Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 maja 2016 r. (sygn. akt V SA/Wa 615/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), odmówił skarżącej M. B. (prowadzącej działalność gospodarczą po nazwą [...]) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. (nr [...]), która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. (nr [...]) wymierzającą skarżącej karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za urządzenie gier na automacie poza kasynem gry.
Z uzasadnienia orzeczenia Sądu pierwszej instancji wynika, że skarżąca (reprezentowana przez adwokata) złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stwierdziła, że nie może zapłacić nałożonej na nią kary pieniężnej, ponieważ nie dysponuje środkami pieniężnymi w takiej wysokości. Strona podniosła, że wykonanie nałożonej kary odbije się negatywnie na prowadzonej działalności gospodarczej, powodując jej istotne ograniczenie, co wiąże się z dolegliwościami nie tylko dla samej skarżącej, ale i dla osób trzecich. Zdaniem strony, nie będzie ona w stanie realizować zaplanowanych przedsięwzięć inwestycyjnych, a także obsługiwać bieżących zobowiązań zawieranych z kontrahentami.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Sąd stwierdził, że we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji jedynie ogólnikowo skarżąca stwierdziła, że nie jest w stanie uiścić nałożonej kary, natomiast nie podała żadnych danych wskazujących na wysokość przychodów oraz dochodów (ewentualnie strat) osiąganych z działalności gospodarczej, ani żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową. Wobec tego Sąd pierwszej instancji uznał, że nie ma możliwości stwierdzenia, czy w istocie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia trudnych do odwrócenia skutków w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji.
M. B. (reprezentowana przez adwokata) złożyła zażalenie na wspomniane postanowienie Sądu pierwszej instancji. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd pierwszej instancji.
Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewstrzymanie wykonania w całości lub w części zaskarżonej decyzji, mimo że skarżąca podniosła w skardze istotne okoliczności przemawiające za wstrzymaniem przedmiotowej decyzji, przez co doszło do narażenia skarżącej na wystąpienie trudnych do odwrócenia dla niej skutków finansowych oraz znacznego pogorszenia płynności finansowej prowadzonej działalności, które to warunki na dzień wniesienia niniejszego zażalenia nie straciły na aktualności.
W uzasadnieniu autor zażalenia wskazał w szczególności, że skarżąca nie posiada wystarczających środków na pokrycie przedmiotowej kary pieniężnej, która jest dla skarżącej wysoka i stanowi obciążenie finansowe przekraczające jej możliwości. Zapłata tak wysokiej kwoty doprowadzi do konieczności zaprzestania prowadzenia działalności. Już bowiem sama tylko utrata płynności finansowej w istocie skutkuje niemożnością prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie grozi jej upadłością. Zdaniem autora zażalenia, załączona do zażalenia dokumentacja (tj. kserokopia zeznania PIT-36 za 2014 r., kserokopia dokumentu zatytułowanego "Podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres 01 - 09 2015 r.") dostatecznie udowadnia, że zarówno na dzień składania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, jak i obecnie sytuacja finansowa skarżącej pozostaje bez zmian, a ponadto skarżąca - wedle oświadczenia - nie posiada majątku, który mógłby pokryć koszty związane z nałożoną karą.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżąca nie wykazała stosownymi dokumentami, że znajduje się w takiej sytuacji finansowej, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do wyrządzenia skutków, które byłyby trudne do odwrócenia albo może spowodować szkodę, która byłaby dla skarżącej znaczna.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa. Zasadne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (zawarte w uzasadnieniu złożonej skargi) jest lakoniczne i nie zostało poparte żadnymi dokumentami. Bez odpowiedniej dokumentacji (np. w postaci wyciągów z kont bankowych skarżącej) nie jest możliwe zweryfikowanie kondycji finansowej strony i ocena, czy ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do wyrządzenia skarżącej znacznej szkody albo spowoduje trudne do odwrócenia skutki.
Tego stanowiska nie może podważyć okoliczność, że strona do zażalenia dołączyła dwa dokumenty odnoszące się do jej sytuacji finansowej. Sąd pierwszej instancji nie dysponował tymi dokumentami w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, zaś przedstawienie ich dopiero na etapie składania zażalenia tylko potwierdza ocenę WSA o lakoniczności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zawartego w skardze. Zatem jedynie na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że z załączonych do zażalenia dokumentów nie wynika, jaki jest stan rachunków bankowych skarżącej (przedstawienie takich danych mogłoby pozwolić na ocenę rzeczywistego stanu płynności finansowej strony), ani jakim majątkiem skarżąca dysponuje (np. czy posiada jakieś nieruchomości, przedmioty wartościowe, oszczędności), zaś dopiero wiedza w tym zakresie pozwala na rzetelną ocenę skutków wykonania zaskarżonej decyzji dla majątku skarżącej i prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.
PG