Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2015 r. o sygn. akt I SA/Po 1256/15 odmówił M. P. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 8 maja 2015 r. nr. nakładającej karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.
M. P. (dalej: "skarżąca") zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku wskazała na realne niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody oraz trudnych lub niemożliwych do odwrócenia skutków, jakie może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji.
Skarżąca stwierdziła, że biorąc pod uwagę jej sytuację finansową (deklaracja podatkowa PIT-36 i PIT/B), nie ma ona możliwości uiszczenia wymaganej kwoty 12.000,00 zł, bez jednoczesnego spowodowania istotnego uszczerbku w jej stanie majątkowym, a tym samym w codziennej egzystencji. Z dokumentacji wynika, że w 2014 r. strata netto z prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej wyniosła łącznie – 1.950,77 zł. Osiągnięty przez skarżącą dochód z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w roku 2014 r. wyniósł 167.134,16 zł, jednak koszty uzyskania przychodu w danym roku podatkowym wyniosły 169.084,93 zł, wskutek czego przekroczyły zasadniczo uzyskany przychód za rok podatkowy 2014 oraz nie pozwoliły skarżącej na wypracowanie dochodu podlegającego opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Wymierzona kara pieniężna znacznie przekracza uzyskiwane przez nią dochody. W takiej sytuacji udzielenie ochrony tymczasowej jest konieczne dla zapewnienia skarżącej egzystencji na przynajmniej minimalnym poziomie.
Sąd pierwszej instancji rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stwierdził, że skarżąca nie wykazała niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Zdaniem Sądu nie wskazano konkretnych okoliczności, z których wynika, że jej aktualna sytuacja finansowa jest trudna. Skarżąca powinna bowiem poprzeć swoje twierdzenia dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej np. odpisami z zeznań rocznych podatkowych, deklaracji VAT-7, bilansu, rachunku zysku i strat oraz sprawozdania finansowego (tak: J.P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Warszawa 2006r., s. 188) Wprawdzie skarżąca załączyła do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji deklaracje podatkowe PIT-36 i PIT/B za 2014 r., jednak nie podała żadnych informacji o wielkości swojego majątku, np. czy w skład majątku wchodzą jakieś nieruchomości, przedmioty wartościowe, oszczędności, jaki jest stan majątkowy osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Ponadto Sąd zwrócił uwagę na brak wyciągów z rachunków bankowych, kont czy lokat bankowych istotnych dla oceny spełnienia warunków określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji na podstawie wniosku strony i złączonych do niego dokumentów nie można było ustalić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dopiero porównanie wydatków skarżącej z jej majątkiem czynnym mogłoby pozwolić ocenić skutki jakie mogłoby wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji. Ponadto Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że kwestia zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie może być, zdaniem Sądu, badana w toku postępowania wpadkowego, jakim jest postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Toteż zarzut skarżącej, że decyzja jest rażąco nieprawidłowa, nie mógł doprowadzić do wstrzymania wykonania decyzji.
Skarżąca w zażaleniu zaskarżyła powyższe postanowienie Sądu pierwszej instancji w całości domagając się zmiany orzeczenia w trybie art. 61 § 4 p.p.s.a. i wstrzymania wykonania decyzji. Do zażalenia dołączono deklaracje podatkowe PIT za lata 2012 i 2013 oraz deklarację VAT od stycznia do lipca 2015 r. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że toczy się wobec nie drugie postępowanie o ukaranie karą pieniężną (12.000zł) za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, które jest na etapie administracyjnym międzyinstancyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest zasadne.
W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania całości lub części aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza ich wstrzymanie. Użycie przez ustawodawcę w powyższym przepisie pojęć nieostrych takich jak "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" powoduje konieczność konkretyzacji i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych w każdej sprawie. Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji zachodzą wówczas, gdy istnieje ryzyko, że wykonanie zaskarżonego aktu przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy wywoła nieodwracalną szkodę dla wnioskodawcy. Chodzi więc o sytuację, gdy przywrócenie stanu poprzedniego nie będzie w ogóle możliwe lub związane będzie ze znacznym nakładem sił i środków.
Ocena przesłanek wstrzymania wykonania decyzji powinna być więc dokonana nie tylko z uwzględnieniem argumentów podniesionych we wniosku ale i całokształtu okoliczności sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt I OZ 493/08). Powinna ona uwzględniać nie tylko skutki, jakie mogłyby bezpośrednio dotknąć samego wnioskodawcę ale także skutki społeczne m.in. takie jak: likwidacja miejsc pracy. Niemniej jednak strona występując z wnioskiem na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. powinna uprawdopodobnić, że natychmiastowa egzekucja decyzji mogłaby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi więc o wskazanie konkretnych sytuacji, które mogłyby hipotetycznie wystąpić po wykonaniu decyzji administracyjnej. Nakładanie na stronę obowiązku dostarczenia szczegółowych dokumentów i dowodów potwierdzających jej sytuację finansową i materialną nie jest istotą regulacji, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Strona, co wyżej już powiedziano, powinna uprawdopodobnić ryzyko wystąpienia negatywnych następstw wykonania decyzji a nie, jak twierdzi Sąd pierwszej instancji, udowodnić na podstawie szczegółowych dokumentów finansowych i majątkowych ich zaistnienie.
Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji skarżąca podała, że aktualnie znajduje się trudnej sytuacji finansowej i natychmiastowe wyegzekwowanie kwoty 12.000 zł spowodowałoby zagrożenie w zaspokojeniu jej niezbędnych potrzeb egzystencjalnych. Zgodnie z dokumentacją załączoną do wniosku, w 2014 r. strata netto z prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej wyniosła łącznie – 1.950,77 zł. Osiągnięty przez skarżącą dochód z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w roku 2014 r. wyniósł 167.134,16 zł, jednak koszty uzyskania przychodu w danym roku podatkowym wyniosły 169.084,93 zł, wskutek czego przekroczyły zasadniczo uzyskany przychód za rok podatkowy 2014 r. oraz nie pozwoliły skarżącej na wypracowanie dochodu podlegającego opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podane okoliczności są wystarczające do uznania, że natychmiastowe wyegzekwowanie kwoty 12.000 zł określonej w zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować nieodwracalne skutki dla skarżącej a mianowicie drastyczne pogorszenie sytuacji materialnej. Taka sytuacja faktyczna mieści się według Naczelnego Sądu Administracyjnego, w pojęciu nieodwracalnych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Negatywne konsekwencje w sferze finansowej, jakie mogłoby wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji stanowią, zdaniem Sądu, dostateczną podstawę do wstrzymania jej wykonania.
Z wymienionych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 i art. 61 § 3 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.