Uzasadnienie
G. Spółka z o.o. w O. zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. do gruntów przejętych od B. G., która nie posiada statusu producenta rolnego. Decyzją z [...] grudnia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. odmówił przyznania spółce płatności. Decyzję tę Dyrektor D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W. utrzymał w mocy.
Skargę na powyższą decyzję złożyła spółka.
Pismem z [...] lipca 2014 r. B. G. złożyła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, wskazując, że jego wynik dotyczy jej interesu prawnego, ponieważ decyzja rozstrzyga o istnieniu "jednego gospodarstwa małżonków G.", które miało być w sposób sztuczny podzielone w celu wyłudzenia płatności, co stanowiło pomówienie o popełnienie przestępstwa.
Postanowieniem z 4 września 2014 r., sygn. akt III SA/We 378/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odmówił B. G. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi G. Spółki z o.o. w O. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] marca 2012 r. w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej.
WSA we W. stwierdził, że wniosek o przyznanie płatności składa konkretny podmiot, który spełnia określone prawem przesłanki i który posługuje się nadanym mu numerem identyfikacyjnym. W konsekwencji postępowanie w sprawie przyznania płatności toczy się na wniosek indywidualnie określonego podmiotu, który z chwilą złożenia wniosku staje się stroną postępowania. W sytuacji zatem gdy stroną postępowania jest konkretny podmiot ubiegający się o pomoc finansową do gruntów rolnych, wykluczona jest co do zasady legitymacja innych osób lub podmiotów, w tym wcześniejszych posiadaczy gospodarstwa objętego wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej.
Zdaniem WSA, B. G. nie miała własnego, indywidualnego interesu prawnego w sprawie przyznania spółce płatności za 2009 r. Nie ma bowiem przepisu prawa materialnego, który stanowiłby, że stroną postępowania może być także inna osoba poza tą, która złożyła wniosek o przyznanie płatności, a interesu prawnego nie można opierać na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły B. G. oraz G. Spółka z o.o. w O., wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciły naruszenie:
- 1. art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), ponieważ B. G. brała udział w postępowaniu, które zostało wszczęte z jej wniosku, a wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego, bowiem płatność do tych samych gruntów, za ten sam rok może być przyznana tylko jednemu podmiotowi – albo spółce albo B. G.;
- 2. art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia w oparciu o niekompletne akta postępowania administracyjnego, a przez to przy błędnym ustaleniu przez WSA stanu faktycznego sprawy;
- 3. art. 134 § 1 p.p.s.a. z powodu wydania postanowienia nie w granicach całego postępowania administracyjnego, lecz w granicach błędnie wydzielonej przez organ z całego postępowania administracyjnego "sprawy" spółki.
Skarżące wniosły, aby Sąd zobowiązał organ do przedłożenia do akt postępowania sądowego pozostałych części akt tego postępowania administracyjnego, na podstawie których organ wydał pozostałe trzy inne decyzje w tym samym postępowaniu administracyjnym, aby Sąd w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w związku z niewykonywaniem przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. – przesłania do akt kompletnych akt administracyjnych oraz o zwrot kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw.
Jak trafnie wskazał Sąd I instancji, stosownie do art. 33 § 1 p.p.s.a., osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Z art. 33 § 2 p.p.s.a. wynika zaś, że udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, lecz wynik sprawy dotyczy jej interesu prawnego.
W ocenie NSA brak było podstaw, aby uznać, że B. G. może być w sprawie uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ ani nie była stroną w postępowaniu administracyjnym ani wynik postępowania nie będzie miał wpływu na jej interes prawny.
Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że postępowanie w sprawie przyznania płatności toczy się na wniosek indywidualnie określonego podmiotu, który z chwilą złożenia wniosku staje się stroną tego postępowania. W sprawie wniosek złożyła G. Spółka z o.o. w O., była jedynym podmiotem biorącym udział w postępowaniu administracyjnym i to ta spółka jest adresatem zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd zaprezentowany w zaskarżonym postanowieniu, że o tym czy osoba ubiegająca się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt, a nie interes faktyczny podmiotu żądającego dopuszczenia. Stąd okoliczność, że w ocenie skarżącej w zaskarżonej decyzji znajduje się pomówienie jej nie może być podstawą do dopuszczenia jej do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Z tego powodu zarzut naruszenia art. 33 § 1 p.p.s.a. był niezasadny.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał również pozostałe zarzuty skargi za nieuzasadnione. NSA uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w granicach całej sprawy sądowoadministracyjnej, obejmującej kontrolę decyzji Dyrektora D. Oddziału ARiMR we W.. Ponadto, w ocenie NSA postanowienie z [...] września 2014 r. zostało wydane w oparciu o kompletne akta sprawy, z których wynika, że wnioskodawczyni nie miała interesu prawnego do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
W tym stanie rzeczy, skoro zarzuty zażalenia nie uzasadniają wniosku o uchylenie zaskarżonego postanowienia, brak jest podstaw do jego uwzględnienia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.