Postanowienie NSA z 6 kwietnia 2022 r., II GZ 75/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 6 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1644/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska przewodniczący

Uzasadnienie

S. M. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu M. z [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący podniósł, że brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje konieczność zgłoszenia się na badania, co spowoduje trudne, niemożliwe do odwrócenia skutki. Zostaną bowiem naruszone prawa podmiotowe skarżącego w postaci prawa do rzetelnego i wszechstronnego postępowania wskutek wykonania obowiązku przedłożenia zaświadczenia w oparciu o jedynie prawomocne decyzje. Przeprowadzenie badań spowoduje, że postępowanie odwoławcze stanowić będzie de facto fikcję, a wydanie rozstrzygnięcia w sprawie będzie bezprzedmiotowe. Ponadto skarżący stwierdził, że koszty wykonania badań są znaczne bo wynoszą około 300 zł. Poniesienie tych kosztów w sytuacji, gdy żyje on na granicy ubóstwa, spowoduje nieodwracalną szkodę i stratę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, postanowieniem z 24 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 1644/21, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako: "p.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania decyzji organów obu instancji. Sąd pierwszej instancji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie wywołuje ani trudnych do odwrócenia skutków, ani niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, bowiem w sposób bezpośredni nie wpływa na uprawnienia do kierowania pojazdami. Bezpośrednią konsekwencją decyzji nie jest bowiem cofnięcie posiadanych uprawnień, a jedynie konieczność poddania się badaniu lekarskiemu.

Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Sądowi pierwszej instancji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, co skutkowało naruszeniem prawa, a mianowicie art. 61 § 3 p.p.s.a. wobec przyjęcia, że wskutek braku wstrzymania decyzji organów obu instancji skarżącemu nie zostanie wyrządzona znaczna szkoda oraz nie spowoduje to po jego stronie trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy prawidłowa analiza sprawy prowadzi do wniosków odmiennych.

Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez uwzględnienie wniosku i wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu M. z [...] r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie jest niezasadne.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Zauważyć należy, że skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony.

W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że skierowanie na badania lekarskie nie skutkuje samo w sobie zatrzymaniem prawa jazdy, czy cofnięciem uprawnienia do kierowania pojazdem. Oczywiste jest, że wykonanie zaskarżonej decyzji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia braków przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów może wiązać się z pewnymi trudnościami (konieczność osobistego stawiennictwa na badanie, zaangażowanie czasowe), jednak nie rodzi to powstania wobec skarżącego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków, w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii możliwości wstrzymania wykonania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami jest jednolite i uznaje, że decyzja taka nie wywołuje ani trudnych do odwrócenia skutków, ani nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, bowiem w sposób bezpośredni nie wpływa na uprawnienia do kierowania pojazdami (zob. postanowienie NSA z 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OZ 98/20). Bezpośrednią konsekwencją decyzji nie jest bowiem cofnięcie posiadanych uprawnień, a jedynie konieczność poddania się badaniu lekarskiemu. To z ewentualną, a więc wciąż hipotetyczną decyzją o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami można wiązać skutki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Potencjalne trudności związane z wykonaniem zaskarżonej decyzji, których nie można wykluczyć, są podyktowane jej celem, jakim jest bezpieczeństwo ruchu drogowego.

W świetle przedstawionych okoliczności, stanowisko przyjęte przez Sąd pierwszej instancji należało uznać za prawidłowe.

Naczelny Sąd Administracyjny, z podanych przyczyn, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.