Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3695/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił T. S. i M. S. wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie ze skargi T. S. i M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji przede wszystkim stwierdził, że stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa), związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny i stąd przyjął, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...] marca 2015 r. mieści się w pojęciu aktu wydanego w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy, a w konsekwencji WSA mógł przystąpić do analizy cechy wykonalności tej decyzji oraz ewentualnych przesłanek przemawiających za przyznaniem skarżącym ochrony tymczasowej.
W ocenie Sądu decyzja, o której wstrzymanie wykonania wnosili skarżący, nadaje się do wykonania z istoty rzeczy, ponieważ jej przedmiotem jest nałożenie kary pieniężnej.
Jednakże ani w treści skargi ani też w toku postępowania skarżący nie powołali żadnych przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. W świetle przepisu art. 61 § 3 ppsa, wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mogły uzasadniać zarzuty wskazujące na bezskuteczność wydania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu sąd nie ma bowiem możliwości dokonania oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego, a zatem niedopuszczalne było wywodzenie konieczności uwzględnienia wniosku z przekonania o wadliwości danego rozstrzygnięcia.
Zażalenie na to postanowienie wnieśli skarżący. Orzeczeniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania w sposób wywierający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 w zw. z art. 134 § 1 ppsa poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd okoliczności, że wykonanie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w majątku skarżących, zaś w związku z bezskutecznością przepisów ustawy o grach hazardowych zachodzi znaczne prawdopodobieństwo, że decyzja ta zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego.
Wobec powyższego skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że przepisy stanowiące podstawę prawną decyzji objętej wnioskiem o wstrzymanie wykonania są bezskuteczne, a zatem nie było podstawy prawnej do nałożenia na skarżących kary za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. Poza tym, zdaniem skarżących, uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, zajęcie kont bankowych, wierzytelności oraz spowoduje niewypłacalność ich przedsiębiorstwa.
W piśmie procesowym z dnia 7 lipca 2016 r., skarżący złożyli wniosek o przeprowadzenie dowodu z wyciągu z rachunku bankowego spółki cywilnej, której są wspólnikami i w ramach której prowadzą działalność gospodarczą, za okres od 1 czerwca 2016 r. do 30 czerwca 2016 r.
W dniu 15 lipca złożono kolejny wniosek o przeprowadzenie dowodu z ewidencji środków trwałych, podsumowania księgi przychodów i rozchodów za okres 1 stycznia do 31 maja 2016 r., bilansu za 2015 r. oraz wyciągów z rachunku bankowego spółki cywilnej za okres od 31 stycznia do 31 marca 2016 r. oraz za maj 2016 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 61 § 3 ppsa, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji jest prawidłowa. Skarżący nie uprawdopodobnili, że wykonanie decyzji spowoduje ziszczenie się przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Skarżący nie wykazali ani swojej sytuacji majątkowej ani wpływu, jaki może mieć na nią wykonanie zaskarżonej decyzji. Nieudokumentowanie - na etapie orzekania przez Sąd I instancji - stanu finansów przedsiębiorstwa skarżących powodowało, że WSA nie mógł ocenić, czy wykonanie decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.
Skarżący nie dokonali przy tym nawet próby określenia, jakie konkretnie skutki albo jaką szkodę może wywołać wykonanie decyzji. Trzeba mieć na uwadze, że realizacja zobowiązań publicznoprawnych poprzez uiszczanie kar pieniężnych, ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, jednak takie wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją i samo w sobie, wbrew twierdzeniom zażalenia, nie stanowi podstawy do wstrzymania wykonania decyzji. Trzeba też podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.
W tym stanie rzeczy Sądowi I instancji nie można postawić zarzutu błędnej wykładni art. 61 § 3 ppsa ani też niewłaściwego zastosowania tego przepisu poprzez nieuwzględnienie przez Sąd okoliczności, że wykonanie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w majątku skarżących.
Skarżący podjęli bowiem próbę wykazania istnienia przesłanek wynikających z art. 61 § 3 ppsa dopiero na etapie zażalenia. Powołali się przy tym na niebezpieczeństwo niewypłacalności przedsiębiorstwa i na wysokość nałożonej kary, tj. 24.000 zł. W kolejnych pismach zgłaszali wnioski o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, przy czym brak uzasadnienia w jakim zakresie – w ocenie strony – dokumenty te potwierdzać mają zagrożenie niewypłacalności jak i że stan ten spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Stwierdzić zatem należy, że podnoszone dopiero w zażaleniu okoliczności nie podważają trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skoro bowiem - jak już wskazano - skarżący na etapie postępowania przed WSA nie wykazali zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, to nie można uznać, że Sąd I instancji w tych okolicznościach, odmawiając wstrzymania wykonania decyzji naruszył wskazany przepis. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że omawiane dokumenty mogą być przedmiotem oceny przy badaniu zasadności ewentualnego kolejnego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji – bez naruszenia prawa strony do dwuinstancyjnego postępowania w tej sprawie.
W treści zażalenia skarżący powoływali się również na okoliczności dotyczące podstawy prawnej decyzji. Odnosząc się do tego zagadnienia należy wyjaśnić, że wstrzymanie wykonania decyzji jest instytucją procesową i nie ma nic wspólnego z kontrolą zaskarżonej decyzji, ale służy zabezpieczeniu interesów strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Ocena, czy decyzja jest, czy nie jest legalna (zgodna z prawem), zostanie przeprowadzona przez Sąd I instancji w postępowaniu głównym, a nie w sprawie wpadkowej zainicjowanej wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Na tym etapie postępowania sąd administracyjny, rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 ppsa, nie bada tej kwestii. Powołany przepis upoważnia Sąd tylko do oceny złożonego wniosku, w której to ocenie nie mieści się weryfikacja prawidłowości decyzji.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.