Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. postanowieniem z 20 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 146/13 odmówił J. D. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 3 grudnia 2012 r., nr [...] r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie płatności do gruntów rolnych.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że postanowienie Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z 3 grudnia 2012 r. zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 17 grudnia 2012 r., natomiast skarga została nadana w urzędzie pocztowym 18 stycznia 2013 r. W związku z tym Sąd uznał, że skarga podlega odrzuceniu, jako wniesiona po upływie ustawowego terminu, do jej wniesienia (16 stycznia 2013 r.). Tym samym w ocenie Sądu zaistniała przesłanka oczywistej bezzasadności skargi wykluczająca możliwość przyznania prawa pomocy, o której mowa w art. 247 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
J. D. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, domagając się jego zmiany poprzez przyznanie prawa pomocy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił przedwczesne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy i przedwczesną odmowę jego uwzględnienia w sytuacji, gdy nie doszło jeszcze do merytorycznego rozstrzygnięcia skargi, a ponadto, gdy skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednakże, zgodnie z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz." W-wa 2008 s. 591; wyrok NSA z 7 stycznia 2003 r. I SA 745/02, niepubl.). Podkreślenia wymaga, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, tj. w sytuacji gdy upłynął termin do jej wniesienia, gdy strona nie wyczerpała toku instancji, czy też gdy strona nie uzupełniła braków skargi w terminie.
Zatem potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (por.. M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 247 ppsa [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex 2011 r., a także powołane tam orzecznictwo oraz postanowienie NSA z 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II GZ 291/13, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Skarżący w dniu 18 stycznia 2013 r. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z przekroczeniem ustawowego terminu do wniesienia skargi. Podkreślenia wymaga, że J. D. łącznie ze skargą nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Jednocześnie z treści skargi w sposób oczywisty nie wynikało, aby w sprawie występowały podstawy do przywrócenia terminu w przypadku ewentualnego wniosku w tej kwestii. W takiej sytuacji skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa.
W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji trafnie uznał skargę za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., czego konsekwencją było oddalenie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy na tym etapie postępowania sądowego. Wbrew zarzutom zawartym w zażaleniu nie można uznać, że Sąd pierwszej instancji w tej sytuacji faktycznej przedwcześnie rozstrzygnął o wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Uwzględnienia zażalenia nie uzasadniał zarzut, iż skarżący w dniu 4 kwietnia 2013 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jak już wspomniano tego rodzaju wniosek nie został złożony wraz ze skargą.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.