Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił spółce z o.o. "B." przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi wniesionej przez tę Spółkę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2013 r., którą nałożono na nią karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Sąd I instancji podał, że wraz ze skargą skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, przez zwolnienie od wpisu od skargi. W uzasadnieniu powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną stratą za ubiegły rok w wysokości ponad 200 000 zł. oraz stanem rachunku bankowego, na którym znajdują się środki w kwocie 448,06 zł. Podała również, że wysokość kapitału zakładowego to kwota 5 000 zł., zaś wartość środków trwałych to 0 zł. Z nadesłanych przez stronę dokumentów wynika, że w 2012 r. Spółka poniosła stratę w kwocie 206 720,83 zł przy przychodzie w wysokości 310 354,30 zł. W sprawozdaniu z działalności skarżącej za 2012 r. wskazano, że działalność gospodarczą rozpoczęła w marcu 2012 r., a odnotowana strata finansowa netto w kwocie 206 720,83 zł. była związana z zakupem kas fiskalnych (niezbędnych ze względu na rodzaj prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej).
Z kolei z rachunku zysków i strat Spółki za rok 2013 wynika, iż osiągnęła przychód netto ze sprzedaży w wysokości 703 759,60 zł, zaś koszty działalności operacyjnej zamknęły się w kwocie 986 649,55 zł. Strata netto skarżącej Spółki za rok 2013 r. wyniosła 281 678,69 zł. Skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunku bankowego za okres od 1 grudnia 2013 r. do 28 lutego 2014 r., na którym saldo końcowe wynosiło 388,72 zł.
Sąd I instancji wskazując na przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, określone w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: ppsa) uznał, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Z analizy dokumentacji nadesłanej przez Spółkę wynika, że nie utraciła ona płynności finansowej, skoro zwiększyła przychód o kwotę 416 tysięcy złotych. Jednocześnie o jej możliwościach płatniczych świadczy regularne pokrywanie wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zarówno o charakterze cywilnoprawnym jak i publicznoprawnym (regularne wpłaty na rzecz urzędów skarbowych ZUS).
Z przedstawionych sprawozdań finansowych wynika, że Spółka, pomimo odnotowywanej straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, ewidentnie zwiększyła jej skalę.
W tym stanie sprawy uznał, że skarżąca jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego.
Spółka z o.o. "B." zaskarżyła zażaleniem postanowienie Sądu I instancji w całości, zarzucając mu naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ppsa polegające na stwierdzeniu, że Spółka nie wykazała, iż nie posiada dostatecznych środków finansowych pozwalających na stwierdzenie zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym wpis sądowy od skargi. Podnosząc ten zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ppsa prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a więc stosownie do treści art. 245 § 3 ppsa, obejmującego zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków i opłat sądowych lub obejmującego ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jego sytuacja majątkowa i zdolności płatnicze nie są wystarczające dla poniesienia pełnych kosztów postępowania przed sądem. W przypadku osoby prawnej oznaczać to będzie wykazanie sytuacji, w której pomimo bycia zobowiązaną na mocy generalnej zasady ponoszenia przez strony postępowania kosztów swojego w nim uczestnictwa (art. 199 ppsa), nie ma ona realnej możliwości wygospodarowania środków finansowych niezbędnych na pokrycie pełnych kosztów postępowania przed sądem administracyjnym.
Ocenę, jakiej dokonał Sąd I instancji w związku z rozpoznaniem wniosku skarżącej o zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej - wpisu od skargi - należy podzielić.
Mając na uwadze okoliczności dotyczące osiągniętego przychodu, poniesionej straty, która związana była z rozwojem działalności, danych wynikających z bilansu i sprawozdania skarżącej wskazującego na wzrost sprzedaży świadczonych usług, stwierdzić należy, że wnioskodawczyni nie może zostać uznana za podmiot nieposiadający lub niemogący wygospodarować odpowiednich środków na poniesienie kosztów swojego uczestnictwa w postępowaniu sądowym. Tym samym Sąd I instancji po zbadaniu przedstawionych przez skarżącą dokumentów prawidłowo stwierdził, że nie wystąpiła przesłanka określona w art. 246 § 2 pkt 2 ppsa, warunkująca udzielenie skarżącej Spółce prawa we wnioskowanym zakresie.
Niezasadne jest stanowisko skarżącej zawarte w uzasadnieniu zażalenia, dotyczące oparcia się przez Sąd I instancji przy rozpoznawaniu wniosku o domniemane, "na wyrost" prognozowane dochody Spółki. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji swoją ocenę zdolności do poniesienia kosztów sądowych skarżącej oparł o informacje zawarte we wniosku i dokumentach do niego dołączonych, zatem ocena ta obejmowała wyłącznie analizę rzeczywistego stanu majątkowego i finansowego Spółki przedstawionego przez samą skarżącą. Dokonanej oceny nie zmienia również wykazana przez skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem powstaje ona wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Innymi słowy, wykazanie jedynie straty w bilansie nie przesądza automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy.
Odnosząc się do argumentu skarżącej, że wpłaty dokonywane na jej konto: "są niczym innym, jak próbą ratowania Spółki", która: "aby w pełni funkcjonować musi otrzymywać pomoc finansową z zewnątrz", nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż jak trafnie zauważył Sąd I instancji, Spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku, uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku, bowiem jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium finansowe.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.