Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 100/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. rozpoznając wniosek K. E. D. T. Sp. jawnej w W. wstrzymał wykonanie decyzji Zarządu Województwa L. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podniósł, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spółka wskazała na swoją tragiczną sytuację finansową oraz stwierdziła, że obecnie zawiesiła działalność. Zdaniem wnioskodawcy, niewstrzymanie wykonania decyzji spowoduje faktyczną upadłość spółki, bowiem nie posiada ona środków finansowych na zwrot dotacji.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, przedstawione przez spółkę argumenty wskazują, iż spełnione zostały określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Sąd stwierdził, że rozpoznawana sprawa dotyczy zwrotu środków wynikających umowy o dofinansowanie realizacji projektu (1.295.700,00 zł). Nałożony na spółkę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne. Jednakże, zdaniem WSA, skutków zapłaty należności pieniężnej nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach niniejszej sprawy może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie utraty płynności finansowej przez skarżącą, a nawet przyczynić się do ogłoszenia jej upadłości.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Zarząd Województwa L. zaskarżając je w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne uznanie, iż istnieje podstawa do wstrzymania wykonania decyzji w niniejszej sprawie.
Zdaniem organu, skarżąca spółka nie sprostała obowiązkowi wykazania przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ stwierdził, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, a instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed skutkami tej egzekucji, lec jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Organ wskazał, że z wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że skarżąca zawiesiła prowadzenie działalności z dniem 10 lutego 2014 r., natomiast decyzja Zarządu Województwa została wydana w dniu 28 października 2014 r., a następnie doręczona spółce w dniu 24 listopada 2014 r. Oznacza to, że przesłanki zawieszenia działalności powstały znacznie wcześniej, przed wydaniem zaskarżonej decyzji i nie maja związku z jej ewentualnym wykonaniem.
Za wiarygodne nie mogą zostać również uznane twierdzenia skarżącej, że zawieszenie działalności było wynikiem zmasowanych kontroli, czy tez uczestnictwem w postępowaniach administracyjnych w przedmiocie zwrotu środków. Obowiązek poddania się kontroli jest bowiem ściśle związany z otrzymaniem dofinansowania na realizację przedsięwzięcia. Ponadto na czynności poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji składała się jedna kontrola w siedzibie skarżącej i nie można uznać, by kontrola ta mogła zakłócać działalność skarżącej w roku 2014.
W ocenie organu, analizując wystąpienie podstaw do wstrzymania wykonania decyzji nie można również nie dostrzec okoliczności, które legły u podstaw wydania w stosunku do spółki decyzji o zwrocie dofinansowania. Pomimo, że kwestie te będą przedmiotem badania Sądu przy merytorycznym rozpoznaniu sprawy, to już na tym etapie istotnie uprawdopodabniają tezę, iż rzeczywiste przyczyny zawieszenia działalności przez spółkę są inne niż wskazane w skardze, zaś ryzyko popadnięcia w stan upadłości, o ile rzeczywiści istnieje, jest spowodowane nie możliwością przymusowego wykonania zaskarżonej decyzji, lecz własnymi działaniami skarżącej, związanymi z ubieganiem się o dofinansowanie oraz ze sposobem realizacji projektu.
W odpowiedzi na zażalenie skarżąca spółka odniosła się m.in. do przyczyn zawieszenia prowadzonej działalności oraz do stanowiska organu w zakresie przeprowadzonych kontroli.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 stwierdzając, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA z dnia 8 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06).
W świetle powyższego przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest zatem uprawdopodobnienie, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym ocena tych przesłanek pozostawiona jest uznaniu Sądu. Ponadto zauważyć należy, że przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki, przy czym przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a., posługując się zwrotem "zachodzi niebezpieczeństwo", wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia (por. postanowienie NSA z 30 czerwca 2010r., sygn. akt I GZ 196/10).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołane przez stronę skarżącą okoliczności związane z aktualną sytuacją majątkową i prawną, dają podstawę do podzielenia poglądu Sądu I instancji, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, a zarazem wyrządzić znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocenie zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji podlegać winien całokształt przedstawionej przez stronę skarżącą sytuacji finansowej, w tym również należy mieć na uwadze, że z powodu przedstawionej przez spółkę sytuacji materialnej przyznano jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dokonując analizy złożonego wniosku należało uwzględnić całość materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, pozwalającego na pełne zobrazowanie możliwości płatniczych skarżącej oraz wskazującego na potencjalne ryzyko wystąpienia zagrożeń wyartykułowanych w treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Zasadnie, w tym względzie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że rozpoznawana sprawa dotyczy zwrotu środków w kwocie 1.295.700 zł, egzekucja której to kwoty może poważnie utrudnić bieżące funkcjonowanie spółki.
Zachodzi bowiem uzasadnione przypuszczenie, że w obliczu wielkości ciążącego na skarżącej zobowiązania z tytułu wydanej decyzji nakazującej zwrot wskazanej należności może dojść do utraty płynności finansowej przez skarżącą, a nawet do ogłoszenia jej upadłości.
Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało zgodzić się z Sądem I instancji, że sytuacja ekonomiczna wnioskodawcy uzasadniała udzielenie mu ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym w postaci wstrzymania wykonania decyzji Zarządu Województwa L. z dnia [...] października 2014 r.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.