Uzasadnienie
Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach pozostawił bez rozpoznania wniosek [...] (dalej: Spółka, skarżąca) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi ww. Spółki na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.
Relacjonując przebieg sprawy Sąd I wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. - pismem z dnia 16 października 2014 r. Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wobec tego, że wniosek Spółki nie został złożony na urzędowym formularzu PPPr skarżąca zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 21 października 2014 r. została wezwana do wypełnienia i złożenia wspomnianego formularza w terminie 7 dni licząc od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wraz z ww. wezwaniem Spółce został doręczony druk formularza PPPr.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, Spółka odebrała wezwanie, o którym mowa wyżej, w dniu 8 listopada 2014 r., lecz we wskazanym w tym piśmie terminie nie złożyła wypełnionego urzędowego formularza PPPr.
Według Sądu I instancji skoro skarżąca w zakreślonym terminie nie uzupełniła wspomnianego braku, a więc nie przedłożyła wypełnionego urzędowego formularza PPPr. Oznacza to, że – zgodnie z treścią art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270, dalej: p.p.s.a.) – należało orzec o pozostawieniu wniosku o przyznanie Spółce prawa pomocy bez rozpoznania.
Strona skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie z uwagi na niezgodność z prawem i stanem faktycznym. Wnosząca zażalenie stwierdziła, że została wprowadzona w błąd, co do sygnatury pod którą toczyło się niniejsze postępowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór wniosku został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245).
Niezachowanie określonego w art. 252 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 tej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08).
Jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony przez osobę fizyczną na urzędowym formularzu, przesyła się stronie formularz w celu jego wypełnienia (§ 2 ust. 3 rozporządzenia). W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.
Pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, umożliwia art. 257 p.p.s.a. W myśl tego przepisu pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania ma miejsce, gdy strona złożyła wniosek w innej formie niż na urzędowym formularzu jak również gdy strona nie uzupełniła w zakreślonym przez sąd terminie braków wniosku, uniemożliwiając tym samym ocenę możliwości płatniczych lub zakresu wniosku.
W rozpoznawanej sprawie wezwanie do uzupełniania braków wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie wniosku na urzędowym formularzu PPF - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania - zostało doręczone skarżącej w dniu 8 listopada 2014 r. Termin do uzupełnienia braków wniosku upłynął zatem w dniu 17 listopada 2014 r. Skarżąca nie uzupełniła braków wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakreślonym terminie.
Rygor przewidziany w art. 257 p.p.s.a. ma charakter zobiektywizowany, a termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku jest terminem ustawowym i nie może być skracany, ani przedłużany. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zasadnie pozostawił wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Zaznaczyć należy, iż w sytuacji określonej w art. 257 w związku z art. 49 § 1 i art. 252 p.p.s.a. Sąd badając, czy czynność procesowa została dokonana w terminie ustawowym nie jest uprawniony do badania przyczyn ewentualnego uchybienia temu terminowi. Skutki uchybienia terminu mają bowiem charakter obiektywny, niezależny od okoliczności leżących po stronie dokonującego czynności procesowej z uchybieniem terminu. Istnieje wprawdzie możliwość uchylenia się od skutków nie dokonania czynności procesowej w terminie /bez winy strony/, jednakże w odrębnym postępowaniu, którego wszczęcie uzależnione jest od wniosku strony o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. W ewentualnym wniosku o przywrócenie terminu, strona może podać okoliczności, które jej zdaniem spowodowały uchybienie terminu bez winy strony. Przedmiotem niniejszego postępowania zażaleniowego jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z tego też względu Naczelny Sąd Administracyjny nie może w tym postępowaniu oceniać przyczyn uchybienia terminu i orzekać w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu. Powyższe kwestie, wychodzące poza zakres niniejszego postępowania zażaleniowego, pozostają poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Nadto nadmienić należy, iż pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania na podstawie art. 257 p.p.s.a., nie stanowi jego merytorycznego rozstrzygnięcia, a zatem ponowne wniesienie takiego wniosku we właściwej formie będzie podstawą do jego rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.