Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1078/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. odmówił C. Spółce z o.o. w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier bez zezwolenia.
Sąd I instancji wskazał, że skarżąca spółka we wniesionej skardze sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynikało, że skarżąca spółka obecnie nie posiada żadnych środków finansowych, które pozwoliłyby jej pokryć koszty opłaty od skargi. Zamknięte zostały należące do spółki salony gier, a znajdujące się w nich automaty ze znajdującą się w niech gotówką zostały zabezpieczone. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosił 4.000.000 złotych, wartość środków trwałych to kwota 5.841.741,70 złotych zaś wartość zysków lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosił 4.341.561,56 złotych. W toku postępowania strona podnosiła, że przy ocenie jej możliwości finansowych należało wziąć przede wszystkim pod uwagę bilans sporządzony na dzień 30 czerwca 2013 r. i wynikającą z niego ujemną wartość kapitału własnego wynoszącego 25.801.177,15 złotych, a także stan środków pieniężnych w kasie i na rachunku wynoszący na dzień 31 marca 2013 r., 1.239,20 złotych jak również stratę netto w kwocie 3.600.963,04 złotych. Skarżąca podniosła także, że prowadzone są wobec niej postępowania egzekucyjne.
Sąd I instancji stwierdził, że spółka nie wykazała swojej sytuacji finansowej w sposób uzasadniający przyznanie jej prawa pomocy. Pismem z dnia 1 października 2014 r. została wezwana do złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia dokumentów, które potwierdzałyby stan finansowy skarżącej. Pomimo czytelnego wyszczególnienia żądanych dokumentów (wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, kopii ewidencji środków trwałych, kopii zeznań podatkowych, kopii sprawozdania finansowego / rachunku zysków i strat za ostatni rok obrotowy) oraz wskazania kwestii wymagających wyjaśnienia, spółka zarówno w odpowiedzi na wezwanie jak i wniesionym sprzeciwie nie wyjaśniła w sposób niebudzący wątpliwości żądanych kwestii, oraz nie nadesłała żądanych dokumentów. Wyjaśnienia spółki związane z brakiem posiadanych rachunków bankowych na skutek wypowiedzenia umów ze strony banku WSA uznał za niewiarygodne, bowiem na ich poparcie nie przedstawiono żadnych dokumentów. Wypowiedzenie umowy prowadzenia rachunku bankowego wymaga zachowania formy pisemnej, a zatem powołując się na taką okoliczność spółka powinna ją wykazać stosownymi dokumentami.
C. Spółka z o.o. w W. zażaleniem zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), poprzez błędną ocenę dołączonych do wniosku dokumentów i nieuprawnione przyjęcie, że skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Podnosząc te zarzuty spółka wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu skarżąca podniosła m. in., że de facto nie prowadzi obecnie żadnej działalności gospodarczej, zatem żadnych zysków nie osiąga.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem ocena wniosku skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy, jakiej dokonał Sąd I instancji była prawidłowa.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, a więc obejmującym zwolnienie tylko od kosztów sądowych w całości lub w części, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przywołana treść art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że to na stronie domagającej się przyznania jej prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania swojej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych dające podstawy do uznania, że nie jest ona w stanie partycypować w ponoszeniu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w pełnej wysokości.
Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji oświadczenia skarżącej spółki zawarte we wniosku o zwolnienie jej od kosztów sądowych, dotyczące jej bieżącej sytuacji finansowej nie zostały poparte jakimikolwiek dokumentami, na podstawie których można było dokonać oceny zasadności żądania udzielenia prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca uchyliła się również od nałożonego na nią wezwaniem obowiązku przedłożenia wymienionych w nim dokumentów mających na celu zobrazowanie jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i zdolności poniesienia kosztów sądowych. Złożone w odpowiedzi na wezwanie oświadczenia, w tym o załączeniu deklaracji VAT oraz bilansu, o wypowiedzeniu przez bank umowy rachunku i prowadzenia przeciwko skarżącej licznych postępowań egzekucyjnych nie zostało poparte jakimkolwiek dokumentem. Również wniesiony od postanowienia referendarza sprzeciw pozbawiony był, mimo obszernego uzasadnienia, dokumentów źródłowych mających przemawiać za zasadnością stanowiska strony.
W takim stanie sprawy zasadnie Sąd I instancji uznał, że strona uniemożliwiła dokonanie oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych, a w konsekwencji nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania wywołanego jej skargą.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.