Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 2036/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną A. sp. z o.o. w B. od wyroku tego Sądu z dnia 20 stycznia 2016 r., w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lipca 2015 r., w przedmiocie kary pieniężnej, a także zwrócił skarżącej uiszczony wpis od skargi kasacyjnej.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 23 marca 2016 r. skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku. Pismem z 5 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej zastał wezwany do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej przez przedłożenie pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej lub pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi lub Naczelnym Sądem Administracyjnym w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej oraz złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przez osobę lub osoby, które udzieliły pełnomocnictwa - tj. oryginał aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego strony skarżącej, ewentualnie odpis tego dokumentu poświadczony za zgodność z oryginałem przez notariusza albo przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Wezwanie zostało doręczone w dniu 13 kwietnia 2016 r.
Sąd I instancji wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie nadesłano egzemplarz pełnomocnictwa niezawierający wyraźnego oznaczenia poświadczenia oraz daty i miejsca jego sporządzenia. Nadesłano również kserokopię odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Wobec powyższego WSA uznał, że braki formalne - pomimo szczegółowego wezwania - nie zostały uzupełnione w stopniu umożliwiającym nadanie skardze kasacyjnej biegu i odrzucił skargę kasacyjną wskazując w podstawie prawnej art. 178 i art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; aktualnie Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: ppsa).
Zażalenie na to postanowienie wniosła A. sp. z o.o. W zażaleniu zarzuciła naruszenie:
- 1. art. 58 § 1 pkt 3 ppsa przez niewłaściwe zastosowanie w postaci mylnego przyjęcia przez Sąd, że przepis ten znajduje zastosowanie w sprawie. Wszelkie braki formalne zostały bowiem, zdaniem spółki, uzupełnione w odpowiednim terminie i zgodnie z obowiązującymi wymogami,
- 2. art. 177a ppsa przez jego niewłaściwe zastosowanie w postaci mylnego przyjęcia przez Sąd, że przepis ten znajduje zastosowanie w sprawie w sytuacji, w której w aktach sprawy znajdował się już dokument określający umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa,
- 3. art. 37 § 1 ppsa poprzez jego błędną wykładnię w postaci przyjęcia przez Sąd, że potwierdzenie przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika odpisu pełnomocnictwa konieczne jest w sposób zgodny z wymogami zawartymi w treści art. 48 § 3 ppsa,
- 4. art. 48 § 3 ppsa przez jego niewłaściwe zastosowanie w postaci mylnego przyjęcia przez Sąd, że przepis ten znajduje zastosowanie w sprawie, podczas gdy jego prawidłowa analiza wyklucza taką możliwość. Zastosowanie tego przepisu ogranicza się, zdaniem spółki, do dokumentów urzędowych stanowiących dowód w sprawie, na które strona powołuje się w pismach do Sądu, a nie pełnomocnictwa,
- 5. art. 45 Konstytucji poprzez nieuzasadnione ograniczenie skarżącej prawa do sądu. Odrzucając skargę kasacyjną Sąd zastosował, zdaniem skarżącej, środek nieadekwatny do zaistniałego - zdaniem Sądu - uchybienia.
Wobec powyższego spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie z przyczyn niżej wskazanych.
W niniejszym postępowaniu zażaleniowym poddano kontroli zgodność z prawem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuzupełnienia, mimo wezwania, jej braków formalnych.
W zażaleniu, spółka - której środek odwoławczy odrzucono - zarzuciła Sądowi I instancji przede wszystkim niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. Zgodnie z tym przepisem sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.
Zarzut sformułowany w punkcie 1 zażalenia jest niezrozumiały i nie usprawiedliwia wniosku uchylenie zaskarżonego postanowienia. Nie można bowiem skutecznie zarzucić Sądowi I instancji niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, w sytuacji, gdy Sąd ten wskazanego przepisu nie stosował i nie mógł stosować w sprawie dotyczącej odrzucenia skargi kasacyjnej.
Dalej, zgodnie z objętym zarzutami zażalenia art. 37 § 1 ppsa, pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie.
Nie jest sporne, że skarga kasacyjna na etapie jej składania była obarczona brakiem formalnym, o którym mowa w powołanym przepisie, z uwagi na niedołączenie pełnomocnictwa wykazującego umocowanie do działania w imieniu strony. Wobec powyższego zasadnym było wezwanie autora skargi kasacyjnej do usunięcia tego braku, stosownie do art. 177a ppsa, zgodnie z którym jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Poza sporem także w odpowiedzi na wezwanie Sądu nadesłano kopię pełnomocnictwa opatrzoną nieczytelnym podpisem.
W tym stanie rzeczy należy wskazać, że niewątpliwie art. 37 § 1 ppsa nie zawiera żadnych wskazań, co do sposobu uwierzytelniania pełnomocnictw lub innych dokumentów przez wymienionych w nim pełnomocników. Wymogi poświadczeń odpisów dokumentów wynikają natomiast z przepisów ustaw dotyczących korporacji zawodowych zrzeszających tych pełnomocników (art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, art. 9 ust. 3 ustawy z dnia z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych, art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym).
Pomijając kwestię, czy i w jakim zakresie uregulowane powołanymi przepisami wymogi poświadczania odpisów dokumentów znajdują zastosowanie do uwierzytelniania przez pełnomocników odpisów udzielonych im pełnomocnictw oraz odpisów innych dokumentów wykazujących to umocowanie, należy wskazać, że uwierzytelnienie odpisu dokumentu oznacza potwierdzenie, że odpis ten jest zgodny z oryginałem. Potwierdzenie zgodności odpisu z oryginałem ma walor oświadczenia o określonej doniosłości prawnej. Z tego względu uwierzytelnienia, przewidzianego art. 37 § 1 ppsa, mogą dokonać tylko wymienieni tam pełnomocnicy, a intencja osoby składającej podpis na odpisie pełnomocnictwa musi być wystarczająco czytelna (np. poprzez umieszczenie zapisu "za zgodność z oryginałem"). Nie jest wystarczające domniemanie, że uprawniona osoba złożyła oświadczenie o zgodności odpisu pełnomocnictwa z oryginałem.
Tym samym brak jest podstaw prawnych by przyjąć, że złożenie na kserokopii pełnomocnictwa nieczytelnego podpisu - jak miało to miejsce w rozpatrywanym przypadku, bez oznaczenia od kogo podpis pochodzi i na jaką okoliczność został złożony - spełnia wymóg uwierzytelnienia pełnomocnictwa w rozumieniu art. 37 § 1 ppsa.
Już z tych względów zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W rozpoznawanej sprawie w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej złożono nadto kserokopię odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, zamiast oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu tego dokumentu. Jednakże nawet gdyby przyjąć, że załączony już wcześniej do akt uwierzytelniony odpis z KRS wykazywał umocowanie K. K. do udzielenia pełnomocnictwa, już sam fakt nieuzupełnienia braku skargi kasacyjnej w zakresie obowiązku, o którym mowa w art. 37 § 1 ppsa, usprawiedliwiał odrzucenie tej skargi na podstawie art. 178 ppsa.
Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał zarzut zażalenia dotyczący naruszenia art. 45 Konstytucji RP. Prawo do sądu zagwarantowane ustawą zasadniczą nie oznacza bowiem, że strona, czy jej pełnomocnik nie ma obowiązku dokonywania czynności procesowych w sposób przewidziany przepisami ustaw. Odrzucenie skargi kasacyjnej nastąpiło wskutek uchybienia skarżącej, wobec czego nie można uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny pozbawił stronę konstytucyjnego prawa do sądu.
Z uwagi powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.