Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 444/10, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. wezwał P. M. do uiszczenia w terminie 7 dni opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 złotych za odpis wyroku tego Sądu z dnia 26 listopada 2010 r. wraz z uzasadnieniem, pod rygorem jej ściągnięcia w trybie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
P. M. wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a. opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Stosownie natomiast do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł. Obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej obciąża stronę w sytuacji, gdy odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem nie podlega doręczeniu z urzędu (art. 234 § 3 p.p.s.a.). Dotyczy to spraw, w których Sąd I instancji wydał orzeczenie o oddaleniu skargi na zakwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie organu administracji publicznej (art. 141 § 2 p.p.s.a.).
Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia [...] listopada 2010 r. P. M. wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku ogłoszonego w dniu 26 listopada 2010 r., którym oddalono jego skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, nieuiszczając opłaty kancelaryjnej z tego tytułu. W takiej sytuacji należy uznać, że Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2010 r. prawidłowo wezwał stronę wnoszącą zażalenie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 złotych z tytułu złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Podkreślenia wymaga, że opłata kancelaryjna należy do kategorii opłat sądowych stanowiących dochody budżetu państwa, która nie jest zależna od rodzaju spraw, lecz od rodzaju czynności podejmowanej w sprawie. Takiej opłacie podlegają jedynie czynności taksatywnie wymienione w art. 234 i 235 p.p.s.a. Jak już wyżej wspomniano, zasadą jest ponoszenie kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych, do których należy opłata kancelaryjna, przez stronę postępowania. Od tej zasady przewidziane są wyjątki w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Stronie przysługuje prawo do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, na podstawie art. 243 p.p.s.a. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu i umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć całości lub części kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie strona wnosząca zażalenie nie skorzystała z prawa pomocy. Pełnomocnik skarżącego w zażaleniu wniósł o zwolnienie od opłat. Jednakże wobec niewykonania wezwania Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 8 lutego 2011 r. do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2011 r. pozostawił wniosek P. M. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania (k. 89 akt sądowych).
Odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika skarżącego zaprezentowanego w zażaleniu, iż nie składał wniosku o uzasadnienie wyroku, stwierdzić należy, że skarżący miał prawo osobiście, niezależnie od pełnomocnika, złożyć wniosek u uzasadnienie wyroku.
Na zakończenie podkreślić należy, iż nieuiszczona opłata kancelaryjna ściągnięta zostanie w trybie egzekucji sądowej, gdyż art. 234 § 2 p.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że jeżeli opłata nie zostanie uiszczona przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.