Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 819/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), odmówił wstrzymania, na wniosek W. Sp. z o.o. w W., wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że W. Sp. z o.o. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podała, że istnieje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej przez spółkę oraz wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Zdaniem skarżącej, prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego spowoduje, że może ona zostać pozbawiona środków finansowych. Do wniosku załączono kserokopie zawiadomień o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, tytuły wykonawcze oraz upomnienia.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca jedynie ogólnikowo podała, iż w sprawie istnieje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej oraz wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania decyzji obu instancji.
W ocenie WSA, z samego faktu, że zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej spółki, nie wynika, iż w wyniku podjętych działań egzekucyjnych powstanie u skarżącej znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Z zasady sama szkoda powstała z tytułu dokonanych czynności egzekucyjnych ma charakter restytucyjny, ponieważ wiąże się ze świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jeśli strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, ma roszczenie o jej naprawienie. Sama możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd, a także sposób prowadzenia egzekucji nie stanowi podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż na tym etapie postępowania Sąd nie bada zasadności samej skargi.
Sąd I instancji zaznaczył, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze ewentualnej egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, jednak wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, a instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Z argumentów dotyczących sytuacji finansowej spółki nie wynika, żeby takie właśnie skutki jej groziły. Skarżąca nie przedłożyła żadnych konkretnych danych dotyczących jej aktualnego stanu majątkowego np. deklaracji podatkowych czy też wyciągów z rachunków bankowych lub lokat.
W związku z powyższym Sąd I instancji uznał, że nie może przyjąć, iż uiszczenie kwoty 12.000 zł spowoduje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej spółki oraz wyrządzenie znacznej i nieodwracalnej szkody.
Skarżąca spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu oraz zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. Dodatkowo na podstawie art. 196 p.p.s.a. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia postępowania zażaleniowego.
Spółka zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów "prawa materialnego", a to art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że istnieje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej przez skarżącą i wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Powołała się również na inne prowadzone przeciwko spółce postępowania w przedmiocie kar pieniężnych. Jej zdaniem, wielość prowadzonych przeciwko spółce postępowań egzekucyjnych i sądowych może zmusić skarżącą do podjęcia decyzji o likwidacji prowadzonej działalności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł.
Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, możliwość wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w wyniku wykonania decyzji, powinna zostać oceniona w kontekście aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej strony skarżącej. Do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Spółka dołączyła jedynie dokumenty świadczące o prowadzeniu przeciwko niej licznych postępowań egzekucyjnych. Spółka nie przedstawiła jednak dokumentów, które obrazowałyby jej aktualną sytuację finansową, takich jak bilans lub rachunek zysków i strat, bez których Sąd I instancji nie mógł rzetelnie ocenić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji - nawet przy uwzględnieniu obowiązku poniesienia kar nałożonych na spółkę w innych postępowaniach - może doprowadzić do wyrządzenia jej szkody, która byłaby znaczna lub może spowodować skutki, które byłyby nieodwracalne. Sąd nie mógł oceniać, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., opierając się wyłącznie na niepopartych żadnymi dokumentami twierdzeniach skarżącej.
Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.