Uzasadnienie
Postanowieniem z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 717/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania z uwagi na jej wniesienie z uchybieniem ustawowego terminu.
Pismem z [...] maja 2017 r. (data nadania w UP) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał na problemy natury osobistej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 5 września 2017 r., V SA/Wa 717/17 odrzucił wniosek skarżącego. W uzasadnieniu orzeczenia sąd wyjaśnił, że został on wniesiony po terminie.
Od tego postanowienia skarżący złożył zażalenie. Wskazał na kwestie merytoryczne związane z samą skargą, a także z postanowieniem ją odrzucającym ze względu na uchybienie terminu. Uchybienie terminu było spowodowane okolicznościami osobistymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie może zostać uwzględnione.
Przede wszystkim wskazać trzeba, że zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie zaś z art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Termin siedmiu dni do złożenia pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu liczy się więc od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W rozpoznawanej sprawie sąd przyjął najbardziej korzystny dla skarżącego termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, tj. datę doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu jej wniesienia po terminie. Uznał więc, że ustanie przyczyny uchybienia terminu miało miejsce wówczas, gdy skarżący dowiedział się z przesłanego mu postanowienia o odrzuceniu skargi o fakcie złożenia skargi po terminie. Postanowienie to doręczono skarżącemu [...] maja 2017 r., a więc 7-dniowy termin upływał [...] maja 2017 r. Skarżący złożył zaś wniosek [...] maja 2017 r., wobec czego był on spóźniony i w związku z tym musiał zostać odrzucony.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Brak swojej winy strona uprawdopodabnia we wniosku. W rozpoznawanej sprawie skarżący wskazuje przyczyny natury osobistej. Sąd nie mógł jednak zbadać zasadności uwzględnienia tego wniosku na podstawie argumentacji, która ma uprawdopodobnić brak winy w przywróceniu terminu. Odniesienie się przez sąd do argumentacji zawartej we wniosku możliwe jest dopiero wtedy, gdy spełni on warunki formalne jego merytorycznego rozpoznania. Postępowanie w sprawie rozpoznania tego wniosku, podobnie jak rozpoznania innych pism procesowych, w tym skargi, skonstruowane jest bowiem w ten sposób, że sąd najpierw bada, czy wniesione pismo spełnia wymogi formalne (m.in. czy jest podpisane, czy zawiera wymagane elementy, czy jest opłacone, czy wniesiono je w terminie).
Dopiero po pozytywnej ocenie spełnienia tych warunków sąd może odnieść się do merytorycznej treści pisma – rozpoznać podnoszone w nim twierdzenia i argumentację. W niniejszej sprawie postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi przebiega zatem tak, że najpierw sąd bada, czy wniosek spełnił warunki formalne, a jeśli tak, to odnosi się do zasadności jego uwzględnienia bądź odmowy przywrócenia terminu. W tej sprawie sąd nie mógł przejść do etapu oceny, czy można skarżącemu przywrócić termin do wniesienia skargi (nie mógł zatem ocenić, czy skarżący przekroczył termin z własnej winy, czy też wydarzenia z życia osobistego skarżącego, mówić w uproszczeniu, usprawiedliwiają uchybienie terminu).
Sąd musiał poprzestać na etapie oceny formalnej wniosku, gdyż został on złożony po terminie. Gdyby skarżący złożył wniosek terminowo, sąd mógłby rozpoznać jego argumentację. W sprawie sąd musiał jednak stwierdzić, że wniosek został skierowany do sądu po terminie wynikającym z art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc sąd zobowiązany był do jego odrzucenia.
Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi sąd nie bada zasadności samej skargi, gdyż może to uczynić dopiero po pozytywnej ocenie przez sąd spełnienia przez skarżącego warunków formalnych tego rodzaju pisma, a więc m.in. czy skarga została wniesiona w terminie. Dlatego też NSA nie mógł uwzględnić argumentacji zażalenia na zaskarżone postanowienie, odnoszącej się do tego, czy zaskarżona decyzja była prawidłowa.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.