Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 13 czerwca 2016 r. odmówił W. S. (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał, aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. 2016, poz. 718 z późn. zm., (dalej: p.p.s.a.) uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
WSA stwierdził, że przedłożony przez skarżącego formularz PIT/B z informacją o wysokości dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej osiągniętego w 2015 r. jedynie potwierdza, że w 2015 r. osiągnął on przychód w kwocie [...] zł, poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] zł i osiągnął dochód w wysokości [...] zł. W oparciu o tylko ten jeden dokument nie można skutecznie uprawdopodobnić niebezpieczeństwa zagrożenia dalszego bytu gospodarczego skarżącego na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, na mocy której obciążono go karą w wysokości 12.000 zł.
Sąd I instancji zaznaczył, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym skarżącego. Zweryfikowanie przez Sąd faktu, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego aktualnej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Takich pełnych danych skarżący nie przedłożył, a zatem, w tym kontekście, jego twierdzenia, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skutkować będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu gospodarczego i wiążącą się z tym znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami, należy uznać za gołosłowne.
Nie można bowiem zweryfikować, czy skarżący rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej zaskarżoną decyzją, a co się z tym wiąże, że wykonanie tej decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W. S. złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 w związku z art. 163 § 2 p.p.s.a.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
Podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo ocenił wniosek skarżącego, stwierdzając, że nie zostały wykazane przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.
Skarżący domagał się wstrzymania wykonania aktu nakładającego obowiązek zapłaty należności pieniężnej, zatem obowiązany był wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jego wniosku. To skarżący - chcąc skorzystać z wyjątku od zasady, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu - powinien wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania aktu przedstawić sądowi nie tylko argumenty, ale i stosowne dokumenty na ich poparcie, wskazujące że w sprawie istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd administracyjny nie ma instrumentów prawnych do samodzielnego ustalania sytuacji majątkowej czy rodzinnej strony, które to ustalenie jest niezbędne przy ocenie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może spowodować w danym przypadku skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Skarżący wskazał, że utrzymuje się wyłącznie z prowadzonej działalności gastronomicznej, z której w 2015 r. osiągnął dochód w wysokości [...] zł, co daje średniomiesięczny dochód w wysokości ok. [...] zł. Jedynym dochodem jego żony jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżący wskazał, że zatrudnia jednego pracownika. Podkreślił, że jego dochody nie pozwalają na poczynienie oszczędności i są w całości przeznaczane na zaspokojenie potrzeb życiowych. W związku z powyższym ewentualne prowadzenie egzekucji, której przedmiotem będzie kwota określona w zaskarżonej decyzji, będzie skierowane do jego dochodu z prowadzonej działalności lub do nieruchomości, w której prowadzi działalność. Tym samym zostanie pozbawiony źródła utrzymania. Jednocześnie będzie zmuszony rozwiązać umowę o pracę ze swoim pracownikiem.
Do skargi dołączył informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2015 (PIT/B). Z przedstawionych dokumentów finansowych (k. 13 i 13 verte akt sądowych) nie wynika jednak, jaka jest sytuacja majątkowa i finansowa skarżącego, bo uchylił się choćby od przedłożenia: wyciągu z rachunku bankowego, czy bilansu zysków i strat za lata 2014-2015. W związku z powyższym nie sposób określić, czy wykonanie decyzji miałoby taki wpływ na sytuację majątkową i finansową skarżącego, że przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zostałyby spełnione.
W związku z tym, nie można stwierdzić, że zapłata kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł doprowadzi do utraty płynności i zmusi skarżącego do rozwiązania umowy o pracę ze swoim pracownikiem oraz spowoduje wszczęcie egzekucji skierowanej do jego dochodu z prowadzonej działalności lub do nieruchomości, w której prowadzi działalność.
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że skarżący w zażaleniu w zasadzie powtórzył argumentację zawartą we wniosku, nie dołączając do niego innych dokumentów uzasadniających wskazane przez siebie okoliczności.
Skarżący podnosząc w ramach wniosku argumentację o wpływie wykonania decyzji na jego sytuację, nie przedstawił w sposób wystarczający obecnej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, a więc faktów umożliwiających dokonanie obiektywnej oceny rzeczywistych konsekwencji, jakie może nieść ze sobą obowiązek zapłaty nałożonej na niego kary pieniężnej.
NSA na obecnym etapie postępowania nie rozpatruje ponownie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, ale bada zgodność z prawem działania Sądu I instancji, a więc rozstrzyga na podstawie stanu, jaki istniał w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Natomiast oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie uniemożliwia ponowienia wniosku w razie zmiany okoliczności, co wynika z treści art. 61 § 4 p.p.s.a.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.