Uzasadnienie
Pismem z 27 czerwca 2012 r. H.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny. W treści skargi skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy. Wniosek o wstrzymanie zawarty w skardze nie został uzasadniony, a skarżący nie nadesłał żadnego pisma uzupełniającego skargę lub wskazującego na spełnienie przesłanek przemawiających za zasadnością przedmiotowego wniosku.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę nie odniósł się do zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania jego decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., postanowieniem z 16 stycznia 2013 r. (V SA/Wa 1856/12) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nadto Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja nie nakładała na skarżącego żadnych obowiązków, zatem brak jest przymiotu jej wykonalności, co uniemożliwia wstrzymanie jej wykonania.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł H.K. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że nieuznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji stoi w ewidentnej sprzeczności z uzasadnieniem postanowienia tego Sądu z dnia 10 października 2012 r. (sygn. akt V SA/Wa 1856/12), w którym przyznane skarżącemu zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący podkreślił, że w przywołanym uzasadnieniu Sąd ocenił jego sytuację jako "trudną" oraz wskazał, że jego dochody "pozwalają na zaspokojenie wyłącznie podstawowych potrzeb życiowych".
W ocenie skarżącego, skoro Sąd uznał, że jego sytuacja materialna nie pozwala mu ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, wówczas stwierdzenie, że zapłata nałożonej grzywny nie zagraża wyrządzeniem mu znacznej szkody ani spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków stanowi niekonsekwencję oceny tego samego stanu faktycznego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Z treści tego przepisu wynika, że przesłankami wstrzymania wykonania aktu są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć tak, że chodzi o szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IV, LEX 2011, zob. też postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, opubl. LEX nr 281811).
Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Wydając orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Sąd powinien zbadać czy zaistniały ku temu ustawowe przesłanki tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem spoczywa na stronie skarżącej przy czym uprawdopodobnienie należy rozumieć jako ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221, zob. też postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 495-497/04; z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04; z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, niepublikowane).
Natomiast brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl.).
Zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony. W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skoro do dnia rozpatrzenia omawianego wniosku strona nie wskazała istotnych okoliczności, które w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniałyby zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Ponadto należy podkreślić, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny, gdyż w przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi.
Reasumując w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy zgodzić się z oceną Sądu I instancji, że skarżący w żaden sposób nie wykazał zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, a sam obowiązek poddania się egzekucji należności Skarbu Państwa nie może być uznany za przesłankę uzasadniającą możliwość zaistnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia