Uzasadnienie
Postanowieniem z 24 maja 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 838/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił W. Spółce z o.o. w W. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] lutego 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Sąd I instancji uznał, ze skarżąca nie przedstawiła dokumentów i danych, które pozwalałyby zapoznać się z całokształtem jej sytuacji finansowej.
W ocenie Sądu przedłożone przez stronę dokumenty nie świadczą o ryzyku utraty przez nią płynności finansowej. W odniesieniu do wszczęcia egzekucji poprzez zawiadomienia o zajęciu, Sąd stwierdził, że skarżąca zgodnie z każdorazowym pouczeniem organu mogła była składać skargi na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Również okoliczność, że skarga na czynność egzekucyjną została pozostawiona bez rozpoznania przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. nie stanowi argumentu przemawiającego za wstrzymaniem wykonania decyzji. Rozumowanie przeciwne prowadziłoby do wniosku, że nieuzupełnienie przez dłużnika braków formalnych w postępowaniu egzekucyjnym może wiązać się z pozytywnymi skutkami w innym postępowaniu.
Zdaniem Sądu postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego oraz o umorzeniu dochodzenia w sprawie karnej skarbowej nie pozostają w związku z kwestią wstrzymania wykonania decyzji. Nie wskazują bowiem na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie WSA za udzieleniem ochrony tymczasowej nie przemawia również rodzaj nałożonego na mocy decyzji obowiązku, tj. obowiązek zapłacenia kary pieniężnej.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w P., a także o zasądzenie kosztów postępowania procesowego.
Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Skarżąca stwierdziła, że istnieje wysokie ryzyko utraty przez nią płynności finansowej i wyrządzenie znacznej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji, co może doprowadzić do dalej idących negatywnych skutków. Spółka w okresie od 3 lipca 2014 r. do 31 maja 2015 r. poniosła stratę w wysokości 316.892,78 zł. Brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pogłębi trudną sytuację finansową skarżącej.
Spółka podniosła, że w stosunku do niej prowadzone są również inne postępowania w przedmiocie kar pieniężnych oraz postępowania egzekucyjne.
Powyższe okoliczności świadczą o tym, zdaniem skarżącej, że egzekucja dodatkowej należności może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków, tj. likwidacji prowadzonej działalności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W ocenie NSA Sąd I instancji zasadnie uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżąca spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów na poparcie twierdzeń zawartych w tym wniosku, ani nie udokumentowała swojej aktualnej sytuacji majątkowej. Brak dokumentów uniemożliwił WSA dokonanie oceny, czy w istocie skarżącej grozi niewypłacalność i spirala zadłużenia, którymi uzasadniła swój wniosek.
Ponadto, Sąd I instancji słusznie uznał, że wykonanie aktu administracyjnego nakładającego na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w takim akcie należności ma charakter odwracalny (tak też postanowienie NSA z dnia 16 października 2015 r., II GZ 587/15). W przypadku uchylenia zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania aktu nakładającego obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. To strona - chcąc skorzystać z wyjątku od zasady, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu - powinna wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania aktu przedstawić sądowi nie tylko argumenty, ale i stosowne dokumenty na ich poparcie, wskazujące że w sprawie istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd administracyjny nie ma natomiast instrumentów prawnych do samodzielnego ustalania sytuacji majątkowej strony, które to ustalenie jest niezbędne przy ocenie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może spowodować w danym przypadku skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (tak też postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2015 r., II GZ 755/15).
Skarżąca nie przedstawiła dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W., że wykonanie tej decyzji (tj. uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty płynności finansowej skarżącej spółki. W szczególności, strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową. Bez tego rodzaju dokumentacji Sąd I instancji nie mógł rzetelnie ocenić, czy w kontekście aktualnej sytuacji finansowej strony wykonanie zaskarżonej może doprowadzić do wyrządzenia jej szkody, która byłaby znaczna lub może spowodować skutki, które byłyby nieodwracalne. Takiej oceny nie może dokonać również Naczelny Sąd Administracyjny albowiem ww. dokumenty nie zostały przedłożone do zażalenia.
Wobec powyższego NSA uznał za prawidłowe postanowienie WSA odmawiające skarżącej wstrzymanie wykonania decyzji, z uwagi na niewykazanie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.