Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3831/15 odmówił dopuszczenia I.K. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miasta O. z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków.
Pismem z dnia [...] marca 2016 r. I.K. wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miasta O. z dnia [..] września 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków.
W uzasadnieniu wnioskodawczyni podała, że ma interes prawny w przedmiotowej sprawie. Do wniosku załączyła kserokopię swojej skargi z dnia 26 lutego 2016 r., którą wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Rady Miasta O. na powyższą uchwałę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 marca 2016 r. odmówił dopuszczenia I.K. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania powołując jako podstawę art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).
Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał, że postępowanie sądowoadministracyjne zostało zainicjowane przez Wojewodę [...] w trybie nadzoru określonym w art. 93 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.; dalej: u.s.g.). Ponadto zauważył, że wniesienie przez wojewodę skargi na uchwałę w tym trybie nie jest poprzedzone żadnym wcześniejszym postępowaniem, nie jest uzależnione od wcześniejszego wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Postępowanie takie toczy się wyłącznie z udziałem organu nadzoru (wojewody) oraz gminy, której rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczy.
Wobec tego w ocenie WSA w Warszawie nie mogą brać w nim udziału inne podmioty, nawet wówczas, gdy wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego bowiem stronami postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego skargą wojewody na uchwałę rady gminy są wyłącznie wojewoda oraz właściwy organ gminy.
W związku z powyższym w ocenie Sądu I instancji wnioskodawczyni, choć powołuje się na swój interes prawny, nie może zostać uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż p.p.s.a. nie przyjęło instytucji interwenienta ubocznego.
I.K. w zażaleniu na powyższe postanowienie na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wniosła o jego uchylenie w całości oraz rozpoznanie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika tego postępowania, ewentualnie w razie nieuwzględnienia ww. wniosku – o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Postanowieniu zarzuciła:
- 1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 93 ust. 1 u.s.g. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy na podstawie ww. przepisu wyłącza stosowanie art. 33 § 2 p.p.s.a., co skutkowało błedną odmową dopuszczenia I.K. do udziału w sprawie ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miasta O. z dnia [...] września 2014 r. w charakterze uczestnika postępowania.
- 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 33 § 2 p.p.s.a. poprzez
- 1) jego niezastosowanie niniejszej sprawie mimo, że żaden przepis powszechnie obowiązującego prawa nie wyłącza jego stosowania, ani go nie uchyla,
- 2) odmowę dopuszczenia I.K. do udziału w sprawie ze skargi Wojewody [..] na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] września 2014 r. w charakterze uczestnika postępowania pomimo legitymowania się interesem prawnym, uzasadniającym w świetle ww. przepisu dopuszczenia do udziału w ww. sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Podstawę prawną do orzekania w przedmiocie dopuszczenia podmiotów do toczącego się postępowania sądowego stanowi art. 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Generalną zasadą wyrażoną w art. 32 p.p.s.a. jest to, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Jednak rozszerzeniem tej zasady jest art. 33 p.p.s.a., który w § 2 stanowi, że udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Zasadniczo przepis art. 33 § 2 p.p.s.a. odnosić należy do wszystkich rodzajów spraw sądowoadministracyjnych, o których mowa w art. 1 i art. 3 p.p.s.a. Wyznaczając jednak krąg uczestników w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie można pomijać tego, że w niektórych rodzajach spraw administracyjnych istnieje ograniczony katalog podmiotów mogących brać w nich udział.
Trafnie zauważył Sąd Wojewódzki, że przy rozpatrywaniu wniosku o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania istotne znaczenie miał fakt, że postępowanie sądowe zainicjowane zostało skargą Wojewody złożoną w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g., a więc w trybie nadzoru wojewody nad samorządem gminnym.
Zgodnie z tym przepisem, po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 u.s.g. organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wniesienie skargi przez organ nadzoru nie jest poprzedzone żadnym wcześniejszym postępowaniem przed organami administracji. Krąg stron postępowania nadzorczego wyznaczony jest treścią przepisów ustaw samorządowych o nadzorze nad działalnością organów jednostek samorządu. W postępowaniu ze skargi organu nadzoru (w tym wypadku wojewody) do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy stronami są wyłącznie organ nadzoru i organ gminy. Udział innych podmiotów w tym postępowaniu jest niedopuszczalny, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W rozpoznawanej sprawie nie ma przepisów szczególnych, które stanowiłyby podstawę prawną do dopuszczenia innych podmiotów niż organ gminy i organ nadzoru do udziału w tym postępowaniu.
Należy zauważyć, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez osobę, której interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem organu gminy reguluje art. 101 ust. 1 u.s.g., który określa odrębny rodzaj postępowania. Odrębność tych postępowań wyłącza możliwość udziału osoby, która może wnieść skargę na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., w postępowaniu nadzorczym prowadzonym przez wojewodę, także w przypadku, gdy wojewoda zaskarża uchwałę lub zarządzenie organu gminy do sądu administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że z wniosku I.K. o dopuszczenia jej do udziału w charakterze uczestnika postępowania z dnia [...] marca 2016 wynika, że złożyła ona skargę na uchwałę Rady Miasta O. z dnia [...] września 2014 r. Nr [...\] w przedmiocie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zasadnie Sąd I instancji odmówił dopuszczenia wnioskodawczyni do udziału w postępowaniu sądowym w sprawie ze skargi organu nadzoru wniesionej w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g. na ww. uchwałę.
Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.