Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z 11 września 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1424 /13, odrzucił wniosek J. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji dotyczącej przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych z naruszeniem prawa, po wznowieniu postępowania.
I
W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. podniósł, że postanowieniem tego sądu z dnia 23 lipca 2014 r. odrzucono skargę J. B. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Powodem tego odrzucenia było nadanie skargi za pośrednictwem prywatnego operatora pocztowego "[...]", w konsekwencji czego strona uchybiła ustawowemu terminowi do jej wniesienia.
Pismem z dnia 14 sierpnia 2014 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podnosząc, iż pozostawał w przekonaniu, że wnosi skargę w ustawowym terminie.
Rozpoznając powyższy wniosek o przywrócenie terminu, Sąd I instancji stwierdził, że strona reprezentowana przez fachowego pełnomocnika złożyła wniosek bezpośrednio do sądu z pominięciem organu administracyjnego, który wydał zaskarżony akt. Został zatem pominięty, określony w art. 87 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), tryb właściwy do wniesienia żądania przywrócenia terminu, który dotyczy wyłącznie skargi. Zdaniem Sądu I instancji, w przypadku gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, złożony bez pośrednictwa organu, należy uznać za niedopuszczalny w rozumieniu art. 88 p.p.s.a. Sąd przyjął bowiem, że pełnomocnik fachowy, z założenia znający prawo, świadomie złożył wniosek z pominięciem właściwego trybu.
W ocenie WSA, odmienna sytuacja miałaby miejsce, jeżeli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi bez pośrednictwa organu administracyjnego złożyłaby strona działająca bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. W sytuacji, gdyby wniosek taki wpłynął bezpośrednio do Sądu, należałoby przesłać go do organu, którego decyzja jest przedmiotem skargi. Dotyczy to zwłaszcza przypadków, w których strona nie została pouczona o trybie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Sąd wskazał, że w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi bezpośrednio do Sądu, dla oceny zachowania terminu decydująca jest data nadania pisma w urzędzie pocztowym na adres organu przez Sąd. W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że nawet gdyby Sąd skierował wniosek do organu w celu zachowania trybu określonego w art. 87 § 3 p.p.s.a., uczyniłby to po upływie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. § 1 art. 87 p.p.s.a. W świetle powyższego WSA uznał wniosek za niedopuszczalny i orzekł na podstawie art. 88 p.p.s.a.
II
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. B., zaskarżając je w całości i domagając się jego zmiany poprzez uznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
W uzasadnieniu strona wskazała na treść art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. i stwierdziła, że czynności określone w tych przepisach zostały dopełnione. Zdaniem wnoszącego zażalenie, brak pouczenia w postanowieniu WSA z dnia 23 lipca 2014 r. odrzucającym skargę o trybie wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu może stanowić przesłankę przemawiającą za zaistnieniem wyjątkowego wypadku i zasadności uznania wniosku o przywrócenie terminu.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 87 § 3 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Stosownie zaś do treści art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dniu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, że początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wyznaczać będzie data doręczenia skarżącemu postanowienia o odrzuceniu skargi. Od tego momentu liczony będzie bowiem bieg siedmiodniowego terminu do dokonania tej czynności procesowej. Z przedstawionych powyżej regulacji prawnych wynika zatem, że dla skuteczności niniejszego wniosku, konieczne jest spełnienie zarówno przesłanki czasowej, jak i przesłanki określającej tryb złożenia tego wniosku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma aspekt czasowy zaistniałych zdarzeń, rodzących określone skutki prawne. Zdaniem NSA, termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został naruszony z uwagi na niezachowanie przez skarżącego określonego przepisami prawa trybu jego złożenia. Poza sporem pozostaje, że w rozpoznawanej sprawie doręczenie postanowienia odrzucającego skargę nastąpiło w dniu 8 sierpnia 2014 r. Koniec terminu na złożenie przedmiotowego wniosku przypadał zatem na dzień 18 sierpnia 2014 r. (poniedziałek). Jako że wniosek ten został nadany listem poleconym w dniu 14 sierpnia 2014 r. (data stempla pocztowego na kopercie – karta akt sądowych nr 37), jednakże bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z pominięciem organu, sąd kasacyjny uznaje, że niedochowanie trybu wniesienia przewidzianego treścią art. 87 § 3 p.p.s.a. przyczyniło się do uchybienia siedmiodniowego terminu.
Wpływ wniosku do WSA nastąpił bowiem w dniu 18 sierpnia 2014 r., czyli w ostatnim dniu terminu wyznaczonego na dokonanie tej czynności procesowej. Nieprawidłowe skierowanie wniosku spowodowało zatem, że wykluczone zostało zachowanie siedmiodniowego terminu, bowiem z uwagi na niezbędne czynności biurowe sądu związane chociażby z rejestracją pism i wydawaniem zarządzeń, nie było możliwości przesłania powyższego wniosku tego samego dnia, w którym wniosek wpłynął. Z kolei zaś nadanie przesyłki na adres organu dnia następnego byłoby już po terminie przewidzianym na dokonanie wskazanej czynności procesowej. Termin w takiej sytuacji jest zachowany tylko w przypadku, gdy Sąd prześle wniosek do właściwego organu przed upływem terminu do jego wniesienia.
Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skoro w sprawie wpływ wniosku do sądu nastąpił w ostatnim dniu terminu przewidzianego na jego wniesienie (18 sierpnia 2014 r.), przekazanie tego wniosku do organu nastąpiłoby po terminie, choćby tylko z przyczyn sformalizowania czynności biurowych - np. godzin ekspediowania poczty (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II GZ 312/14).
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje ponadto, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony wadliwie przez profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej. Podkreślić należy, że błędy pełnomocnika odnoszą negatywny skutek dla strony, która ponosi konsekwencje jego nieprofesjonalnego działania. Sąd zaś nie może takich skutków naprawić. Wniosek nieprawidłowo skierowany bezpośrednio do sądu nie mógł zatem w terminie zostać przekazany do organu; należało więc uznać go za spóźniony i jako taki odrzucić.
Zdaniem NSA, za niezasadne należy również uznać stanowisko skarżącego, odnośnie tego, iż Sąd I instancji powinien był pouczyć stronę o trybie wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu. Jak wynika z ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, Sąd nie miał obowiązku pouczania strony o możliwości wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej (por. np. postanowienia NSA z dnia 26 lipca 2006 r., sygn. akt II FZ 413/06 oraz z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt II OZ 1037/08).
W świetle przedstawionych okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało uznać za spóźniony i Sąd I instancji zasadnie go odrzucił na podstawie art. 88 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.