Uzasadnienie
Pismem z dnia 13 sierpnia 2014 r., Syndyk Masy Upadłości S. Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej w W. (dalej: Syndyk, strona) wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 196/14. Do wskazanego pisma procesowego załączył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od wpisu od skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 2 września 2014 r. (doręczonym w dniu 9 września 2014r.), referendarz sądowy odmówił przyznania wnoszącemu skargę kasacyjną prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Zarządzeniem z dnia 15 września 2014 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Odpis zarządzenia doręczono stronie w dniu 22 września 2014 r.
W dniu 16 września 2014 r., Syndyk wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 2 września 2014 r. W jego wyniku, postanowieniem z dnia 1 października 2014 r. (doręczonym w dniu 6 października 2014 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 13 października Syndyk uiścił wpis od skargi kasacyjnej.
W dniu 29 września 2014 r. strona wniosła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA w Białymstoku z dnia 15 września 2014 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, żądając jego uchylenia w całości. Zarządzeniu zarzucono naruszenie art. 220 § 1 i § 3 w zw. z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) przez wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, mimo że postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy nie zostało prawomocnie zakończone z uwagi na wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 230 § 1 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym pobiera się wpis. Natomiast zgodnie z art. 239 pkt 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznano prawo pomocy w tym zakresie.
Wobec powyższych regulacji ustawowych oraz niespornej sekwencji zdarzeń, wynikającej z akt sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego należy uznać za przedwczesne a w konsekwencji za wadliwie wyznaczające termin, w jakim wpis winien być w sprawie uiszczony.
Zgodnie bowiem z zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Białymstoku z dnia 15 września 2014 r., doręczonym stronie 22 września 2014r., termin do uiszczenia wpisu upływał 29 września 2014 r. Strona uiściła zaś wpis 13 października 2014 r.
Nie ulega tymczasem wątpliwości, że w chwili wydania zaskarżonego zarządzenia, to jest w dniu 15 września 2014 r., trwał jeszcze siedmiodniowy termin otwarty do skutecznego złożenia przez stronę skarżącą sprzeciwu od postanowienia referendarza z dnia 2 września 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Postanowienie to, zostało bowiem doręczone stronie w dniu 9 września 2014 r. Z uprawnienia tego strona skorzystała.
W takiej sytuacji zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego mogło zostać wydane dopiero po upływie otwartego dla strony terminu do wniesienia sprzeciwu od ww. postanowienia w przedmiocie prawa pomocy i jego rozpoznania.
Należy bowiem mieć na względzie, że zgodnie z art. 220 § 3, bezskuteczny upływ terminu do uiszczenia wpisu - określony w wezwaniu - skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej. Data wydania zarządzenia niewątpliwie rzutuje na datę doręczenia wezwania i w następstwie ma istotny wpływ na ocenę terminowości wywiązania się przez stronę z obowiązku uiszczenia należnej opłaty sądowej.
W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zaskarżone zarządzenie za przedwczesne, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 i art. 198 p.p.s.a. postanowił je uchylić.