Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 105/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek [...] o wyłączenie sędziego WSA Jarosława Wiśniewskiego w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków odwołania od decyzji.
Sąd I instancji uznał, że w stosunku do sędziego WSA Jarosława Wiśniewskiego nie zachodzą przyczyny wskazane w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Świadczy o tym oświadczenie złożone przez tego sędziego, a skarżący nie wskazuje na jakiekolwiek prawdopodobieństwo zaistnienia przyczyn wymienionych w tym przepisie, jak również nie uprawdopodobnił on okoliczności, uzasadniających wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. Podnoszone przez skarżącego twierdzenia i zarzuty nie zostały poparte żadnymi dowodami mogącymi wywołać wątpliwość co do bezstronności. Podstawy do uznania braku bezstronności sędziego nie stanowi zaś fakt, że orzeczenia wydawane w sprawie nie odpowiadają interesom skarżącego i nie są zgodne z jego oczekiwaniami.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, domagając się jego uchylenia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił brak bezstronności oraz błędną ocenę okoliczności przemawiających jednoznacznie za wyłączeniem sędziego WSA Jarosława Wiśniewskiego. Skarżący wskazał, że sędzia WSA Jarosław Wiśniewski nie jest dla niego żadnym autorytetem. Według skarżącego poczynania tego sędziego powinny spowodować pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno na wniosek jak i z mocy prawa jest gwarancją procesową mającą zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli związków z rozpoznawaną sprawą. Istota przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do wyeliminowania przyczyn, które mogą wzbudzać wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy prawa (art. 18 p.p.s.a.) wyłączenie sędziego następuje także na wniosek, jeżeli zachodzą okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Na gruncie art. 19 p.p.s.a. podstawą wyłączenia sędziego są zarówno okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem tj. stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej lub gospodarczej itp. jak i wszelkie inne okoliczności o charakterze obiektywnym dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy.
Przez okoliczności, o których mowa w powołanym art. 19 p.p.s.a. rozumieć należy zarówno te okoliczności związane z osobistymi stosunkami między sędzią a stroną czy jej przedstawicielem, jak również inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Przez stosunki osobiste rozumieć należy relacje charakteryzujące się istnieniem więzi uczuciowej, emocjonalnej bądź gospodarczej. Inne uzasadnione okoliczności mogą dotyczyć np. wcześniejszych związków sędziego z daną sprawą jak wykonywanie obowiązków służbowych jeszcze przed objęciem przez niego funkcji sędziego (por. postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OZ 353/14). Warunkiem koniecznym dla wyłączenia sędziego z wniosku strony na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest – oparte na wyłącznie zobiektywizowanych przesłankach – uprawdopodobnienie istnienia opisanych okoliczności, które będą budzić wątpliwości odnośnie wydania przez sędziego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo ocenił, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego WSA Jarosława Wiśniewskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 105/18.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tego rodzaju okoliczności nie wynikają ani z wniosku o wyłączenie sędziego, ani też z treści samego zażalenia rozpatrywanego w niniejszym postępowaniu. Stwierdzić w tym miejscu wypada, że argumenty i poglądy skarżącego mają charakter ogólny i nie są nakierowane na wykazanie jakiejkolwiek z przyczyn wyłączenia sędziego, o których mowa w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Wynika z nich jedynie niezadowolenie z czynności procesowych podejmowanych przez sędziego w postępowaniu prowadzonym ze skargi strony. Tego rodzaju kwestie nie mogą stanowić argumentów przemawiających za wyłączeniem konkretnego sędziego od orzekania w sprawie. Natomiast ze złożonych w trybie art. 22 § 2 p.p.s.a. wyjaśnień sędziego wynika, że nie posiada on jakichkolwiek związków ze sprawą lub osobą skarżącego mogących rzutować na jego bezstronność w trakcie orzekania.
W tym miejscu wymaga podkreślenia, że zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa i doktryny wyłączenie sędziego nie może nastąpić na skutek li tylko subiektywnego przeświadczenia strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, nieobiektywnie czy stronniczo (por. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 86/12, postanowienie z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 103/12, postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 648/09, Drachal J. Wiktorowska A., Zalasińska K. [w:] Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi. Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 158, Tarno J. P., Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 82).
Z wymienionych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie jako bezzasadne.