Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Wr 415/11, odmówił dopuszczenia T. G. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] czerwca 2011 r., w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 r.
Sąd I instancji relacjonując stan sprawy podał, że w dniu [...] maja 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wydał decyzję, w której odmówił przyznania B. G. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 r., z uwagi na nieposiadanie przez stronę numeru ewidencyjnego. Organ II instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymał w mocy tę decyzję. B. G. w skardze zaskarżyła decyzje obydwu instancji i wniosła o ich uchylenie.
Na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r. T. G. złożył wniosek o dopuszczenie go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, powołując się na domniemanie, że wraz ze skarżąca są jednym producentem rolnym. Wskazał, że swój tytuł prawny do udziału w postępowaniu sądowym wywodzi z decyzji ostatecznej Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] października 2010 r. o wykreśleniu B. G. z ewidencji producentów i z decyzji z listopada 2010 r. o odmowie wpisania jej do tej ewidencji. Wnioskodawca odmówił odpowiedzi na pytania Sądu czy pozostaje w ważnym związku małżeńskim z B. G. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wyjaśnił, że przedmiotem zaskarżenia były decyzje odmawiające przyznania płatności – wnioskowanych wyłącznie przez skarżącą – z powodu braku numeru ewidencyjnego producenta rolnego. Zakres sporu jest zawężony do skontrolowania przez Sąd prawidłowości oceny organów, co do okoliczności, która legła u podstaw negatywnego załatwienia wniosku skarżącej, tzn. przesądzenia, czy skarżąca ma status producenta rolnego i czy ewentualny brak takiego statusu mógł stanowić podstawę do odmowy przyznania żądanych przez nią płatności.
Zdaniem Sądu, wnioskodawca nie uprawdopodobnił nawet, że posiada jakikolwiek interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu nie można było uznać za ewentualne uprawdopodobnienie interesu prawnego, gołosłownego powołania się tylko na rzekome domniemanie, iż wnioskodawca oraz skarżąca są jednym producentem rolnym. W świetle art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), dopuszczającego możliwość nadania jednego tylko numeru ewidencyjnego producenta rolnego w odniesieniu do małżonków lub współposiadaczy gospodarstwa rolnego (za wymaganą zgodą współmałżonka lub pozostałych współposiadaczy), zgłoszone żądanie byłoby ewentualnie zrozumiałe, gdyby wnioskodawca wywodził swój interes właśnie ze stosunku małżeństwa łączącego go ze skarżącą (lub z faktu współposiadania gospodarstwa rolnego).
Zainteresowany jednoznacznie jednak oświadczył, że nie wywodzi swojego interesu prawnego z żadnej z tych okoliczności. Odmówił zresztą potwierdzenia (zaprzeczenia) faktu ewentualnego pozostawania w związku z małżeńskim ze skarżącą. Zaakcentował też, że są właścicielami odrębnych gospodarstw rolnych i prowadzą odrębną działalność rolniczą.
T. G. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, w którym zarzucił naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) poprzez błędne przedstawienie stanu sprawy, art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia na podstawie niepełnych akt sprawy, art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez wykroczenie poza granice danej sprawy.
W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazano, że błędnie przedstawiono stan sprawy z wniosku B. G. o przyznanie płatności, jakby w dacie wniosku nie był jej nadany numer identyfikacyjny producenta rolnego. Ponadto błędnie przedstawiono stan sprawy dotyczącej wykreślenia B. G. z ewidencji producentów rolnych. Zdaniem T. G. w decyzji z dnia [...] października 2010 r. Dyrektor DOR orzekł z urzędu o ustanowieniu go mężem B. G. i o utworzeniu zbiorowego producenta rolnego w osobach T. G. i B. G. uznając te osoby za "przypadek małżonków".
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. autor zażalenia podniósł, że Sądowi nie dostarczono akt sprawy wpisu B. G. do ewidencji producentów.
Uchybienie art. 134 § 1 p.p.s.a. – przez wykroczenie poza granice sprawy – wnoszący o dopuszczenie do udziału w sprawie wiąże z naruszeniem przez Sąd art. 51 ust. 1 Konstytucji poprzez zadanie mu pytania o stan cywilny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jak trafnie wskazał Sąd I instancji zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. – zastosowanie i wykładnia którego w zażaleniu nie są kwestionowane – udział w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony może zgłosić również osoba, która co prawda nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd zaprezentowany w zaskarżonym postanowieniu, że o tym, że wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt, a nie interes faktyczny podmiotu żądającego dopuszczenia. (zob. wyr. NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., sygn. akt I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego).
Zgodnie z art. 7 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności ewidencja producentów zawiera m.in. numer identyfikacyjny, o którym mowa w art.
12. Numer ten nadaje się jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów (art. 12 ust. 1). Zgodnie natomiast z ust. 4 tego artykułu w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę.
Art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009.30.16) stanowi, że "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą.
W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o przyznanie płatności wystąpiła B. G. T. G. wnosząc o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu oświadczył jednak, że nie upatruje swojego interesu prawnego w treści art. 12 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Jednocześnie odmówił udzielenia odpowiedzi na pytanie czy aktualnie pozostaje w związku małżeńskim z B. G. W tym stanie rzeczy – wbrew wywodom T. G. – interesu prawnego w dopuszczeniu go do udziału w sprawie nie wykazuje powoływana przez niego decyzja z dnia [...] października 2010 r. – w przedmiocie anulowania numeru ewidencyjnego nadanego B.G.
Zarzut braku oceny skutków tej decyzji – z naruszeniem art. 141 § 1 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. – nie podważa zasadności przyjęcia przez Sąd I instancji, że w sprawie wnoszący o dopuszczenie do udziału w sprawie nie wywodzi swego interesu prawnego z normy prawa materialnego.
Nietrafny jest też zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Fakt, że Sąd podjął próbę ustalenia, czy wnioskodawca w dacie rozpoznawania wniosku pozostaje w związku małżeńskim z B. G. niewątpliwie zmierzał jedynie do zbadania czy interes prawny wnioskodawcy można skutecznie oprzeć na art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zażalenia nie usprawiedliwia też zarzut nieprzedstawienia stanu faktycznego sprawy o przyznanie płatności jak i sprawy dotyczącej wykreślania B. G. z ewidencji producentów rolnych, gdyż przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest jedynie wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie.
Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione okoliczności stwierdzić należy, że Sąd I instancji prawidłowo – nie uchybiając procedurze sądowoadministracyjnej – odmówił dopuszczenia wnioskodawcy do udziału w postępowaniu.
Brak bowiem podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca wykazał, że wynik postępowania przed sądem administracyjnym dotyczy jego interesu prawnego. Tym samym przesłanka z art. 33 § 2 p.p.s.a. nie została spełniona.
Z powyższych względów należało uznać, iż zakwestionowane postanowienie jest prawidłowe i oddalić zażalenie, jako niezasadne, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.