Uzasadnienie
I
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie ustalenia przedsiębiorców telekomunikacyjnych zobowiązanych do udziału w pokryciu dopłaty 2006, ustalenia jednolitego wskaźnika procentowego tego udziału oraz umorzenia postępowania w sprawie ustalenia części podmiotów zobowiązanych do pokrycia dopłat wniosła V. S.A. z siedzibą w [...] (dalej jako: "skarżąca")
W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że w przypadku utrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaskarżona decyzja będzie stanowiła bowiem podstawę do podjęcia przez organ dalszych kroków w zakresie egzekucji dopłaty, w tym przede wszystkim do wydania decyzji ustalających zobowiązania poszczególnych przedsiębiorców, którym nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Umożliwi to zatem organowi egzekucję na długo przed rozpoznaniem skargi przez sąd. Po stronie zaś przedsiębiorców powstanie szkoda majątkowa, zwłaszcza w kontekście podniesionych w skardze okoliczności, w których świetle zaskarżona decyzja obarczona jest wadą nieważności.
Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 896/21 WSA w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu skarżąca nie wywiązała się z obowiązku uzasadnienia swojego wniosku, nie przedstawiła bowiem żadnych danych, ani dokumentów, z których mogłoby wynikać, że wykonanie decyzji doprowadzi do takich konsekwencji, które ostatecznie będą mogły być uznane za przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji.
II
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego zmianę i orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji wobec faktu, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie uchylenie postanowienie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest bezpodstawną odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a to:
- 1. naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako: "p.p.s.a.") poprzez niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w niniejszej sprawie nie wynika z zaskarżonej decyzji, ale z dalszych wydawanych na jej podstawie, w związku z czym nie jest możliwe wstrzymanie jej wykonalności;
- 2. naruszenie art. 133 § 1 w zw. z art. 166 i art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przez WSA dokonania pełnej i prawidłowej oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w kontekście całości sprawy, w tym treści akt i obowiązujących przepisów, a w efekcie przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym wskazać, że z wnioskowego charakteru powyższej instytucji wynika, że wnioskodawca powinien w taki sposób wykazać okoliczności sprawy, aby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować podanymi powyżej konsekwencjami.
Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest spełnienie przez stronę przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie przedstawiła okoliczności przemawiających za zasadnością zastosowania tej instytucji. Skarżąca wskazała bowiem jedynie, że zaskarżona decyzja będzie stanowiła podstawę do podjęcia przez organ dalszych kroków w zakresie egzekucji dopłaty, w tym przede wszystkim do wydania decyzji ustalających zobowiązania poszczególnych przedsiębiorców, którym nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Umożliwi to zatem organowi egzekucję na długo przed rozpoznaniem skargi przez sąd. Po stronie zaś przedsiębiorców powstanie szkoda majątkowa.
Nie zostały jednak przedstawione żadne okoliczności uprawdopodobniające tę tezę. Skarżąca na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji nie przedstawiła bowiem żadnych okoliczności faktycznych w postaci materiałów źródłowych (danych, dokumentów). Brak bowiem danych nie pozwalał na rzetelną ocenę przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji. Z tego powodu należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji nie dysponował dokumentami obrazującymi sytuację skarżącej w kontekście przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a., a tym samym wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej nie mógł być uwzględniony.
Powyższej oceny nie zmieniają okoliczności przedstawione na etapie postępowania zażaleniowego. Zadaniem NSA nie jest bowiem ponowna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzupełnionego ewentualnie o okoliczności podniesione w zażaleniu, lecz tylko kontrola postanowienia wydanego przez WSA Warszawie. Wobec tego nie było podstaw, aby odnieść się do nowych okoliczności, powołanych w zażaleniu i uwzględnić je przy wydawaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy dokonał oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.