Uzasadnienie
Zaskarżony postanowieniem z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 25/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), po rozpoznaniu wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, odmówił zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt. II SA/Sz 25/14, odmawiającego skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał, że postanowieniem z dnia 12 marca 2014 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, ponieważ nie wykazał on w dostateczny sposób, że nie jest w stanie samodzielnie sfinansować swojego udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Następnie wyrokiem z dnia 12 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę D. P. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozpoznając ten wniosek Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem odmówił zmiany prawomocnego postanowienia tegoż Sądu z dnia 12 marca 2014 r. wskazując, że w sprawie był już rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie, dlatego też kolejny wniosek skarżącego należało potraktować jako żądanie zmiany postanowienie Sądu z dnia 12 marca 2014 r. Rozpoznając więc kolejny wniosek skarżącego Sąd I instancji uznał, że skarżący powołał w istocie te same okoliczności i dane co w poprzednio złożonym wniosku, z wyjątkiem oświadczenia o stanie majątku. Wskazał bowiem, że małżonka zamiast jednego mieszkania dysponuje dwoma. Posiadania dwóch mieszkań skarżący nie wykazał w pierwotnie złożonym formularzu PPF. Na fakt ten Sąd zwrócił uwagę analizując dochody skarżącego, co znalazło wyraz w postanowieniu WSA z dnia 12 marca 2014 r. i nie pozostało bez wpływu na rozpoznanie wniosku.
Ponadto skarżący w żadnej rubryce nowo złożonego formularza PPF nie wskazał, aby od czasu rozpoznania uprzedniego wniosku pojawiły się jakiekolwiek inne okoliczności mające negatywny wpływ na sytuację materialną rodziny, tj. chociażby utrata dochodu małżonki, czy pojawienie się nowych koniecznych wydatków. Wspomniał o konieczności naprawy taboru samochodowego i zaciąganiu na ten cel prywatnych zobowiązań, jednakże nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających tę okoliczność Za wcześniejszym wnioskiem natomiast powtórzył, że rodzina utrzymuje się jedynie z dochodu małżonki, gdyż prowadzona przez niego działalność gospodarcza usług transportowych nie przynosi zysku lecz straty. Poza tym w obydwu wnioskach tożsama jest zarówno wysokość wydatków jak i rodzaj, a te wskazują, że ponoszone wydatki na utrzymanie są wyższe aniżeli osiągane dochody. Powyższe świadczy o tym, że sytuacja materialna strony nie zmieniła się na niekorzyść oraz oznacza, że skarżący nie wykazuje wszystkich osiąganych dochodów chociaż w pkt 13 wniosku zapewnia, że znana jest mu treść art. 233§ 1 Kodeksu karnego.
Z tych względów Sąd I instancji uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia z 12 marca 2014 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący powtarzając, że jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu pokrycie kosztów sądowych w sprawie w jakiejkolwiek części. Podkreślił, że specyfika jego działalności wiąże się z koniecznością czynienia znacznych wydatków z nią związanych (opłaty leasingowe, transportowe, związane z naprawami pojazdów i inne). Wprawdzie jego oświadczenie dotyczące sytuacji majątkowej było nieprecyzyjne, lecz w razie konieczności szczegółowego udokumentowania wydatków Sąd obowiązany jest do wezwania skarżącego do przedstawienia odpowiednich dokumentów, czego Sąd zaniechał.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że prawidłowo Sąd I instancji potraktował kolejny wniosek skarżącego jako żądanie zmiany prawomocnego postanowienia Sąd I instancji z dnia 12 marca 2014 r. odmawiającego mu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wskazane wyżej prawomocne postanowienie należy do tzw. postanowień niekończących postępowanie w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 p.p.s.a.). Przez zmianę okoliczności sprawy należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, którego zmiany domaga się strona.
W kolejnym postępowaniu nie dochodzi do zmiany ciężaru dowodu w zakresie wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wciąż obowiązek ten ciąży na wnioskodawcy, który zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. winien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji rozpoznając kolejny wniosek skarżącego trafnie przyjął, że nie wykazał on, iż zaistniały jakakolwiek zmiany okoliczności, które w poprzednio prowadzonym w tej sprawie postępowaniu o przyznanie prawa pomocy skutkowały odmową zwolnienia wnioskodawcy od kosztów postępowania.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, by kolejny wniosek odwoływał się do okoliczności, które nakazywałyby ponownie odnieść się do sytuacji materialnej skarżącego w kontekście przesłanek wskazanych w art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. Obecny wniosek skarżącego nie odwołuje się do okoliczności, które dawałyby podstawę do uznania, że sytuacja materialna skarżącego zmieniła się (na niekorzyść) w takim stopniu, który poprzednią ocenę możliwości finansowych skarżącego w partycypowaniu w kosztach postępowania czyniłby nieaktualną.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.