Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 380/06 wstrzymał wykonanie decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 stycznia 2006 r., nr DO IV 634/43/05 w przedmiocie odwołania Z. H. Z. ze stanowiska notariusza z dniem 27 lutego 2006 r. Sąd I instancji podał, że we wniosku o wstrzymanie wykonania wskazanej wyżej decyzji Z. H. Z. podniosła, iż likwidacja kancelarii notarialnej wyrządzi znaczne szkody majątkowe zarówno jej, jak i zatrudnionym w kancelarii pracownikom. Sąd uznał, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła okoliczności, z których wynika zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), tj. niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz wyrządzenia znacznej szkody.
W zażaleniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego Minister Sprawiedliwości wniósł o uchylenie powyższego postanowienia. Organ wskazał, że ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369 ze zm.) określa i reguluje pracę, obowiązki, tryb powoływania i odwoływania notariusza. Wyjaśnił, że Minister Sprawiedliwości może przedłużyć wykonywanie zawodu notariusza poza granicę wiekową przyjętą w art. 16 § 3 pkt 1 wskazanej ustawy, jeżeli uzna, że zachodzą uzasadnione powody. Zdaniem organu, w sprawie niniejszej przesłanki takie nie występują. Skarżąca nie miała żadnych podstaw do prognozowania, że jej wniosek o przedłużenie wykonywania zawodu zostanie uwzględniony, a zatem przed osiągnięciem 70 roku życia winna się liczyć z zakończeniem pełnienia funkcji notariusza i przygotować się do likwidacji kancelarii notarialnej. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, w sprawie niniejszej nie zachodzą merytoryczne przesłanki, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto organ uznał, że niezależnie od powyższego w interesie społecznym pozostaje stworzenie szerszej możliwości dostępu do zawodu notariusza młodej kadrze prawniczej.
Z. H. Z. wniosła o odrzucenie zażalenia Ministra Sprawiedliwości. Strona wskazała, że po zapoznaniu się w dniu 22 czerwca 2006 r. z aktami niniejszej sprawy jej pełnomocnik ustalił, iż skarżący nie uiścił wpisu od tego zażalenia w przewidzianym prawem terminie 7 dni. Ponadto podniosła, że również otrzymane przez nią z Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo z dnia 21 czerwca 2006 r. potwierdza brak wpisu, pomimo prawidłowego doręczenia wezwania o jego uzupełnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest zasadne.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że wpis od złożonego w niniejszej sprawie zażalenia został uiszczony prawidłowo. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem z dnia 4 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał Ministra Sprawiedliwości do usunięcia braku formalnego poprzez uiszczenie wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie to wysłano dnia 5 maja 2006 r. i doręczono organowi w dniu 10 maja 2006 r., co wynika z załączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru. Opłata od przedmiotowego zażalenia w wysokości 100 złotych została uiszczona przelewem na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 16 maja 2006 r., na co wskazuje polecenie przelewu złożone w Sekretariacie Wydziału VI WSA w Warszawie w dniu 27 czerwca 2006 r. Wniosek strony przeciwnej o odrzucenie zażalenia z powodu nieuiszczenia w terminie wpisu nie jest zatem zasadny.
Podkreślić jednak należy, że strona przeciwna miała podstawę do żądania odrzucenia zażalenia w stanie faktycznym znanym jej w chwili przedstawienia tego żądania, ponieważ w dniu wysłania do strony pisma Wydziału Informacji Sądowej WSA w Warszawie z dnia 21 czerwca 2006 r., potwierdzającego brak wpisu od zażalenia, dowód jego uiszczenia (potwierdzenie przelewu) nie został jeszcze dostarczony do Sądu. Podobnie w dniu 22 czerwca 2006 r., kiedy to – jak podnosi strona – jej pełnomocnik zapoznawał się z aktami sprawy.
Przechodząc do analizy zażalenia należy wskazać, że w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
Z powyższego wynika, że sąd może wydać postanowienie, o którym mowa wyżej tylko na wniosek skarżącego, w którym skarżący obowiązany jest wskazać okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Do sądu należy natomiast dokonanie oceny, czy wniosek taki zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał wadliwej oceny stanu faktycznego sprawy. Wniosek Z. H. Z. nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem strona nie wykazała, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji.
Przepis art. 16 ustawy Prawo o notariacie w § 1 wskazuje przesłanki, przy zaistnieniu których Minister Sprawiedliwości jest zobligowany odwołać notariusza, natomiast w § 2 okoliczności, w których ma taką możliwość. Jedną z przesłanek fakultatywnego odwołania notariusza jest ukończenie przez niego 70 roku życia. Należy przyznać rację organowi, że strona powinna się liczyć z możliwością jej odwołania z chwilą ukończenia przez nią 70 lat, zamiast bezpodstawnie zakładać, że taka decyzja nie zapadnie. Niezależnie od powyższego wskazane przez stronę przeciwną okoliczności nie stanowią przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ są one naturalnym następstwem zakończenia prowadzenia każdej działalności zawodowej i nie można uznać ich ani za grożące wyrządzeniem znacznej szkody, ani też za powodujące trudne do odwrócenia skutki.
Z tych względów na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
MR