Uzasadnienie
Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że jego żona z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1.200 złotych miesięcznie, natomiast skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód w wysokości 1.000 złotych miesięcznie. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną i małoletnim synem. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w 2012 r., przy przychodach w wysokości 1.743.404,38 złotych, osiągnął dochód w wysokości 276.179,84 złotych (załączono kopię PIT/B za rok 2012 r. potwierdzający powyższe dane), natomiast w okresie styczeń-kwiecień 2013 r., przy przychodach w wysokości 475.529,05 złotych, osiągnął dochód w wysokości 260.147,27 złotych (załączono wyciąg z księgi podatkowej).
W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dokumentu wskazującego wysokość otrzymywanego przez żonę skarżącego wynagrodzenia oraz wyciągów z posiadanych przez nią rachunków, skarżący nie nadesłał wymaganych dokumentów, uzasadniając, że z żoną ma ustanowioną rozdzielność majątkową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie stwierdził, że sytuacja majątkowa skarżącego, jego wysoki dochód, wyklucza możliwość stwierdzenia, iż zdobycie przez niego środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego (wpis od skargi w wysokości 500 złotych) i zastępstwa procesowego jest obiektywnie niemożliwe.
Odnosząc się do zadeklarowanej przez skarżącego rozdzielności majątkowej istniejącej pomiędzy nim i jego żoną, Sąd I instancji wskazał, że rozdzielność majątkowa małżonków nie zwalnia drugiego małżonka z obowiązku udzielenia pomocy, w tym również przy uiszczeniu wpisu od skargi.
Zażalenie na to postanowienie wniósł M. K., wnosząc o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy we wskazanym we wniosku zakresie.
W treści pisma procesowego oświadczył, że obecna sytuacja finansowa nie pozwala mu na uiszczenie kosztów sądowych. Wszystkie osiągane przez niego dochody są zajmowane przez komornika. Skarżący jest w związku z tym na utrzymaniu żony. Wobec faktu, że z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej, nie może wymagać, aby opłacała ona jego koszty związane ze sprawami sądowymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom, których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Stosownie do przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści powyższego przepisu wynika, że to strona ma przekonać sąd, że znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. To strona powinna więc należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które wskazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Jeżeli zaś fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy.
W rozpoznawanym środku zaskarżenia skarżący twierdzi, że jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu opłacenie wpisu i zawodowego pełnomocnika. Swoją argumentację w tej kwestii opiera przede wszystkim na oświadczeniu, że wszystkie osiągane przez niego dochody są zajmowane przez komornika. Ponadto, jak twierdzi skarżący nie posiada on żadnego majątku i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i małoletnim synem i jest na utrzymaniu żony. W odniesieniu do żony dodał, że pozostaje z nią w ustroju rozdzielności majątkowej.
Do wniosku o przyznanie prawa pomocy na wezwanie, skarżący przedstawił kopię PIT/B za rok 2012 r. oraz wyciąg z księgi podatkowej za okres styczeń-kwiecień 2013 r. Z treści tego ostatniego dokumentu wynika, że średni dochód w pierwszych czterech miesiącach 2013 r. wynosił ok. 65.000 złotych, a przychód za te miesiące wyniósł 475 529,05 złotych. Taki stan rzeczy świadczy o tym, że skarżący cały czas prowadzi działalność gospodarczą, a jego obroty są znaczne. Tymczasem przedłożony do akt jedyny wyciąg z rachunku bankowego skarżącego za ten okres (k. 29 akt WSA) obrazuje tylko wypłaty prowizji za prowadzenie tego rachunku oraz jedną wypłatę i jedną wpłatę na kwotę do 50 złotych, co oznacza, że przedłożony wyciąg z rachunku, po pierwsze, nie obrazuje w żaden sposób prowadzonej przez skarżącego działalności, a po wtóre zaś, przedstawiony wypis nie może być uznany za pomocny w ocenie sytuacji finansowo-bytowej M. K. Skarżący nie przedłożył również żadnego dokumentu na poparcie twierdzenia o prowadzonym wobec niego postępowaniu egzekucyjnym, z którego wynikałoby deklarowane zajęcie jego dochodu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zestawienie danych wynikających z przedłożonych przez skarżącego dokumentów i oświadczeń budzi uzasadnione wątpliwości co do rzetelnego wypełnienia obowiązku wykazania sytuacji materialnej. Deklarowana kwota dochodu M. K. (1000 złotych) jest zdecydowanie niższa niż to wynika z ww. dokumentów źródłowych i nie jest uwidoczniona na przedłożonym wyciągu z rachunku bankowego. Jak już wspomniano, nie ma również podstaw do przyjęcia, że jakaś część dochodu skarżącego, jak to zadeklarował, podlega zajęciu komorniczemu. Tych nieścisłości i rozbieżności skarżący nawet nie usiłował wyjaśnić.
Należy zatem stwierdzić, że deklaracje i oświadczenia skarżącego są co najmniej niekonsekwentne i zawierają luki uniemożliwiające sądowi administracyjnemu uznanie ich za wiarygodne. Już z tego powodu wniosek o przyznanie prawa pomocy należało oddalić. Dla skutecznego ubiegania się o skorzystanie z dobrodziejstwa prawa pomocy niezbędne jest bowiem kompleksowe i rzetelne zobrazowanie sytuacji materialnej skarżącego, czego w sprawie zabrakło.
Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pełen obraz możliwości finansowych i majątkowych skarżącego nie został ujawniony w sposób pozwalający na stwierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w związku z tym, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.