Uzasadnienie
Postanowieniem z 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2325/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu wniosku T. R., wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] marca 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Sąd I instancji uznał, że skarżący przedstawił swoją sytuację w sposób pełny i przejrzysty, a twierdzenia poparł stosownymi dokumentami. Skarżący podniósł, że jest on drobnym przedsiębiorcą, którego miesięczny obrót jest niewielki, wiec konieczność uiszczenia kary w wysokości 12 000 zł będzie znacznym obciążeniem, spowoduje utratę płynności finansowej i niemożność przedsiębrania jakichkolwiek dalszych działań, w tym zapłaty wymagalnych zobowiązań. W konsekwencji może to doprowadzić do konieczności zakończenia prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej i ogłoszenia upadłości. Do wniosku skarżący załączył kopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2014, wyjaśniając równocześnie, że uzyskał dochód w wysokości 20.453,48 zł, z czego kwota 3.210,00 zł została przeznaczona na pokrycie straty z lat ubiegłych.
Tym samym podstawę opodatkowania w roku 2014 stanowiła kwota 17.243,48 zł. W ciągu ostatnich miesięcy skarżący osiągnął stratę w prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2.700,76 zł, na co wskazuje załączony do skargi wydruk z dokumentu księgowego - zestawienia Roczna struktura przychodu. Tym samym strona nie posiada środków na zapłacenie nałożonej na nią kary pieniężnej bez narażania się na utratę płynności finansowej i w konsekwencji ryzyko upadłości.
W ocenie WSA obecna sytuacja majątkowa wnioskodawcy pozwoliła przyjąć, iż wykonanie zaskarżonej decyzji, która opiewa na kwotę 12.000 zł i stanowi znaczną część ubiegłorocznego dochodu skarżącego, doprowadziłoby do wyrządzenia mu znacznej szkody. Mając na uwadze także udokumentowane starty skarżącego uznano, że w przypadku ewentualnej egzekucji prowadzonej z bieżących (niskich) dochodów skarżącego zostałby on pozbawiony środków wystarczających na konieczne wydatki życiowe niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył organ, wnosząc o jego uchylenie oraz o zwrot uiszczonego wpisu.
W ocenie organu WSA, rozpoznając wniosek skarżącego, nie uwzględnił interesów wierzyciela publicznoprawnego. Dyrektor Izby Celnej uznał, że Sąd nie zbadał sytuacji majątkowej skarżącego – nie wiadomo, jakim majątkiem dysonuje i czy nie posiada z tego tytułu dodatkowych źródeł dochodów. Ponadto, organ stwierdził, że wymierzona kara pieniężna jest następstwem prowadzenia niezgodnej z przepisami działalności urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
W odpowiedzi na zażalenie skarżący wniósł o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04 oraz z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04). Obowiązkiem sądu jest zatem ocena argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. postanowienia NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl. oraz z dnia 9 lipca 2004 r., sygn. akt FZ 163/04, niepubl.).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu WSA w W., że z uwagi na dochody skarżącego, które w 2014 r. wyniosły 20.453,48 zł, z czego kwota 3.210,00 zł została przeznaczona na pokrycie straty z lat ubiegłych, wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. Prawidłowości tego twierdzenia nie podważają argumenty podniesione przez organ w zażaleniu. Przy badaniu wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej Sąd miał bowiem obowiązek badania przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. w stosunku do skarżącego. "Interes wierzyciela publicznoprawnego" nie był i nie mógł być badany w czasie oceny wniosku T. R.. Argumenty dot. tego interesu nie wpływają na cenę, czy w stosunku do skarżącego może wystąpić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków na skutek wykonania decyzji. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a nie zawiera przesłanki negatywnej w postaci "interesu wierzyciela publicznoprawnego", więc nie mógł być on badany w toku postępowania z wniosku.
Należy również podkreślić, że wstrzymanie wykonania decyzji jest instytucją procesową i nie ma nic wspólnego z kontrolą zaskarżonej decyzji, ale służy zabezpieczeniu interesów strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Ocena, czy decyzja jest, czy nie jest legalna (zgodna z prawem), a także czy adresat decyzji naruszył prawo zostanie przeprowadzona przez Sąd I instancji w postępowaniu ze skargi skarżącej spółki, a nie w sprawie wpadkowej zainicjowanej wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Na tym etapie postępowania sąd administracyjny, rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie bada tej kwestii. Powołany przepis upoważnia Sąd tylko do oceny złożonego wniosku, w której to ocenie nie mieści się weryfikacja prawidłowości decyzji.
Stąd też argumentację zażalenia, odnoszącą się do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji objętej wnioskiem spółki o wstrzymanie jej wykonania, NSA potraktował jako w całości chybioną i w istocie niepodważającą stanowiska Sądu I instancji zawartego w kontrolowanym postanowieniu.
W tym stanie rzeczy oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjnej postanowił jak w sentencji