Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. postanowieniem z dnia 26 września 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 189/14 na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. zawiesił z urzędu postępowanie sądowe w sprawie ze skargi Powiatu S. na decyzję Zarządu Województwa Z. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] zobowiązującą do zwrotu dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej.
Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014 r. o sygn. akt II GSK 1705/13 Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) przedstawił składowi siedmiu sędziów NSA do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne: "Czy ustalenie i nałożenie korekty finansowej, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity: Dz. U. 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.) wymaga wydania decyzji administracyjnej?".
Uzasadniając zawieszenie postępowania sądowego z urzędu, Sąd uznał, że skoro jedną z podstaw prawnych zaskarżonej decyzji jest przepis objęty powyższym pytaniem, to wynik postępowania w niniejszej sprawie zależy od wydania przez NSA uchwały, rozstrzygającej zagadnienie prawne odnośnie konieczności wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie ustalenia i nałożenia korekty finansowej.
W zażaleniu złożonym do NSA Zarząd Województwa Z. wniósł o uchylenie postanowienia z dnia 26 września 2014 r. i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zarzucił naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że wystąpiły przesłanki do zawieszenia postępowania sądowego z urzędu. Organ argumentował, że sprawa objęta pytaniem NSA z dnia 12 czerwca 2014 r. była jednostkowym przypadkiem i nie miała żadnego przełożenia na sprawę ze skargi Powiatu S., a rozbieżne orzecznictwo w tym zakresie nie zamykało Sądowi drogi do wydania rozstrzygnięcia przed podjęciem uchwały przez NSA. Organ powołał się również na nowelizację art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r., która – jego zdaniem – wyeliminowała rozbieżności w interpretacji tego przepisu, z czego wypływa wniosek, że nałożenie korekty finansowej nie następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii.
Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) należy więc rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik (vide: wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2006 r. o sygn. akt I FSK 845/05; ten wyrok i dalej powoływane, dostępne w Internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem skorzystania z tej podstawy prawnej, mającej związek z wynikiem innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego (w tym przed Trybunałem Stanu – vide: postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2011 r. o sygn. akt II FZ 278/11 oraz Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej – vide: np. postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2011 r. o sygn. akt II FZ 278/11) oraz przed Trybunałem Konstytucyjnym, jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte.
Zawieszenie postępowania z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu. Rzecz jasna, nie może być ono dowolne. Analizując celowość zawieszenia postępowania sąd powinien wziąć pod uwagę wystąpienie w przyszłości przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem, jak i przesłanek wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym, już toczącym się postępowaniu (por. Komentarz M. Niezgódki–Medek do art. 125 p.p.s.a., Lex Omega 39/2013).
Względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego przemawiają za potrzebą zawieszenia postępowania także w razie rozstrzygania przez NSA w drodze uchwały, w myśl art. 15 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a., w zakresie wyjaśnienia przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych lub w zakresie zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej.
W ocenie NSA, Sąd I instancji zasadnie uznał, że skoro jedną z podstaw prawnych decyzji Zarządu Województwa Z. z dnia [...] listopada 2013 r. jest art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r., którego stosowanie wywołało daleko idące rozbieżności w orzecznictwie, a postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014 r. NSA przedstawił składowi siedmiu sędziów NSA do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne: "Czy ustalenie i nałożenie korekty finansowej, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity: Dz. U. 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.) wymaga wydania decyzji administracyjnej?", to w zaistniałej sytuacji powinien zawiesić postępowanie sądowe z urzędu, do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii uchwałą NSA, co też uczynił. Oznacza to, że Sąd, zawieszając postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., nie naruszył tego przepisu z przyczyn wskazywanych w zażaleniu organu.
Błędnie argumentując na rzecz tezy przeciwnej, organ zdaje się nie zauważać, że uchwały podejmowane przez NSA, zarówno abstrakcyjne jak i konkretne, nie tylko wyjaśniają poważne wątpliwości prawne, ale porządkują też i ujednolicają judykaturę sądów administracyjnych. Tym samym przyjąć należy, że gdyby Sąd nie zawiesił postępowania w sprawie z urzędu, to naraziłby strony na ryzyko rozstrzygnięcia sprzecznego z linią orzeczniczą wytyczoną przyszłą uchwałą NSA w tym zakresie. I chociaż Sąd I instancji uzasadnił swoje stanowisko niezwykle lakonicznie, to z tego tylko powodu nie można było Sądowi skutecznie zarzucić niezasadnego skorzystania z prerogatywy jaką daje art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Ponadto podkreślenia wymaga, że w uchwale siedmiu sędziów z dnia 27 października 2014 r. o sygn. akt II GPS 2/14 NSA stwierdził, że "Ustalenie i nałożenie korekty finansowej, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity: Dz. U. 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.". Sąd I instancji zyskał więc punkt odniesienia dla rozstrzygnięcia zawieszonej sprawy.
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.