Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Po 662/16 odmówił W. sp. z o.o. z siedzibą w W. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
Sąd I instancji wskazał, że [...] - dalej: skarżąca lub spółka - uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji wskazała, że w sprawie istnieje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej przez spółkę oraz wyrządzenia jej znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej. Poniosła w 2013 r. stratę w wysokości [...] zł, a cały dochód w 2014 r. stanowiła kwota [...] zł. Spółka na skutek ewentualnej egzekucji nałożonej na niej kary finansowej, może zostać pozbawiona środków finansowych tym bardziej, że prowadzone są wobec niej również inne postępowania dotyczące kar pieniężnych. Do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dołączono: bilans sporządzony na dzień 31 maja 2015 r. oraz rachunek zysków i strat za okres od 3 lipca 2014 r. do 31 maja 2015 r.
Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji WSA w Poznaniu podniósł, że skarżąca nie przytoczyła konkretnych okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla niej istotną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Z przedstawionego przez spółkę rachunku zysków i strat za okres od 3 lipca 2014 r. do 31 maja 2015 r., wynika, że spółka poniosła stratę w kwocie [...] zł. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie przez sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym spółki. Takich pełnych danych spółka nie przedstawiła.
Nie można tym samym zweryfikować, czy spółka rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej decyzją. Przedstawiona przez skarżącą dokumentacja nie pozwala na precyzyjne ustalenie sytuacji majątkowej spółki. Do wniosku nie zostały dołączone dokumenty w oparciu o które możliwe byłoby ustalenie wartości środków pieniężnych będących w posiadaniu spółki (np. wyciągów z rachunków bankowych). Ponadto z bilansu spółki wynika, że dysponuje ona aktywami o wartości [...] zł, co pozwala na stwierdzenie, że skarżąca dysponuje majątkiem.
W ocenie Sądu I instancji również okoliczność prowadzenia wobec spółki dalszych postępowań o wymierzenie kar pieniężnych nie uzasadnia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto fakt prowadzenia takich postępowań nie został potwierdzony żadnymi dowodami.
Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 18 lutego 2016 r., oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu oraz zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. Dodatkowo, na podstawie art. 196 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia postępowania zażaleniowego.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie brak jest uzasadniających podstaw wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podczas, gdy przeciwko skarżącej prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne z tytułu kar pieniężnych nałożonych przez Dyrektora Izby Celnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wniosek spółki o wstrzymanie, na podstawie art. 196 p.p.s.a., wykonania zaskarżonego niniejszym zażaleniem postanowienia do czasu rozstrzygnięcia postępowania zażaleniowego nie jest rozpatrywany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 196 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. O wstrzymaniu wykonania postanowienia decyduje Sąd I instancji przed przekazaniem akt sądowi kasacyjnemu.
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
W rozpoznawanej sprawie wniosek dotyczył decyzji o wymierzeniu skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. To strona - chcąc skorzystać z wyjątku od zasady, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu - powinna wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania aktu przedstawić sądowi nie tylko argumenty, ale i stosowne dokumenty na ich poparcie, wskazujące że w sprawie istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd administracyjny nie ma natomiast instrumentów prawnych do samodzielnego ustalania sytuacji majątkowej strony, które to ustalenie jest niezbędne przy ocenie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może spowodować w danym przypadku skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (tak też postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2015 r., II GZ 755/15).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Dla zobrazowania swojej sytuacji finansowej spółka przedstawiła jedynie dwa dokumenty, tj. bilans sporządzony na dzień 31 maja 2015 r. oraz rachunek zysków i strat za okres od 3 lipca 2014 r. do 31 maja 2015 r. Na podstawie wybiórczo przedstawionych twierdzeń skarżącej Sąd I instancji nie był w stanie ocenić, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W dacie wydania orzeczenia Sądu I instancji w aktach niniejszej sprawy, ani też w nadesłanych wraz z zażaleniem dokumentach nie przedstawiono takich okoliczności, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w P., że wykonanie tej decyzji (tj. uiszczenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty płynności finansowej skarżącej spółki. W tym kontekście NSA zwraca jedynie uwagę, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Strona może zatem złożyć wniosek o zmianę zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji, jeśli wykaże, że doszło do zmiany okoliczności związanych z kwestią wstrzymania wykonania decyzji organu administracji.
Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.