Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 13 stycznia 2012 r. o sygn. akt V SA/Wa 2580/11 odmówił A. M. przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał następujący stan faktyczny:
Pismem z [...] listopada 2011 r. (data nadania pocztowego) A. M. (dalej: skarżący), działając przez ustanowionego w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., za pośrednictwem organu, skargę na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) z [...] sierpnia 2011 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż ARiMR pouczyła skarżącego o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na pismo dotyczące odmowy przyznania pomocy ze środków finansowych wskazując 30 dniowy termin liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, bądź 60 dniowy termin liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w sytuacji nie udzielenia odpowiedzi na wniesione wezwanie. Dodatkowo skarżący wskazał, iż pismem z [...] października 2011 r. został poinformowany, że rozpatrzenie jego wezwania nastąpi niezwłocznie w pierwszym możliwym terminie, zgodnie z kolejnością wpływu do Wydziału Odwołań. Pismem z [...] października 2011 r. skarżący został wezwany do złożenia wyjaśnień oraz został poinformowany o terminie i sposobie złożenia skargi na pismo z [...] sierpnia 2011 r.
Skarżący podał, że został zapewniony przez organ, iż stosowne rozstrzygnięcie w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia prawa zapadnie niezwłocznie. W ten sposób skarżący otrzymał sprzeczne sygnały z jednej stronty o możliwości wszczęcia procedury skargowej już w danej chwili, z drugiej zaś zapewniające, iż w sprawie zostanie wydane bez zbędnej zwłoki merytoryczne rozstrzygnięcie. Kierując się zaufaniem do organów skarżący czekał na "odpowiedź" organu, która jednak nie nastąpiła. Dopiero z chwilą uzyskania stosownej porady prawnej w dniu [...] listopada 2011r. skarżący dowiedział się, że upłynął termin do wniesienia skargi. Powyższe jego zdaniem świadczy, że został wprowadzony w błąd co do niezwłoczności załatwienia sprawy z jednej strony, z drugiej zaś o pozorności prowadzonego postępowania wyjaśniającego czy dowodowego, gdyż żadna nowa okoliczność w 60 dniowym terminie nie zaistniała, która nie byłaby do tej pory znana organowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia skargi stwierdził, iż z regulacji art. 22 ust. 1, 3 i 4 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) wynika, że w przypadku odmowy przyznania pomocy w ramach działań, co do których pomoc jest przyznawana na podstawie umowy, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa.
Z akt sprawy wynika, iż wniosek skarżącego o przyznanie pomocy finansowej ze środków unijnych został rozpatrzony przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez wydanie pisma z [...] sierpnia 2011 r. Skarżący pismem z [...] września 2011 r. (data złożenia w organie) wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, które to wezwanie nie zostało przez organ rozpatrzone. Wobec nie udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcie naruszenia prawa przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, które nastąpiło [...] września 2011 r., przyjąć należy, iż termin do wniesienia skargi, zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., upływał [...] listopada 2011 r. Wniesiona zatem do Sądu skarga [...] listopada 2011 r. jest skargą złożoną po upływie terminu. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
WSA podał, iż podnoszona argumentacja skarżącego sprowadzająca się do błędnego zinterpretowania pism kierowanych przez ARiMR do skarżącego nie stanowi przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu. Należy bowiem podkreślić, że skarżący dwukrotnie (pisma z [...] sierpnia i [...] października 2011r.) w sposób prawidłowy został pouczony o sposobie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Błąd skarżącego polegający na rozumieniu terminu "niezwłocznie" nie ma w sprawie zasadniczego znaczenia, gdyż konstrukcja art. 53 § 2 p.p.s.a. wskazuje jednoznacznie, że wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Natomiast udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma wyłącznie znaczenie formalne (dla oceny zachowania terminu skargi), gdyż przepis ten przewiduje również wypadek nie udzielenia takiej odpowiedzi. Podnieść przy tym należy, iż w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że wskazany w art. 53 § 2 p.p.s.a. termin 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź udzielił odpowiedzi, jednakże została ona doręczona stronie po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Treść pouczenia zawartego w zaskarżonym piśmie z [...] sierpnia 2011r. (oraz piśmie z [...] października 2011r.) o przysługującej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wymaga dla jego zrozumienia wiedzy prawniczej, jednak w przypadku wątpliwości co do treści pouczenia skarżący powinien był skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, co uczynił [...] listopada 2011 r. udzielając adw.
P. Ch. stosowanego pełnomocnictwa. WSA ponadto dostrzegł, iż złożony w sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zawiera żadnych dodatkowych danych uprawdopodabniających brak zawinienia, w szczególności powodu skorzystania przez skarżącą z profesjonalnej pomocy prawnej już po upływie terminu do jej wniesienia.
A. M. na powyższe postanowienie Sądu złożył zażalenie zarzucając naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż skarżący nieuprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi, mimo iż okoliczność ta została w pełni uprawdopodobniona. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie z braku uzasadnionych podstaw, podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a, jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Z treści zaś art. 87 § 2 p.p.s.a wynika, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie uprawdopodabniające okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi, które to okoliczności stanowią zasadniczą przesłankę przywrócenia terminu.
Wbrew zarzutom zażalenia skarżący w pismach z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz z [...] października 2011 r. został prawidłowo pouczony odnośnie trybu wnoszenia skargi do sądu.
W pouczeniu tym zostały zawarte wszelkie informacje niezbędne do wniesienia skargi, także odnośnie terminu jej wniesienia. Podano, że "skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli odpowiedzi na wezwanie nie udzielono, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa".
W świetle przytoczonych wyżej przepisów oraz stanu faktycznego sprawy należało uznać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie uznał, iż skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona uprawdopodobni brak swojej winy.
Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący tej okoliczności nie wykazał, gdyż za taką okoliczność nie może być uznana "(...) usprawiedliwiona niewiedza, co do konsekwencji płynących z niedochowania 60 dniowego terminu (...)", czy też (...) subiektywne przekonanie o zasadności swych twierdzeń i zgłoszonego wniosku (...)".
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 postanowił, jak w sentencji.