Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odrzucił skargę H. F. spółki z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie kary porządkowej.
Przywołując treść art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd I instancji wskazał, że spółka wnosząc skargę na powołane postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. nie uiściła wpisu. Również w wyniku wezwania skarżącej do uiszczenia wpisu, strona w zakreślonym terminie wpisu nie opłaciła.
W takim stanie sprawy Sąd na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.
H. F. spółka z o.o. w W. zażaleniem zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji w całości zarzucają mu naruszenie:
- 1. art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przyjęcie przez WSA, że brak uiszczenia wpisu przez pełnomocnika strony, powoduje odrzucenie skargi w sytuacji gdy konieczne jest uprzednie wezwanie samego skarżącego do uiszczenia wpisu, powyższe naruszenie przepisów postępowania doprowadziło do odrzucenia prawidłowo wniesionej skargi, a co za tym idzie naruszenie prawa do sądu skarżącego wyrażone w art. 45 § 1 Konstytucji RP;
- 2. art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 2 i art. 176 Konstytucji RP poprzez odrzucenie skargi z powodu braku uiszczenia wpisu, w sytuacji gdy konieczne było uprzednie wezwanie skarżącego do jego uiszczenia, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, a także naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania sądowoadministracyjnego.
Podnosząc te zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Przepis § 3 powołanego artykułu stanowi natomiast, że skarga (...), od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis podlega odrzuceniu przez sąd.
W sprawie bezspornym jest, na co wskazuje analiza akt sprawy, że należny wpis nie został w ogóle uiszczony przez stronę pomimo, iż wezwana ona została do dokonania tej czynności. Takiego stanu sprawy nie kwestionuje również strona w zażaleniu. Tym samym postanowienie Sąd I instancji jest prawidłowe albowiem w sposób niewadliwy ustalono okoliczności ległe u podstaw odrzucenia wywiedzionej od postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K. skargi spółki.
Za pozbawionych podstaw i oparcia w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać należy zarzut sformułowany w punkcie 1 zażalenia oraz jego uzasadnienie. Profesjonalny pełnomocnik skarżącej, wywodzi bowiem, że w związku z wniesieniem skargi, do uiszczenia wynikającej z tego tytułu opłaty powinna być wezwana strona, również w sytuacji wezwania do dokonania tej czynności jej pełnomocnika i zaniechania przez niego jej podjęcia – wypełnienia. Autor zażalenia mimo bezbłędnego przywołania treści art. 220 § 1 jaki i § 3 p.p.s.a. nie dostrzega, że w przepisie tym, a dokładniej w jego § 1, mowa jest o wezwaniu wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty. Brak jest w przywołanym przepisie konkretnego i jednoznacznego wskazania, kto w sytuacji wniesienia pisma podlegającego opłacie, z uchybieniem tego obowiązku, powinien zostać wezwany do wniesienia stosownej należności. Mowa jest, co należy raz jeszcze podkreślić, o wnoszącym pismo.
Taka konstrukcja jest oczywista w aspekcie podmiotów, jakie mogą brać udział w postępowaniu sądowoadministracyjnymi (strony i uczestnicy) oraz możliwości ich reprezentowania przez pełnomocników. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Przez określenie "działanie przed sądem" należy natomiast rozumieć podejmowanie wszystkich czynności procesowych, a więc nie tylko przed obliczem sądu ale również podejmowanie lub wykonywanie innych czynności bądź działań prawnych związanych z prowadzeniem danej sprawy.
Skoro w przedmiotowej sprawie spółka na etapie sporządzenia i wniesienia skargi korzystała z pomocy pełnomocnika w osobie radcy prawnego, umocowanego pełnomocnictwem z dnia 8 lipca 2015 r. do jej reprezentowania tak w postępowaniach przed Wojewódzkim Sądami Administracyjnymi jak i Naczelnym Sądem Administracyjnym, to brak było podstaw do doręczania pism procesowych, w tym wezwania do uiszczenia opłaty, spółce jako stronie, ale jej pełnomocnikowi umocowanemu do działania w jej imieniu i na jej rzecz.
Z przyczyn powołanych wyżej za niezasadny uznać należy zarzut sformułowany w punkcie 2 zażalenia również w zakresie, w jakim jej autor podnosi naruszenie zasady dwuinstancyjności. Argumentacja tej części zarzutu wyartykułowana w uzasadnieniu zdaje się wskazywać na niezrozumienie przez pełnomocnika spółki konstrukcji instancyjnej kontroli orzeczeń sądowych. Nie może być, bowiem poczytane za naruszenie zasady dwuinstancyjności niewezwanie strony do uiszczenia wpisu przed odrzuceniem skargi w sytuacji gdy po wniesieniu skargi a przed jej odrzuceniem pełnomocnik strony został wezwany do uzupełnienia jej braku poprzez uiszczenie wymaganej przepisami prawa opłaty. Naruszenie dwuinstancyjności nastąpiłoby wówczas gdyby strona została pozbawiona prawa do zakwestionowania wezwania do uiszczenia opłaty lub jej wysokości bądź nałożenia na nią obowiązku wniesienia opłaty pomimo istnienia podstaw do złożenia pisma procesowego niewymagającego ponoszenia jakichkolwiek obciążeń finansowych.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.