Uzasadnienie
Postanowieniem z 17 listopada 2018 r. o sygn. akt VI SA/Wa 831/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek G. K. o wstrzymanie wykonania uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w Katowicach z [...] listopada 2016 r. o zawieszeniu adwokata w czynnościach zawodowych w sprawie z jej skargi na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z [...] marca 2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały o zawieszeniu adwokata w czynnościach zawodowych.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że G. K. w skardze na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, którą odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w Katowicach o zawieszeniu jej jako adwokata w czynnościach zawodowych, złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania ww. uchwały ORA. Skarżąca podniosła, że niewstrzymanie uchwały ORA wyrządzi szkodę i nieodwracalne skutki oraz że zostały naruszone jej dobra osobiste, w szczególności godność. Ponadto wnioskodawczyni wywiodła, że uchwała o zawieszeniu jej w czynnościach zawodowych została wydana z naruszeniem prawa, na podstawie nieistniejącego zadłużenia.
Oddalając wniosek o wstrzymanie wykonania uchwały ORA, Sąd I instancji stanął na stanowisku, że przedmiotem wniosku w tej sprawie była uchwała wydana w postępowaniu zwykłym. Skoro zaś przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, kluczowym było określenie znaczenia pojęcia "sprawy", w granicach której SD może wstrzymać wykonanie aktu. Przed zbadaniem, czy we wniosku podniesiono okoliczności mające uzasadnić ziszczenie się którejś z przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania, WSA musiał stwierdzić, czy wskazana uchwała mogła być przedmiotem wstrzymania.
Sąd I instancji musiał zatem ustalić, czy uchwała objęta wnioskiem o wstrzymanie jest aktem podjętym w granicach sprawy zawisłej przed Sądem ze skargi na uchwałę NRA, którą odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały ORA.
Sąd I instancji podkreślił, że uchwała, która jest przedmiotem wniosku jest uchwałą merytoryczną – rozstrzygającą sprawę co do istoty, zaś skarżona uchwała jest rozstrzygnięciem procesowym (niemerytorycznym), odmawiającym wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Wskazując na stanowisko doktryny oraz judykatury, WSA stwierdził, że nie ma możliwości wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia wydanego w I instancji w sytuacji, gdy brak było merytorycznej kontroli dokonanej przez organ II instancji, tj. postępowanie było zakończone odmową wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności.
Zdaniem Sądu I instancji, skarżąca nie mogła skutecznie uczynić przedmiotem żądania wstrzymania uchwały ORA, bowiem rozstrzygnięcie to nie mieści się w granicach skarżonej obecnie sprawy. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem obecnie uchwała NRA, odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały ORA, w której organ w żadnym razie nie odniósł się merytorycznie do sprawy zawieszenia skarżącej w czynnościach zawodowych. Postępowania ORA oraz NRA prowadzone były w oparciu o inne podstawy faktyczno-prawne. W ocenie WSA, pomiędzy tymi sprawami nie zachodzi tożsamość warunkująca możliwość wstrzymania wykonania uchwały ORA.
Zatem rozstrzygnięcia tych organów nie zostały wydane w granicach tej samej sprawy administracyjnej. Dodatkowo Sąd wskazał, że uchwała ORA, wstrzymania wykonania której domagała się skarżąca, została już wyeliminowana z obrotu prawnego uchwałą NRA z dnia [...] maja 2017 r., co czyni wniosek skarżącej bezprzedmiotowym.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła G. K., zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia i wstrzymania wykonania uchwały ORA z dnia [...] listopada 2016 r. W uzasadnieniu wnosząca zażalenie podniosła, że Sąd I instancji błędnie wskazał, iż uchwała ORA została wyeliminowana z obrotu prawnego, ponieważ Prezydium NRA nie wydało uchwały o uchyleniu ww. uchwały. W tej sprawie zdaniem Skarżącej wniosek o wstrzymanie wykonania uchwały ORA z dnia [...] listopada 2016 r. zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca podniosła również, że uchwała ORA jest nieważna z racji brakującej a wymaganej liczby podpisów pod jej rozstrzygnięciem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Przede wszystkim należało odnieść się do dopuszczalności wstrzymania wykonania wskazanej we wniosku uchwały ORA w postępowaniu zainicjowanym skargą strony na uchwałę NRA. Skarżąca w toczącym się obecnie postępowaniu domagała się wstrzymania wykonania, wydanej w postępowaniu zwyczajnym, uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w Katowicach z [...] listopada 2016 r., w przedmiocie zawieszenia adwokata w czynnościach zawodowych. Norma art. 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zasadnicze znaczenie dla możliwości zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. ma zatem ustalenie zakresu pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności. Za prawidłowe należy przyjąć stanowisko Sądu I instancji, iż ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej.
Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej, nie umożliwia jednak, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu zwyczajnym, jeżeli przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie postępowania jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały. Uchwała wydana w postępowaniu zwyczajnym oraz uchwała odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej uchwały, nie zachowują tożsamości w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, czyli tożsamości sprawy w jej znaczeniu materialnym.
Trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż przedmiotem skarżenia jest rozstrzygnięcie NRA odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały ORA, w którym NRA nie odniosła się merytorycznie do sprawy zawieszenia Skarżącej w czynnościach zawodowych. Postępowania ORA i NRA były przeprowadzone w oparciu o inne podstawy faktyczno-prawne. Zdaniem NSA, między tymi sprawami nie zachodzi zatem tożsamość wspomnianych powyżej elementów, które wszak muszą zostać spełnione, by w toczącym się aktualnie postępowaniu móc wstrzymać wykonanie uchwały ORA. Stąd też wniosek Skarżącej złożony w tym przedmiocie podlegał oddaleniu.
Na marginesie stwierdzić należy, że argumenty zażalenia nie miały wpływu na rozstrzygnięcie. Sąd I instancji nie oceniał na tym etapie postępowania legalności uchwały ORA z [...] listopada 2016 r., dokonując jedynie dopuszczalności oraz oceny zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie jej wykonania.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.