Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z [...] września 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 3289/13 odmówił B. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Głównego inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 5000 zł, a strata z 2014 roku wyniosła 413.388,68. Wartość środków trwałych wynosi 0, a stan konta 19 zł.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, wezwano skarżącą spółkę, do nadesłania: rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2014, dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r. i w 2016 r. – np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2015 r. oraz koniec lutego 2016 r., wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętych wezwaniem terminie.
Strona nie odpowiedziała na wezwanie.
Postanowieniem starszego referendarza sądowego z [...] maja 2016 r. na podstawie art. 246 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówiono skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Strona wniosła sprzeciw od tego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmawiając skarżącej przyznania prawa pomocy stwierdził, że skarżąca nie przesłała do Sądu żądanych danych, a więc nie dopełniła, ciążącego na niej obowiązku wykazania braku możliwości pokrycia kosztów postępowania.
Zdaniem Sądu, nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skarżącej dotyczące wadliwego doręczenia jej korespondencji zawierającej zarządzenie z [...] lutego 2016 r. Jak wynika z zwrotnego poświadczenia odbioru, powyższa korespondencja została prawidłowo doręczona w dniu [...] marca 2016 r. – odbiór osobiście kwitował prezes zarządu skarżącej J. K. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 260 p.p.s.a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, spółka wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na uznaniu, że skarżącemu zostało prawidłowo doręczone wezwanie o uzupełnieniu braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest niezasadne.
W myśl art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając przede wszystkim, że nie było możliwe dokonanie pełnej oceny sytuacji majątkowej strony, skoro skarżąca - mimo wezwania - nie przedstawiła wszystkich dokumentów obrazujących jej sytuację finansową.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy uznając, że spółka nie wykazała w sposób należyty, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania oraz ustanowienia adwokata.
Skarżąca zawarła we wniosku o przyznanie prawa pomocy jedynie same oświadczenia dotyczące jej sytuacji majątkowej nie dołączając przy tym dokumentów źródłowych, na podstawie których można było dokonać weryfikacji wiarygodności tychże oświadczeń. Wobec powyższego skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie stosownych dokumentów.
WSA prawidłowo przyjął, że w sytuacji gdy skarżąca nie nadesłała żądanych dokumentów, brak dokumentacji uniemożliwił Sądowi ocenę, czy w przypadku skarżącej Spółki wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy.
W konsekwencji, skoro skarżąca nie wykonała wezwania Sądu i nie przedstawiła dowodów obrazujących jej sytuację finansową, to nie wykazała, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy, a tym samym jej wniosek nie mógł zostać uwzględniony.
Odnosząc się do zarzutu, iż wezwanie do przesłanie dokumentów nie zostało skarżącej skutecznie doręczone, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania zostało ono doręczone [...] marca 2016 r., do rąk członka zarządu skarżącej – J. K..
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.