Uzasadnienie
Decyzją z dnia 29 sierpnia 2005 r. Nr DO IV 643/143/05 Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy swoją decyzję, którą powołał na stanowisko komornika sądowego rewiru XII przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa Nowej Huty w Krakowie M. B. i odmówił powołania na to stanowisko M. M. –F. (dalej: skarżąca) oraz trzech innych osób. Skarżąca wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 1 lutego 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2166/05 wstrzymując decyzję uznał, że zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), dalej p.p.s.a.
Zażalenie na to postanowienie złożył Minister Sprawiedliwości oraz uczestnik postępowania M. B., wnosząc o jego uchylenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny działając w trybie samokontroli przewidzianej w art. 195 § 2 p.p.s.a., postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA 2166/05 uchylił swoje postanowienie z dnia 1 lutego 2006 r. i oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd uznał za uzasadnione argumenty podniesione przez Ministra Sprawiedliwości i uczestnika postępowania, wskazujące, iż fakt utworzenia kancelarii komorniczej i rozpoczęcia jej działalności, wiąże się z poniesieniem przez uczestnika postępowania dużych nakładów finansowych, zatrudnieniem pracowników, zorganizowaniem działalności kancelarii. Ponadto Sąd stwierdził, że wstrzymanie wykonania decyzji w sytuacji gdy kancelaria już istnieje, wywołałoby negatywne skutki dla prowadzonych już postępowań egzekucyjnych. Doprowadziłoby to do sytuacji, w której dany rewir byłby pozbawiony komornika.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie. Podniosła, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł działać w trybie autokontroli, gdyż wydając pierwsze postanowienie z dnia 1 grudnia 2006 r. mógł powziąć wiadomość o prowadzeniu kancelarii komorniczej przez M. B., nie zaszły więc nowe okoliczności, które nie były znane Sądowi w chwili podejmowania zażalonego orzeczenia.
Skarżąca nie zgodziła się również z argumentacją Sądu dotyczącą trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wstrzymania zaskarżonej decyzji. Przytoczyła instytucje zastępstwa, którą przewiduje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych, według której w przypadku przeszkód w pełnieniu funkcji przez komornika danego rewiru istnieje prawna możliwość jego zastępstwa na czas ewentualnej nieobecności. Instytucja ta ma zabezpieczać interesy prowadzonych w danej kancelarii spraw administracyjnych.
Minister Sprawiedliwości i uczestnik postępowania w odpowiedzi na zażalenie wnieśli o jego oddalenie, popierając argumentację którą posłużył się Sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 61 § 3 dalej p.p.s.a. Zgodnie z powyższą regulacją, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania całości lub części aktu lub czynności organu administracji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd zatem jest uprawniony do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona wnioskująca o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności ma obowiązek wykazać okoliczności uzasadniające wstrzymanie skarżonego aktu lub czynności organu administracji. Działanie sądu z urzędu ogranicza się do podania czy z akt sprawy wynikają ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności.
Skarżąca w zażaleniu nie wykazała przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. czyli trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania decyzji oraz, że przez wykonanie tej decyzji poniesie znaczne szkody. Należy zwrócić uwagę, że skutki wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiocie powołania na stanowisko komornika i wyznaczenie siedziby komornika z natury swej są odwracalne w tym sensie, że ewentualne uwzględnienie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym powoduje przywrócenie stanu sprzed zapadnięcia zaskarżonego aktu. Nie można tez przyjąć, by niebezpieczeństwo powstania szkody o kwalifikowanych rozmiarach, to jest znacznej, było oczywistym następstwem wykonania decyzji w przedmiocie powołania na stanowisko komornika i wyznaczenia rewiru komorniczego, a w konsekwencji, że okoliczność wystąpienia takiego skutku nie wymaga dowodu.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż Sąd nie mógł orzec w trybie samokontroli przewidzianej w art. 195 § 2 p.p.s.a., należy stwierdzić, że tryb ten nie jest przewidziany jedynie w przypadku podjęcia wiadomości o zaistnieniu nowych okoliczności, jak wskazywała skarżąca. Sąd zgodnie z tym przepisem powinien rozważyć możliwość dokonania samokontroli zaskarżonego postanowienia jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione. Sąd również ma możliwość zastosowania tego przepisu z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie zastosował procedurę samokontroli uznając, że zażalenie jest oczywiście uzasadnione.
Z tych względów na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.