Uzasadnienie
Postanowieniem z 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1584/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie E. N. na zarządzenie z dnia 11 stycznia 2017 r. o ponownym wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi E. N. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z 4 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem z 11 stycznia 2017 r. wezwano skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym na wniosek w wysokości 100 zł. w terminie 7 dni.
Następnie, postanowieniem z 22 czerwca 2017 r. Sąd pierwszej instancji utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 26 kwietnia 2017 r. odmawiające przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie, zarządzaniem z 22 czerwca 2017 r., wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 11 stycznia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w terminie 7 dni. Pismem z 7 czerwca 2017 r. skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie z 11 stycznia 2017 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału V o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, albo w przypadkach wymienionych w tym przepisie. W związku z czym na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia opłaty kancelaryjnej zażalenie nie przysługuje, skoro przepisy p.p.s.a. w takim wypadku możliwości zaskarżenia nie przewidują.
Ponadto, zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Od prawomocnych orzeczeń nie przysługuje żaden środek zaskarżenia – zażalenie można wnieść jedynie na nieprawomocne zarządzenia Przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. W zażaleniu na powyższe postanowienie E. N. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, twierdząc, że nie jest niezgodne z prawem i narusza jego dobra prawne.
Skarżący podniósł, że nie otrzymał wezwania wraz z pouczeniem o konieczności uzupełnienia braków formalnych, w związku z czym nie był poinformowany o tym, jaką kwotę ma wpłacić. Końcowo powołał się na fakt ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, z uwagi na brak możliwości ponoszenia opłat bez uszczerbku w podstawowym utrzymaniu siebie oraz rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zażalenie jest środkiem odwoławczym służącym od wskazanych ustawowo postanowień incydentalnych, niekończących postępowania w sprawie - art. 194 § 1 p.p.s.a.) oraz zarządzeń przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia (art. 198 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy, zarządzeniem z dnia 11 stycznia 2017 r. (doręczonym skarżącemu w dniu 16 stycznia 2017 r.) Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie określił wysokość wpisu w przedmiotowej sprawie na kwotę 100 zł i wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w w/w wysokości w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. W zakreślonym terminie skarżący nie zaskarżył powyższego zarządzenia, lecz zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy. Tak więc zarządzenie z dnia 11 stycznia 2017 r. stało się prawomocne i podlegało wykonaniu.
Na zarządzenie przewodniczącego wzywające zaś do wykonania prawomocnego zarządzenia dotyczącego uiszczenia opłaty sądowej zażalenie nie przysługuje, skoro przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w takim wypadku możliwości zaskarżenia nie przewidują. Zgodnie bowiem z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Od prawomocnych orzeczeń nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Zażalenie można wnieść na nieprawomocne zarządzenie przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego (zob. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 485/11, dostępne w CBOSA). Dlatego też należy przyjąć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien był odrzucić jako niedopuszczalne przedmiotowe zażalenie na prawomocne zarządzenie Przewodniczącego z dnia 11 stycznia 2017 r. (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił przedmiotowe zażalenie, bowiem podlegało ono odrzuceniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.