Uzasadnienie
Postanowieniem z 5 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił M. L. wstrzymania wykonania zaskarżonego przez niego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z [...] września 2016 r. w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione.
W skardze na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, utrzymujące postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione, M. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o wstrzymanie jego wykonalności do czasu merytorycznego rozstrzygnięcia złożonej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił uwzględnienia wniosku strony wskazując, że zaskarżone postanowienie organu wydane zostało w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Możliwość prowadzenia egzekucji nie wynika tym samym z faktu wydania tego postanowienia. Podstawą wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest bowiem wcześniej wystawiony tytuł wykonawczy. Zaskarżone postanowienie jako nienakładające na stronę żadnego obowiązku ani nie przyznające jej żadnego uprawnienia nie nadaje się i nie wymaga wykonania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wskazał, że wykonanie zaskarżonego postanowienia narazi go na poważne konsekwencje w "sposób niejako nieodwracalny". Podkreślił, że sytuacja majątkowa w jakiej się znajduje jest "ekstremalnie" trudna, co obrazuje znajdujący się w aktach wniosek o prawo pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., 718; dalej: ppsa), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w art. 62 § 1 ppsa, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Najważniejszą kwestią jest zatem ocena czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie.
W rozpoznawanej sprawie do Sądu I instancji zaskarżone zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z [...] kwietnia 2017 r., wydane w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Takie postanowienie, ze względu na zakres i charakter prawny, nie nadaje się do wykonania. Z zaskarżonego postanowienia, którym utrzymano w mocy postanowienie uznające za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym, nie wynika wprost obowiązek uiszczenia konkretnej kwoty zobowiązania podatkowego. Nie kreuje ono obowiązku podatkowego, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonane w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jest to zatem akt prawny nie noszący znamion wykonalności, niezależnie od tego, że jego wydanie otwiera możliwość wyegzekwowania od skarżącego zaległości podatkowej (ustalonej inną decyzją administracyjną).
Skarżący łączy dwie odrębne - z punktu procesowego - sprawy. Czym innym jest egzekucja z majątku skarżącego, a czym innym są zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Poprzez zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym skarżący stwierdza określone okoliczności, które stoją na przeszkodzie w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Rolą organów jest zweryfikować te twierdzenia. Uznanie twierdzeń przez organ nie może podlegać wstrzymaniu wykonania, bowiem bezpośrednio nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków.
Tym samym wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 ppsa nie jest możliwe (v. postanowienie NSA z 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II GZ 306/15, a także postanowienie NSA z 19 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 737/15). Zasadnie zatem Sąd I instancji oddalił wniosek skarżącego.
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.