Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Lu 494/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił, jako spóźnioną, skargę A. C. na uchwałę Rady Gminy Konopnica z dnia 31 sierpnia 1999 r., nr [...]. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 listopada 2006 r.
Pełnomocnik skarżącego w dniu 1 grudnia 2006 r. złożył bezpośrednio w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd przekazał Radzie Gminy Konopnica przedmiotowy wniosek w dniu 17 stycznia 2007 r., a po jego ponownym przesłaniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wraz ze stanowiskiem organu administracji, postanowieniem z dnia 13 marca 2007 r. Sąd wniosek odrzucił jako wniesiony z uchybieniem siedmiodniowego terminu.
W piśmie z dnia 20 marca 2007 r. pełnomocnik skarżącego skierował do Rady Gminy Konopnica wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę z dnia 31 sierpnia 1999 r., nr [...].
Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 494/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił uwzględnienia wniosku stwierdzając, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki przywrócenia terminu. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że uchybienie terminu do złożenia wniosku z dnia 1 grudnia 2006 r. nie nastąpiło bez winy skarżącego. Błędne wniesienie powyższego pisma do niewłaściwego podmiotu, tj. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zamiast do organu administracji, którego działalności skarga dotyczyła, uruchomiło procedurę przekazywania pisma według właściwości. W tej sytuacji datą nadania przedmiotowego wniosku jest data nadania go przez Sąd I instancji na adres organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, że procedura sądowo-administracyjna nie określa sposobu pouczania o trybie składania ewentualnego wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności, a jedynie nakazuje pouczenie strony o przysługujących środkach odwoławczych.
W związku z tym skarżący nie otrzymał żadnych wskazówek co do sposobu i terminu składania przedmiotowego wniosku. Jednocześnie Sąd I instancji zwrócił uwagę na fakt, że pełnomocnik skarżącego jest sędzią sądu apelacyjnego, co świadczy o jego profesjonalizmie i szczególnych kwalifikacjach.
W dniu 25 kwietnia 2007 r. złożono zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 kwietnia 2007 r. W zażaleniu skarżący wniósł o:
- 1. uchylenie lub zmianę postanowienia z dnia 12 kwietnia 2007 r.,
- 2. zobowiązanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie do doręczenia pełnomocnikowi skarżącego odpisu pisma Rady Gminy Konopnica, wraz z zajętym przez nią stanowiskiem dotyczącym wniosku o przywrócenie terminu oraz uchwały tejże Rady z dnia 31 sierpnia 1999 r.,
- 3. zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie przetrzymanie złożonego w dniu 1 grudnia 2006 r. wniosku o przywrócenie terminu oraz przesłanie go Radzie Gminy Konopnica dopiero po upłynięciu terminu do złożenia wniosku. Nadto stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., dotyczącemu pouczenia strony występującej bez adwokata lub radcy prawnego, co w konsekwencji miało wpływ na ograniczenie A. C. prawa do sądu zagwarantowanego art. 45 Konstytucji i art. 6 § 1 Konwencji Rzymskiej z dnia 4 listopada 1950 r. Z powyższego wywiedziono, że skarżącego w niniejszej sprawie nie można uznać za winnego uchybienia terminu do złożenia wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja przywrócenia terminu opisana w art. 86 i następnych p.p.s.a. ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, gdy strona lub uczestnik postępowania nie ponosi winy w jej uchybieniu. Przywrócenie uchybionego terminu prowadzi do stworzenia sytuacji, w której termin dla dokonania określonej czynności rozpoczyna swój bieg na nowo. Jednym z warunków skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia.
W niniejszej sprawie istotne dla rozstrzygnięcia jest ustalenie winy, bądź jej braku po stronie skarżącego na etapie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Za bezsporny należy uznać fakt, że powyższy wniosek został wadliwie skierowany bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zamiast do organu, którego działalności postępowanie dotyczyło, tj. do Rady Gminy Konopnica.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dla dokonania prawidłowej oceny stanu faktycznego, ważna jest także analiza terminu wniesienia przedmiotowego pisma. Jak już podano, przewidziany ustawą okres do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wynosi siedem dni od ustania przyczyny uchybienia. W niniejszej sprawie wniosek został złożony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w dniu 1 grudnia 2006 r., a więc, jak wynika z akt sprawy, drugiego dnia po doręczeniu skarżącemu odpisu postanowienia z dnia 20 listopada 2006 r., tj. 29 listopada 2006 r. Z powyższego Naczelny Sąd Administracyjny wywodzi, że skarżący przy nadaniu wniosku do niewłaściwego adresata, zachował ustawowe wymogi dotyczące terminu wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uruchomił procedurę przekazania sprawy według właściwości, jednakże dopiero po upływie terminu decydującego o uwzględnieniu przedmiotowego wniosku skarżącego.
Skutkiem przekazania według właściwości było przesłanie akt, przy czym datą nadania wniosku przez skarżącego była data nadania przez Sąd na adres organu. W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można skarżącemu przypisać winy za uchybienie terminowi do złożenia wniosku jedynie z tego powodu, że w decydującym dla uwzględnienia jego wniosku okresie, czyli od dnia 1 grudnia 2006 r. do dnia 6 grudnia 2006 r., wniosek nie został przekazany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie według właściwości, co było możliwe przy zachowaniu normalnego toku czynności Sądu. Za niezwłocznym przekazywaniem właściwym organom pism omyłkowo skierowanych do sądu przemawia konieczność realizacji wyrażonej w art. 7 p.p.s.a. zasady szybkości postępowania. Niedostatki w tym zakresie nie mogą obciążać strony i stanowić usprawiedliwionego powodu pozbawienia prawa do sądu gwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Naczelny Sąd Administracyjny pominął w swoich rozważaniach, jako niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia, kwestie podniesione przez pełnomocnika skarżącego w zażaleniu na postanowienie z dnia 12 kwietnia 2007 r., tj. naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie swojego obowiązku wynikającego z art. 6 p.p.s.a. dotyczącego pouczenia strony występującej bez adwokata lub radcy prawnego. Marginalnie jedynie Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że pouczanie o trybie i terminie składania wniosku o przywrócenie terminu wykracza poza obowiązki określone w art. 6 p.p.s.a.
Odnosząc się do wniosku o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że stosownie do treści art. 209 p.p.s.a. rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania następuje w orzeczeniu kończącym sprawę w danej instancji. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.