Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 25 września 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 447/17, w pkt 1 odrzucił skargę [...] na decyzję Zarządu Województwa P. z 7 maja 2017 r. w przedmiocie skargi na informację o nieuwzględnieniu protestu. W pkt 2 zwrócił spółce uiszczony wpis sądowy od skargi.
Z uzasadnienia Sądu I instancji wynika, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału WSA w Gdańsku z dnia 7 czerwca 2017 r., zobowiązano [...] – dalej: skarżącą lub Spółkę - do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi znajdującej się w aktach sprawy, bądź nadesłanie podpisanego jej egzemplarza oraz nadesłanie odpisu skargi i odpisu KRS-u. Zobowiązano też Spółkę również do nadesłania w dwóch egzemplarzach odpisu kompletnej dokumentacji w oryginale lub uwierzytelnionej kopii (wniosku o dofinansowanie, informacji o wynikach oceny protestu, wniesiony protest, informacji organu w sprawie nieuwzględnienia protestu wraz z ewentualnymi załącznikami), pod rygorem odrzucenia skargi.
Odpisy zarządzeń zostały prawidłowo doręczone stronie w dniu 16 czerwca 2017 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął w dniu 23 czerwca 2017 r. Skarżąca w zakreślonym terminie nie uczyniła zadość wezwaniu Sądu.
Skarżąca wywiodła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Sąd I instancji postanowieniem z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 447/17 odmówił spółce przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn.. akt II GZ 614/17 oddalił zażalenie skarżącej na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
W tej sytuacji Sąd I instancji – działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) - odrzucił skargę spółki.
W uzasadnieniu WSA wskazał, że skarżąca w zakreślonym terminie nie uzupełniła braków formalnych skargi. Z kolei na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd z urzędu orzekł o zwrocie wpisu sądowego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości, skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
- 1. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, iż doszło do prawidłowego doręczenia skarżącej zarządzenia z dnia 7 czerwca 2017 r., iż doręczenie zarządzenia z dnia 7 czerwca 2017 r. nastąpiło w dniu 16 czerwca 2017 r., iż termin na wykonanie zobowiązania nałożonego zarządzeniem z dnia 7 czerwca 2017 r. upływał w dniu 23 czerwca 2017 r., iż skarżący nie uczynił zadość wezwaniu sądu w terminie;
- 2. naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 67 § 2 p.p.s.a. poprzez jego błędną interpretację oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że z dokumentów sprawy nie wynika, iż zarządzenie Sądu z dnia 7 czerwca 2017 r., zostało doręczone prawidłowo w dniu 16 czerwca 2017 r. Z poświadczenia odbioru wynika, iż zarządzenie zostało wysłane na adres skarżącej jednakże na dokumencie tym widnieje podpis [...]. Osoba ta w dniu 16 czerwca 2017 r., nie była ani organem uprawnionym do reprezentowania skarżącego ani pracownikiem upoważnionym do odbioru pism. [...]w dniu 16 czerwca 2017 r., przebywała na urlopie pracowniczym tym samym nie mogła wykonywać jakichkolwiek powierzonych jej obowiązków w tym odbioru korespondencji kierowanej do skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Za niezasadny należy uznać zarzut Spółki, która uzasadniając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu powołała się na nieskuteczność doręczenia zarządzenia Sądu w przedmiocie uzupełnienia braków formalnych skargi.
Jedynie na marginesie wskazać należy, że argumentacja skarżącej zawarta w zażaleniu stanowi powielenie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Ten zaś został prawomocnie oddalony przez NSA postanowieniem z dnia z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GZ 614/17.
W myśl art. 67 § 2 p.p.s.a. pisma w postępowaniu sądowym lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. Stosownie do art. 67 § 3 p.p.s.a. pisma w postępowaniu sądowym dla przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych, wpisanych do rejestru sądowego na podstawie odrębnych przepisów, doręcza się na adres podany w rejestrze, chyba że strona wskazała inny adres dla doręczeń. W sprawie, Spółka w nagłówku wniesionej skargi jako adres podała: "[...]". Niewątpliwie skarżącą w niniejszej sprawie jest Spółka z o.o. (tak odpis z rejestru przedsiębiorców w aktach sprawy). Zgodnie z nagłówkiem, intencją wnoszącej skargę Spółki było otrzymywanie korespondencji kierowanej przez Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym na ww. adres Spółki.
Co istotne jest on zbieżny z adresem widniejącym w odpisie z rejestru przedsiębiorców. Wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi odebrała [...] - pracownik spółki, odnośnie której doręczyciel zaznaczył na dowodzie doręczenia, iż jest osobą uprawnioną do odbioru korespondencji (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 12 akt sądowych).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odebranie pisma przez pracownika osoby prawnej (spółki) w jej siedzibie, rodzi domniemanie w zakresie umocowania do odbioru pism adresowanych do zatrudniającej go jednostki zwłaszcza, gdy posługuje się on pieczęcią firmową. Wysłanie zatem do spółki korespondencji na adres jej siedziby i odbiór przez pracownika w opisany wyżej sposób, prawidłowo Sąd I instancji ocenił za prawnie skuteczne. Z kolei nie wykonanie, prawidłowo doręczonego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi skutkowało jej odrzuceniem – stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Odebranie korespondencji przez osobę nieuprawnioną jest oczywiście prawnie bezskuteczne. Oznacza to, że domniemanie, iż pracownik osoby prawnej upoważniony jest do odbioru korespondencji w miejscu jej siedziby może być wzruszone. Okoliczność braku uprawnienia pracownika do odbioru korespondencji winna być jednakże przynajmniej uprawdopodobniona. Tymczasem strona skarżąca kwestionując w zażaleniu upoważnienie [...] do odbioru korespondencji, nie powołała się na jakiekolwiek okoliczności, które mogły by potwierdzić jej stanowisko. Przy tym kwestię tą prawomocnie rozstrzygnął NSA postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2017 r. sygn. akt II GZ 614/17.
Należy powtórzyć, że doręczanie pism osobom prawnym reguluje art. 67 § 2 p.p.s.a., który przewiduje dwie formy doręczenia: organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk upoważnionego pracownika. W orzecznictwie przyjmuje się, że upoważnienie pracownika osoby prawnej do odbioru korespondencji sądowej, adresowanej do tej osoby, może być udzielone również w sposób dorozumiany (por. postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2007 r. o sygn. I OSK 911/07, Lex nr 360325). Jeżeli zatem poczta doręcza przesyłkę sądową stronie będącej spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, która nie ma ustanowionego pełnomocnika procesowego, to należy uznać, że potwierdzenie odbioru tej przesyłki w siedzibie Spółki przez jej pracownika jest skuteczne, chyba że okoliczności wskazywałyby na brak upoważnienia tego pracownika do jej kwitowania. Taka sytuacja w sprawie jednak nie zachodziła. W tym stanie rzeczy nie sposób uznać, że przesyłka Sądu skierowana na właściwy adres Spółki została błędnie skierowana i nie mogła być doręczona skutecznie.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.
Na uwzględnienie nie zasługuje zawarte w zażaleniu żądanie zasądzenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Brak jest, zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527