Uzasadnienie
Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie A. O. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Zarządzeniem z dnia 17 listopada 2016 r. skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2016 r. poprzez nadesłanie odpisu zażalenia dla strony przeciwnej. W zarządzeniu tym wskazano, że nieusunięcie w terminie 7 dni braku formalnego zażalenia spowoduje jego odrzucenie.
Wezwanie w wykonaniu ww. zarządzenia zostało doręczone skarżącemu w dniu 23 listopada 2016 r. W zakreślonym terminie brak formalny zażalenia nie został przez skarżącego usunięty. Mając to na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odrzucił zażalenie strony.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem WSA wskazując, że brak formalny, o który został wezwany został przez niego usunięte, poprzez wysłanie pisma i brakujący odpis zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że składając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi obowiązkiem skarżącego było załączenie odpisu tego zażalenia dla strony przeciwnej. Wynika to z art. 194 § 3 oraz art. 47 § 1 p.p.s.a. Ponieważ skarżący nie załączył do zażalenia jego odpisu, zażalenie to było dotknięte brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie mu dalszego biegu (art. 49 § 2 p.p.s.a.). W związku z czym Przewodniczący Wydziału prawidłowo wezwał stronę do "usunięcia braku formalnego zażalenia przez złożenie odpisu zażalenia dla strony przeciwnej – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Skarżący nie uzupełnił w wymaganym terminie braku formalnego zażalenia, zatem Sąd I instancji zażalenie odrzucił.
Bezsporne w sprawie jest, że skarżący otrzymał zarządzenie o wezwaniu do usunięcia braków zażalenia w dniu 23 listopada 2016 r. Jak w wynika z argumentacji obecnie rozpoznawanego zażalenia skarżący nadesłał jeden egzemplarz odpisu zażalenia dla strony przeciwnej załączając je do pisma z dnia 26 listopada 2016 r. W aktach sprawy brak jest natomiast korespondencji od skarżącego do Sądu z tego dnia. Wobec twierdzeń strony, która załączyła do zażalenia kopię pisma z dnia 26 listopada 2016 wraz z potwierdzeniem jego nadania w placówce pocztowej w dniu 28 listopada 2016 r. (k. 54 akt sądowych) z której wynika: "odpowiadając na pismo z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 2009/16 i 15 listopada 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 2008/16 dosyłam brakujące odpisy zażalenia" – nie wyklucza to sytuacji, w której pismo skarżącego wraz z odpisem zażalenia zostało dołączone do sprawy V SA/Wa 2008/16. Innymi słowy, nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że korespondencja zawierająca odpisy zażaleń skierowana do dwóch spraw tj. V SA/Wa 2008/16 i V SA/Wa 2009/16 została dołączona tylko do sprawy V SA/Wa 2008/16, skoro w niniejszej sprawie brak jest kopii ani oryginału pisma z dnia 26 listopada 2016 r. Wobec stanowiska autora zażalenia trzeba uznać, że w sprawie istnieją wątpliwości co do wypełnienia przez skarżącego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o usunięciu braku formalnego zażalenia.
W tej sytuacji powyższe wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść skarżącego mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu (art. 45 Konstytucji RP). Ponadto należy podzielić pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 1188/13 (dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym stwierdzono, że: za uwzględnieniem skargi kasacyjnej przemawia zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Zdaniem NSA, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy, poprzez jak ma to miejsce w niniejszej sprawie odrzucenie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (zob. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1817/13, publ. jw.).
W kontekście powyższych rozważań uznać należy, że odrzucenie zażalenia w rozpoznawanej sprawie z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych, w sytuacji, kiedy istnieją wątpliwości co do wypełnienia przez skarżącego ciążącego na nim obowiązku nałożonego przez Sąd czyni uzasadnionym argumenty podniesione w zażaleniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę weźmie pod uwagę ocenę wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym postanowieniu.
W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.