Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 września 2015 r. (sygn. akt III SA/Wr 279/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 124 § 1 pkt 6 w zw. z art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi B. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] lutego 2015 r. (nr [...]) w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przed wniesieniem (pismem z dnia 10 kwietnia 2015 r.) skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2015 r. skarżący pismem z dnia 24 lutego 2015 r. wystąpił do organu administracji z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wspomnianego postanowienia. Wobec tego Sąd uznał, że w sprawie zachodzi sytuacja objęta dyspozycją art. 56 p.p.s.a., który to przepis nakazuje zawieszenie postępowania sądowego w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu stwierdzenia nieważności aktu.
Zażalenie na wskazane postanowienie Sądu pierwszej instancji złożył B. D. Stwierdził, że nie zgadza się z tym orzeczeniem w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Skarżący podkreślił, że Minister Finansów nie zawiadomił go o wszczęciu postępowania, jak nakazuje art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej zwanej "k.p.a."). Również w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA nie ma mowy o tym, że takie postępowanie administracyjne - dotyczące unieważnienia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej - zostało wszczęte. Od wniesienia pisma - tj. 24 lutego 2015 r. - nie ma żadnej reakcji ze strony Ministra Finansów, mimo monitu ze strony skarżącego. Wnoszący zażalenie stwierdził wobec tego, że skoro nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne dotyczące unieważnienia postanowienia - a tylko zainicjowane - to nie było podstawy do zawieszenia postępowania przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 56 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z treścią art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w przypadku, o którym mowa w art.
56. Przepis art. 56 p.p.s.a. stanowi natomiast, że postępowanie sądowe podlega zawieszeniu, gdy skarga do sądu została wniesiona po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania.
Ratio legis art. 56 p.p.s.a. zmierza do uniknięcia kumulacji dwóch trybów rozpatrywania sprawy, przyznając - w określonym w tym przepisie przypadku - pierwszeństwo administracyjnemu postępowaniu nadzwyczajnemu. Stwierdzić trzeba, że kumulacja postępowań (a właściwie zapadłych w ich wyniku rozstrzygnięć) byłaby nie tylko zbędna, ale i niepożądana z uwagi na mogące stąd wyniknąć dodatkowe komplikacje i - de facto - wydłużenie się postępowań, a także z uwagi na konieczność ochrony autorytetu zapadłych orzeczeń (por. np. wyrok NSA z 26 maja 2009 r., I FSK 485/09; postanowienie NSA z 4 listopada 2015 r., II OZ 1057/15).
Z ustaleń przyjętych przez Sąd pierwszej instancji (i niekwestionowanych w tym zakresie przez skarżącego) wynika, że B. D. złożył w dniu 24 lutego 2015 r. wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] lutego 2015 r., a następnie w dniu 10 kwietnia 2015 r. zaskarżył to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w takich okolicznościach sprawy Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że wszczęcie postępowania nieważnościowego przed organem administracji nastąpiło przed wniesieniem skargi do WSA. W takiej sytuacji WSA miał obowiązek zawiesić postępowanie, co też zgodnie z prawem uczynił zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 września 2015 r.
Należy przy tym wyjaśnić, że datą wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek strony jest data doręczenia żądania organowi administracji (art. 61 § 3 k.p.a.). Natomiast wskazany w zażaleniu art. 61 § 4 k.p.a. (zgodnie z którym "O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie") miałby zastosowanie w stosunku do skarżącego tylko wówczas, gdyby to organ administracji wszczął postępowanie nieważnościowe z urzędu albo gdyby z wnioskiem o wszczęcie takiego postępowania wystąpiła inna strona postępowania. Takie okoliczności nie wynikają jednak z akt sprawy.
W konsekwencji uznać zatem należy, że - wbrew twierdzeniom strony wnoszącej zażalenie - postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej zostało wszczęte (na wniosek skarżącego) i fakt ten miał miejsce przed wniesieniem skargi na to postanowienie. O tym, że żądanie B. D. z dnia 24 lutego 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności wspomnianego postanowienia dotarło do właściwego w tym zakresie organu (tj. Ministra Finansów) świadczy w szczególności treść - znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy - pisma Naczelnika Wydziału Departamentu Administracji Podatkowej w Ministerstwie Finansów z dnia 11 marca 2015 r., w którym zwrócono się do Dyrektora Izby Skarbowej [...] o nadesłanie akt sprawy w terminie do dnia 20 marca 2015 r. - właśnie w związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem z dna 24 lutego 2015 r.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.
PG