Uzasadnienie
Postanowieniem z 25 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 13/19, po rozpoznaniu wniosku J. Ł. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z [...] października 2018 r., w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że J. Ł. wniósł skargę na wskazaną wyżej decyzję. W skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniony niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody w przypadku jej wykonania. W ocenie wnioskodawcy, kara pieniężna została ustalona w znacznej wysokości i jej wyegzekwowanie będzie stanowiło dolegliwość powodującą trudności w zaspokojeniu podstawowych potrzeb skarżącego i jego rodziny. Nie zmienia tego faktu prowadzenie przez skarżącego działalności gospodarczej, z której osiągane dochody nie są wysokie. Wyegzekwowanie kary pieniężnej, a następnie uchylenie zaskarżonej decyzji przez sąd doprowadzi co prawda do konieczności zwrócenia skarżącemu wyegzekwowanej kwoty, jednak nastąpi to dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania, co może potrwać wiele miesięcy a nawet lat.
Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji Sąd I instancji wskazał na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) oraz stwierdził, że warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd podniósł, iż podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, a która jest wynikiem wykonania kwestionowanej decyzji. Obowiązek wykazania prawdopodobieństwa takiej szkody spoczywa na skarżącym. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał przesłanek ochrony tymczasowej, bowiem zawarte we wniosku twierdzenia są ogólnikowe i niepoparte materiałem dowodowym, z którego wynikałoby, że obecna sytuacja finansowa prowadzonej działalności gospodarczej może być zagrożona wskutek zapłaty nałożonej kary pieniężnej. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
Zdaniem WSA, żadna z ustawowych przesłanek mogących uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w rozpatrywanej sprawie nie została przez skarżącego uprawdopodobniona, zaś okoliczności, na które skarżący się powołuje, są naturalnym następstwem wydania zaskarżonej decyzji.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. Ł., zaskarżając orzeczenie w całości i domagając się jego uchylenia w całości i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy jego zastosowanie było uzasadnione i konieczne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody w przypadku egzekwowania kary pieniężnej.
W uzasadnieniu podniesiono, że zarówno w skardze, jak i w piśmie uzupełniającym wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawarto informacje oraz dokumenty potwierdzające, iż skarżący jest w trudnej sytuacji finansowej, prowadzona przez niego działalność gospodarcza generuje jedynie straty, a wyegzekwowanie kary pieniężnej na obecnym etapie postępowania doprowadzi do wyrządzenia skarżącemu szkody, prowadzącej do trudności w zaspokojeniu podstawowych potrzeb skarżącego i jego rodziny. Ponadto wnoszący zażalenie stwierdził, iż egzekwowanie kary pieniężnej przed rozpatrzeniem skargi przez Sąd i wobec zarzutów podniesionych w skardze byłoby nieuzasadnione, bowiem zdaniem skarżącego brak jest podstaw do nałożenia na niego kary pieniężnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że zawarte we wniosku twierdzenia są ogólnikowe i niepoparte materiałem dowodowym, z którego wynikałoby, że obecna sytuacja finansowa prowadzonej działalności gospodarczej może być zagrożona wskutek zapłaty nałożonej kary.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko przedstawione w uzasadnieniu postanowienia Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe. Zaskarżona decyzja dotyczy nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego w wysokości 3733,50 zł. Aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja tej kwoty może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie wymaganej należności do jego sytuacji materialnej. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kary i majątku, jakim dysponuje skarżący) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia, że w jego przypadku zapłata kary będzie miała realny wpływ na bieżące utrzymanie, czy też zaspokojenie podstawowych potrzeb skarżącego oraz jego rodziny.
Dla obrazu sytuacji majątkowej skarżącego, umożliwiającego ocenę w kontekście zasadności przyznania ochrony tymczasowej, niezbędne byłoby np. udzielenie informacji dotyczących posiadanego majątku ruchomego, stanu oszczędności, czy rachunków bankowych. Wniosku zawartego w skardze nie uzasadniono zaś w sposób, który umożliwiłby zbadanie relacji pomiędzy nałożonym obciążeniem, a sytuacją finansową wnioskodawcy. Nadto nie załączono do niego żadnych dokumentów dających obraz zdolności płatniczej skarżącego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie wniosku złożonego z tak ogólnikowym uzasadnieniem, nie ma możliwości ustalenia, czy w stosunku do skarżącego zachodzi podstawa do zastosowania ochrony tymczasowej. Nieprzedstawienie pełnego i rzeczywistego obrazu sytuacji finansowej wnioskodawcy skutkuje zaś uznaniem, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Na marginesie należy nadmienić, iż przedstawienie przez skarżącego w piśmie uzupełniającym wniosek zestawienia do PIT-36L za rok 2018 na okoliczność generowania przez działalność skarżącego strat, czym z kolei strona usiłowała wykazać swoją trudną sytuację finansową, która uzasadniałaby uwzględnienie złożonego wniosku, wciąż nie daje pełnego i przejrzystego obrazu zdolności finansowej strony. Wykazanie strat z prowadzonej działalności nie jest przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji, bowiem strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza zatem jeszcze utraty płynności finansowej (por. postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt I GZ 105/12). Dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji bardziej miarodajna może być wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej.
Przedłożone zestawienie nie pozwala więc na dokonanie pełnej oceny aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego, chociażby również z uwagi na brak wyciągu z rachunków bankowych. Skoro zatem skarżący nie przedstawił stanu pozostających do jego dyspozycji zasobów pieniężnych, nie ma możliwości zbadania, jak w istocie zmieniłaby się jego sytuacja po wykonaniu decyzji. Tym samym nie można również uznać, że w rozpoznawanej sprawie strona wykazała spełnienie ustawowych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji.
Ze wskazanych powodów, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.