Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem objętym zażaleniem, odrzucił skargę P. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Sąd stwierdził, że skarga P. R. została wniesiona po upływie terminu przewidzianego przez art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa), zgodnie z którym skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Sąd wskazał, że ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 8 grudnia 2015 r. Zatem trzydziestodniowy termin przewidziany na zaskarżenie tej decyzji do Sądu upływał 7 stycznia 2016 r. Tymczasem jak wynika ze stempla pocztowego znajdującego się na kopercie, w której wysłano skargę, została ona nadana w dniu 18 stycznia 2016 r., czyli po upływie terminu do dokonania tej czynności procesowej.
Jednocześnie Sąd zauważył, że zaskarżona decyzja zawiera błędne pouczenie, gdyż organ błędnie wskazał adres, na który ma być przesłana skarga. Nie oznacza to jednak, że termin do wniesienia skargi nie rozpoczął biegu. Może ono jednak być podstawą do przywrócenia uchybionego terminu. Sąd stwierdził jednak, że skarżący nie zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi. Do swojej skargi dołączył jedynie oświadczenie o tym, że został błędnie pouczony o adresie organu. Pismo to nie może być jednak potraktowane jako wniosek o przywrócenie terminu.
II
Zażalenie wniósł skarżący zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając naruszenie:
- 1. przepisów procesowych tj. art. 49 § 1 w zw. z art. 86 § 1 ppsa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak jego zastosowania i brak wezwania skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku o przywrócenie uchybionego terminu;
- 2. przepisów procesowych tj. art. 53 § 1 ppsa poprzez przyjęcie, że skarga została złożona po terminie, co uzasadniało wg Sądu zastosowanie art. 58 § 1 pkt 2 i 3 ppsa, pomimo iż skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu zgodnie z wymogami zawartymi w art. 86 § 1 ppsa;
- 3. art. 86 § 1 ppsa poprzez brak przywrócenia stronie uchybionego terminu na skutek naruszenia przez Sąd art. 49 § 1 ppsa, pomimo że strona złożyła stosowny wniosek w terminie oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z art. 86 ppsa;
- 4. art. 58 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności poprzez nieuzasadnione odrzucenie skargi, a w konsekwencji pozbawienie skarżącego możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowej.
Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że skarżący uchybił trzydziestodniowemu terminowi do wniesienia skargi, co prawidłowo ustalił Sąd I instancji. Termin do wniesienia skargi upłynął bowiem 7 stycznia 2016 r., zaś skarga została złożona 18 stycznia 2016 r.
Jednakże kontrolowane postanowienie podlega uchyleniu z powodu uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że Sąd I instancji powinien był w okolicznościach sprawy zastosować art. 86 § 1 ppsa i w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek skarżącego o przywrócenie terminu zawarty w piśmie z dnia 15 stycznia 2016 r.
W piśmie tym skarżący wskazał bowiem jakie były przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi, a pismo złożył w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, wnosząc równocześnie skargę i załączając dokumenty, które miały potwierdzić jego wyjaśnienia. Twierdzenia zawarte w tym piśmie stanowią zatem próbę wykazania, że do wniesienia skargi po terminie doszło bez winy skarżącego (art. 87 § 2 ppsa). Sąd I instancji wprawdzie zauważył pismo skarżącego z dnia 15 stycznia 2016 r., ale stwierdził, że jest to "jedynie oświadczenie o tym, że został błędnie pouczony o adresie organu".
Należy stwierdzić, że ewentualne wątpliwości w tym względzie, zwłaszcza w kontekście zasady ujętej w art. 6 ppsa, należało wyjaśnić przez wezwanie skarżącego do sprecyzowania w zakreślonym terminie, czy sformułowania zawarte w piśmie Sąd powinien potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jeżeli bowiem intencją skarżącego było złożenie takiego wniosku, wówczas odrzucenie skargi bez rozpoznania tego wniosku oznaczało, że postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu skargi jest przedwczesne.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ppsa, postanowił jak w sentencji.