Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 193/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił K. Sp. z o. o. z siedzibą w M. wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że uzasadniając wniosek zawarty w skardze spółka podniosła, że wykonanie decyzji spowodowałoby dla niej nieodwracalne negatywne skutki finansowe i organizacyjne, których nie będzie można zmienić lub ograniczyć ich negatywnego wpływu na stronę, nawet w przypadku korzystnego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wskazał, że wniosek skarżącej odnosi się do decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne a zatem aktu pozbawionego cech wykonalności. Skoro zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, to nie może wywołać bezpośrednich następstw w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Niezależnie od powyższego Sąd zwrócił uwagę, że żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem WSA skarżąca nie wykazała, że zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie przedłożyła bowiem informacji o swojej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków.
Zażalenie na to postanowienie złożyła spółka. Wniosła o uchylenie tego orzeczenia oraz zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniom Sądu I instancji przedłożyła pełną dokumentację finansową i informację o stanie majątkowym – w materiale przekazanym ZUS. Z materiałów tych zdaniem skarżącej wynika jej trudna sytuacja finansowa uzasadniająca zastosowanie wobec niej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Ponadto Sądowi I instancji zarzucono nierozpoznanie skargi co do meritum i nieuchylenie zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd z urzędu może sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Nie ulega wątpliwości, że decyzję w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wydaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wynika to wprost z treści powołanego w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121). Wobec powyższego za oczywistą omyłkę podlegającą sprostowaniu należało uznać wskazanie przez Sąd I instancji w postanowieniu z dnia 22 lutego 2016 r. jako organu wydającego zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zamiast Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z tej przyczyny NSA postanowił sprostować z urzędu ww. oczywistą omyłkę.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy zaznaczyć, że przedmiotem niniejszego postępowania wpadkowego jest wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tym postępowaniu zadaniem Sądu I instancji było zatem wyłącznie zbadanie zasadności tego wniosku, zaś rolą Sądu kasacyjnego jest kontrola zgodności z prawem postanowienia WSA w G. wydanego w tym przedmiocie. Wobec powyższego nie są usprawiedliwione twierdzenia wnoszącej zażalenie, jakoby Sąd I instancji niezasadnie pominął wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji. WSA nie był bowiem uprawniony do rozpoznania meritum skargi spółki w postępowaniu wpadkowym, lecz jedynie do rozpoznania wniosku o przyznanie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Art. 61 § 3 p.p.s.a., daje sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy jednak zauważyć, że udzielenie ochrony tymczasowej, przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a., może dotyczyć jedynie aktów lub czynności, które nadają się do wykonania. Takiej cechy nie mają m. in. decyzje odmowne.
Decyzja, której dotyczy zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania, została wydana w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, a zatem ma charakter odmowny. Sama w sobie nie nakłada na skarżącą żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do starań zobowiązanej o umorzenie wcześniej powstałych należności nie wykreowało nowej sytuacji skarżącej w sferze jej obowiązków. Prawidłowo, więc w takiej sytuacji stwierdził Sąd pierwszej instancji, że nie istnieje możliwość wstrzymania wykonania decyzji.
Wobec powyższego na rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku nie mogła mieć wpływu prawidłowość jego uzasadnienia i wykazania sytuacji majątkowej skarżącej.
Mając powyższe na względzie oraz uznając, że zaskarżone mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.