Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 551/14 na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. odmówił B. K. wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] nakładającej karę pieniężną za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.
Sąd I instancji wskazał, że w skardze na powyższą decyzję, B. K. zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania, argumentując, że nałożona kara w wysokości 3000 zł stanowi niemal trzykrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę i z uwagi na to, wnioskodawca nie może jej uiścić bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Rozpoznając tak uzasadniony wniosek, Sąd nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia i stwierdził, że wnioskodawca nie udokumentował swojej sytuacji majątkowej, więc nie wiadomo czy wykonanie decyzji może wyrządzić mu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki.
W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) B. K. wniósł o zmianę postanowienia z dnia 12 czerwca 2014 r. poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazał, że wykonanie decyzji może spowodować znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki. Powołał się na znaczną stratę z prowadzonej działalności gospodarczej i dość niskie dochody całej rodziny, a także na okoliczność, że z powodu ponoszonych strat w działalności gospodarczej rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę żony w kwocie ponad 2000 zł netto miesięcznie. Zdaniem wnoszącego zażalenie, egzekwowanie kwoty 3000 zł może spowodować ziszczenie się obu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ skoro ma na utrzymaniu dwóch uczących się synów, z których jeden dostał się na studia, co spowodowało wzrost kosztów utrzymania, a rodzina utrzymuje się jedynie z pensji żony, to kwota 3000 zł stanowi znaczny wyłom w domowym budżecie, tym bardziej, że spłaca jeszcze kredyt zaciągnięty na budowę domu. Składający zażalenie podał ponadto, że egzekucja lub zapłata kwoty 3000 zł może przywieść prowadzoną firmę do upadku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
NSA podkreśla na wstępie, że działając na podstawie art. 156 § 3 w zw. z art. 166 p.p.s.a. sprostował oczywistą omyłkę pisarką w komparycji postanowienia WSA w W. z dnia 12 czerwca 2014 r. przez zastąpienie błędnie podanego numeru zaskarżonej decyzji w wierszu piątym od dołu – "[...]", numerem prawidłowym: "[...]". Omyłka ta wymagała sprostowania i dlatego NSA w tym zakresie postanowił jak w punkcie 1. sentencji.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...).
Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie, przy znacząco dużym nakładzie sił i środków lub będzie niemożliwy.
Zdaniem NSA Sąd I instancji prawidłowo odmówił B. K. udzielenia ochrony tymczasowej z uwagi na szczątkowe uzasadnienie wniosku, z którego Sąd nie mógł ustalić, czy w przypadku wnioskodawcy wystąpiły okoliczności wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. Poza tym podkreślić należy, że to nie stan budżetu rodzinnego B. K. podlegał ocenie, ale przesłanki wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r., nakładającej karę pieniężnej w wysokości 3000 zł za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Przesłanki te nie zostały przez wnioskodawcę uprawdopodobnione w postępowaniu przed Sądem I instancji.
Jest niekwestionowane, że uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie stanowi zwrócenie się do sądu administracyjnego z samym żądaniem wstrzymania. W judykaturze dominuje stanowisko, które NSA w rozpoznawanej sprawie podziela, kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. postanowienia NSA: z dnia 10 maja 2011 r. o sygn. akt II FZ 106/11; z dnia 9 września 2011 r. o sygn. akt II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r. o sygn. akt I FZ 219/11; z dnia 26 listopada 2007 r. o sygn. akt II FZ 338/07; powoływane orzeczenia NSA dostępne w Internecie pod adresem – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro postępowanie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku.
Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza merytoryczną ocenę wniosku (por. postanowienia NSA z dnia 14 listopada 2006 r. o sygn. akt II FZ 585/06 i z dnia 18 maja 2004 r. o sygn. akt FZ 65/04; także dostępne w Internecie).
Wobec tego Sąd I instancji zasadnie uznał, że powołanie się wnioskodawcy jedynie na znaczną wysokość kary nałożonej decyzją i wskazanie, że z tego powodu wykonanie decyzji spowoduje uszczerbek dla utrzymania zarówno wnioskodawcy, jak i jego rodziny, z uwagi na nadmierną lakoniczności, musiało być ocenione jako nieuzasadnione. Jak trafnie zaznaczył Sąd, gdyby B. K., wyjaśniając swoją sytuację materialną, choćby w ten sposób uprawdopodobnił, że uiszczenie kwoty 3000 zł mogłoby istotnie zagrozić bytowi jego i rodziny, to losy wniosku mogły być inne.
Tego stanu rzeczy nie zmienia treść zażalenia B. K. wniesionego do NSA, która de facto stanowi pogłębienie uzasadnienia wniosku złożonego do WSA w W. Skoro Sąd I instancji nie miał możliwości przeanalizowania wniosku pod tym kątem, to skarżący nie może zarzucać Sądowi błędnej oceny wniosku i domagać się, by NSA wydał rozstrzygnięcie reformatoryjne, ponieważ tylko w ten sposób Sąd kasacyjny mógłby uwzględnić wniosek zażalenia o zmianę postanowienia z dnia 12 czerwca 2014 r. Orzeczenie reformatoryjne w tej sprawie polegałoby więc na tym, że NSA uchyliłby kontrolowane postanowienie z dnia 12 czerwca 2014 r. i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, do czego nie ma żadnych podstaw, bo okoliczności podnoszone w zażaleniu nie były znane Sądowi I instancji, a zatem brak było podstaw do oceny przez Sąd kasacyjny.
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w punkcie 2. sentencji.