Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1612/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi [...]S.A. na decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia 30 czerwca 2006 r., nr [...] (249) w przedmiocie uchylenia decyzji zmieniającej i zatwierdzającej Ramową ofertę o dostępie telekomunikacyjnym w części infrastruktura telekomunikacyjna w zakresie kanalizacji kablowej, zawiesił z urzędu postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie, która toczy się przed tym Sądem pod sygn. VI SA/Wa 1774/06.
W uzasadnieniu Sąd podał, że na podstawie repertorium ustalono, że w Wydziale VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pod sygn. VI SA/Wa 1774/06, toczy się sprawa pomiędzy tymi samymi stronami, objęta zaskarżoną decyzją, ze skargi Związku Telewizji Kablowych w Polsce Izba Gospodarcza z siedzibą w Łodzi. Powyższa sprawa zawisła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie w dniu 29 sierpnia 2006 r., natomiast w dniu 15 grudnia 2006 r. wydano w niej nieprawomocny wyrok. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie skarga została wniesiona w dniu 1 sierpnia 2006 r., a zatem nie można jej odrzucić na podstawie zarzutu litispendencji, lecz jedynie na podstawie zarzutu sprawy osądzonej.
Nie można również wykluczyć konieczności kontynuowania niniejszego postępowania i wydania orzeczenia merytorycznego - co do zasadności zaskarżonej decyzji, jeżeli w sprawie VI SA/Wa 1774/06 Naczelny Sąd Administracyjny skorzysta z możliwości przewidzianych np. w art. 185 lub 189 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a.
Zdaniem Sądu, wobec powyższego na tym etapie postępowania nie jest możliwe wydanie wyroku w niniejszej sprawie, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał w sprawie VI SA/Wa 1774/06 kontroli zaskarżonej decyzji, która jest przedmiotem skargi również w tej sprawie. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, celowym stało się zawieszenie niniejszego postępowania z urzędu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu prawomocnego zakończenia sprawy sygn. VI SA/Wa 1774/06.
W zażaleniu [...] S.A. na podstawie art. 194 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zaskarżyła w całości powyższe postanowienie i wniosła o jego uchylenie.
W uzasadnieniu strona podkreśliła, że skargi wniesione na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej i objęte postępowaniami pod sygn. akt VI SA/Wa 1774/06 oraz VI SA/Wa 1612/06 wniesione zostały w tej samej (jednej) sprawie administracyjnej w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym, a sąd administracyjny powinien objąć zakresem rozpoznania całość sprawy zarówno w sensie przedmiotowym, jak i podmiotowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie połączył jednak w celu łącznego rozpoznania spraw toczących się ze skarg Związku Telewizji Kablowych w Polsce Izba Gospodarcza z siedzibą w Łodzi oraz [...] S.A., prowadzonych pod sygn. akt VI SA/Wa 1774/06 oraz VI SA/Wa 1612/06. Tym samym – zdaniem skarżącej - Sąd naruszył dyspozycję art. 111 § 1 p.p.s.a., który nakazuje połączenie tego rodzaju spraw do wspólnego rozpoznania.
Sąd błędnie zastosował przepisy p.p.s.a. przyjmując, że postępowanie w sprawie toczącej się ze skargi [...] S.A. należy zawiesić z uwagi na prejudycjalny charakter postępowania w sprawie toczącej się ze skargi Związku Telewizji Kablowych w Polsce Izba Gospodarcza z siedzibą w Łodzi. W ocenie strony w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie, które może zapaść w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydanego w postępowaniu toczącym się ze skargi Związku Telewizji Kablowych w Polsce Izba Gospodarcza z siedzibą w Łodzi, nie będzie stanowić podstawy dla rozstrzygnięcia przez Sąd niniejszej sprawy.
Wydając zaskarżone postanowienie Sąd nie wiedział, czy w sprawie ze skargi Związku Telewizji Kablowych w Polsce Izba Gospodarcza z siedzibą w Łodzi w ogóle będzie się toczyć postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jako że do dnia, w którym wydane zostało przedmiotowe postanowienie, nie zostało nawet sporządzone na piśmie uzasadnienie wyroku w sprawie. W chwili wydania zaskarżonego postanowienia nie toczyło się więc żadne postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, którego wynik mógłby mieć wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Ponadto skarżąca stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie nie sposób mówić o zagadnieniu wstępnym, jakie powstało w związku z rozpoznaniem sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1612/06, które uzasadniałoby zawieszenie postępowania w tej właśnie sprawie. Zagadnienie wstępne ma bowiem tę cechę, że jest odrębne od sprawy sądowoadministracyjnej, w której wystąpiło. Tymczasem sprawy o sygn. VI SA/Wa 1774/06 oraz VI SA/Wa 1612/06 stanowią w istocie jedną sprawę sądowoadministracyjną, która rozpatrywana jest osobno wyłącznie ze względu na naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie normy art. 111 § 1 p.p.s.a. Nie sposób, zdaniem Spółki, wyobrazić sobie, jaki w istocie miałby być wpływ i jaka zależność pomiędzy hipotetycznym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym na skutek rozpoznania hipotetycznej skargi kasacyjnej, wniesionej od wyroku wydanego w sprawie o sygn. VI SA/Wa 1774/06, na postępowanie toczące się w niniejszej sprawie.
Spółka podniosła, że zawieszenie postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej bez uzasadnionej przyczyny narusza zasadę szybkości postępowania administracyjnego, która na podstawie art. 7 p.p.s.a. znajduje zastosowanie także w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Z treści art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że zasadniczą przesłanką fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie tego przepisu jest prejudycjalność innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Obowiązkiem Sądu I instancji jest zatem ocena czy uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia uzasadnia wstrzymanie czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii. Można tu mówić o swego rodzaju zagadnieniu wstępnym (prejudycjalnym) – sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, występującego w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, a tym samym uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnej. Kwestia prejudycjalna jest przeszkodą powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania.
W niniejszej sprawie skarga została wniesiona w dniu 1 sierpnia 2006 r. W dniu 15 grudnia 2006 r. doszło do wydania orzeczenia w sprawie o sygn. VI SA/Wa 1774/06, która zawisła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie w dniu 29 sierpnia 2006 r. Wyrok ten jest nieprawomocny. Tym samym doszło do sytuacji, w której wydano wyrok w sprawie, w której wniesiono dwie skargi, a toczyły się dwa postępowania. Wydany wyrok może stać się przedmiotem zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Uznając, że powyższy stan faktyczny daje podstawę do zawieszenia postępowania należy zaznaczyć, że przesłanka zawieszenia postępowania z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. została ujęta bardzo szeroko. W doktrynie przyjmuje się, że praktycznie każde postępowanie przed organami państwa może być uznane za prejudycjalne dla toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego (por. M. Romańska w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 401). Praktyka sądowa również opowiada się raczej za szerokim interpretowaniem użytego w pkt 1 § 1 art. 125 p.p.s.a. pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania.
W świetle powyższych rozważań należy uznać, że prawomocne rozstrzygnięcie sprawy o sygn. VI SA/Wa 1774/06 będzie miało wpływ na rozpoznanie niniejszej sprawy i wydanie orzeczenia, ponieważ prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydany w sprawie o sygn. VI SA/Wa 1774/06, a w przypadku ewentualnego wniesienia skargi kasacyjnej od tego nieprawomocnego jeszcze orzeczenia - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, będzie miał wpływ na załatwienie sprawy przez Sąd I instancji. Nie można bowiem wykluczyć, że w przypadku braku zawieszenia postępowania, w niniejszej sprawie zostałby wydany wyrok inaczej rozstrzygający przedmiotową skargę niż uczyniono to w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1774/06 i inaczej niż w ewentualnym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. W takim przypadku zaistniałyby w obrocie prawnym sprzeczne orzeczenia odnośnie tej samej sprawy administracyjnej.
Trafnie także Sąd I instancji wskazał, że w przypadku wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku, skutkiem którego byłoby uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia 30 czerwca 2006 r., skarga wniesiona w sprawie VI SA/Wa 1612/06 stałaby się bezprzedmiotowa.
Zważywszy na to, że przyjmuje się za celowe zawieszenie postępowania, jeżeli przed sądem administracyjnym toczy się kilka postępowań ze skarg na decyzje wydane w tej samej sprawie w postępowaniu zwykłym i nadzwyczajnym, to tym bardziej - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – celowe jest zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie.
Bezzasadny jest również zarzut skarżącej Spółki dotyczący naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który nie połączył w celu łącznego rozpoznania spraw toczących się ze skarg Związku Telewizji Kablowych w Polsce Izba Gospodarcza z siedzibą w Łodzi oraz [...] S.A., prowadzonych pod sygn. akt VI SA/Wa 1774/06 oraz VI SA/Wa 1612/06, dyspozycji art. 111 § 1 p.p.s.a., który nakazuje połączenie tego rodzaju spraw do wspólnego rozpoznania. Zgodnie z art. 111 § 1 p.p.s.a. sąd jest zobligowany do połączenia kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Przepis art. 111 § 2 p.p.s.a. wskazuje natomiast na możliwość fakultatywnego połączenia kilku oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. Ustawodawca nie przewidział konsekwencji na wypadek, gdyby sąd nie połączył do wspólnego rozpoznania kilku spraw, które mogły być objęte jedną skargą i dlatego każdy taki przypadek należy rozważać indywidualnie.
W przypadku gdyby w jednej sprawie sąd uchylił zaskarżoną decyzję bądź stwierdził jej nieważność, a nierozpoznane byłyby inne skargi dotyczące się tej samej decyzji, to istniałaby podstawa do umorzenia postępowania w tych sprawach na gruncie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (tak B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie II, Kantor Wydawniczy Zakamycze 2006, s. 253). Ze względów ekonomii procesowej zasadne jest jednak zawieszenie postępowania w sprawie ze skargi jeszcze nierozpoznanej do czasu wydania prawomocnego orzeczenia w tej samej sprawie, zawisłej ze skargi innego podmiotu. Inne sytuacje faktyczne, takie jak rozbieżne orzeczenia dotyczące tego samego aktu, muszą być rozstrzygane w trybie postępowania kasacyjnego.
W związku z powyższym nie jest zasadne stwierdzenie skarżącej, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji zawiesił postępowanie bez uzasadnionej przyczyny, czym naruszył zasadę szybkości postępowania (art. 7 p.p.s.a.). Wręcz przeciwnie, względy ekonomii procesowej przemawiają za tym, aby zawiesić dokonywanie kontroli zgodności z prawem decyzji, w przypadku gdy toczące się w tej samej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne nie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.
MR