Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 maja 2016 r. (sygn. akt III SA/Kr 311/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), odmówił G. Spółce z o.o. z siedzibą w [...] wstrzymania wykonania zaskarżonej przez tę spółkę decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. (nr [...]), która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. (nr [...]) wymierzającą skarżącej karę pieniężną w wysokości 120 000 zł za urządzenie gier na dziesięciu automatach poza kasynem gry.
Z uzasadnienia orzeczenia Sądu pierwszej instancji wynika, że skardze spółka (reprezentowana przez adwokata) sformułowała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona podniosła, że kwota 120 000 zł ponad dwukrotnie przekracza wysokość jej kapitału zakładowego, a więc wydatkowanie tej kwoty narazi spółkę na wyrządzenie znacznej szkody. Skarżąca stwierdziła, że nie jest w stanie pozyskać środków na zapłatę tak znacznej kwoty. Zdaniem spółki, stanowisko organu administracji nie przystaje do standardów unijnych, a w takiej sytuacji narażenie strony na wydatkowanie wspomnianej kwoty (która może okazać się niesłusznie naliczona) należy potraktować jako nadmierną sankcję, która może doprowadzić do upadłości spółki.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub że powstałe po jej wykonaniu skutki byłyby trudne do odwrócenia. Sąd podkreślił, że w przypadku przedsiębiorców, jakim jest również skarżąca, kondycję finansową obrazują konkretne informacje dotyczące danych o zyskach i stratach przedsiębiorstwa, stanie kont, wysokości stałych kosztów utrzymania itp., natomiast skarżąca tego rodzaju informacji nie przedstawiła, uniemożliwiając Sądowi pełną ocenę jej sytuacji w kontekście wymogów stawianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd uznał ponadto, że stwierdzenie potencjalnej wadliwości zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji jej uchylenie jest przedmiotem merytorycznego rozpoznania w tej sprawie i nie może w żadnym wypadku stanowić przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu, gdyż kwestia ta nie może być badana na etapie rozstrzygania w postępowaniu wpadkowym.
G. Spółka z o.o. (reprezentowana przez adwokata) złożyła zażalenie na wspomniane postanowienie Sądu pierwszej instancji. Wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że powody wskazane przez skarżącą są niewystarczające do uznania, że zachodzi możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu autor zażalenia wskazał w szczególności, że przepisy art. 6, art. 14 i art. 23 ustawy o grach hazardowych są przepisami technicznymi, a zatem niedopuszczalne jest nałożenie na ich podstawie kary, zaś wyegzekwowanie takiej niedopuszczalnej kary spowoduje wyrządzenie spółce znacznej szkody - zarówno materialnej (bo kara znacznie przekracza wysokość kapitału zakładowego spółki, który jest jednym z podstawowych mierników wartości rynkowej strony), jak i w rozumieniu pokrzywdzenia jednostki przez Państwo (bo wiąże się z utratą zaufania obywateli do Państwa które dopuszcza możliwość egzekucji należności nienależnych, nałożonych wskutek błędnej polityki urzędów celnych).
Skarżąca dodała przy tym, że ma świadomość, iż rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie ocenia zasadności skargi, niemniej jednak w niniejszym przypadku - wobec burzliwego sporu dotyczącego kwestii notyfikacji przepisów, możliwości ich stosowania i nakładania na podmioty prywatne sankcji oraz stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie - powinna być również wzięta pod uwagę już na tym etapie postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej kary pieniężnej w wysokości 120 000 zł. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżąca nie wykazała stosownymi dokumentami, że znajduje się w takiej sytuacji finansowej, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do wyrządzenia skutków, które byłyby trudne do odwrócenia albo może spowodować szkodę, która byłaby dla skarżącej znaczna.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa. Zasadne jest stanowisko WSA, że twierdzenia zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione stosownymi dokumentami odnoszącymi się do sytuacji majątkowej strony. Brak wiedzy co do rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej strony sprawia, że nie jest możliwa ocena, czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji przed zakończeniem kontroli sadowej może wpłynąć na skarżącą spółkę. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał przy tym, że argumentu przemawiającego za zastosowaniem ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie stanowi sam fakt, że wysokość kary objętej zaskarżoną decyzją jest ponad dwukrotnie wyższa niż wielkość kapitału zakładowego spółki. Wielkość kapitału zakładowego spółki świadczy o wartości wkładów, jakie zostały wniesione przy zakładaniu spółki z o.o.
Wartość ta nie obrazuje natomiast aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej strony, gdyż nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że aktywa stanowiące równowartość kapitału zakładowego to jedyny majątek spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela również stanowisko Sądu pierwszej instancji, że przy ocenie, czy w sprawie wystąpiły przesłanki wstrzymania wykonania decyzji określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania legalności zaskarżonego aktu administracyjnego. Z woli ustawodawcy powodem wstrzymania wykonania decyzji nie może być bowiem jej nielegalność, lecz potencjalne skutki związane z jej wykonaniem przed przeprowadzeniem kontroli sądowej. Natomiast argumenty strony co do naruszenia prawa unijnego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji będą rozważane podczas rozpoznawania skargi w postępowaniu merytorycznym.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.
PG