Uzasadnienie
Postanowieniem z 30 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 1063/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę R.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z [...] sierpnia 2021 r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.
Następnie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi.
W odpowiedzi na reklamację dot. doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, operator pocztowy wyjaśnił, że po stwierdzeniu nieobecności adresata przesyłka polecona adresowana do skarżącego została awizowana 2 listopada 2021 r., a zawiadomienie pozostawiono w przydrożnej skrzynce oddawczej należącej do adresu strony. Powtórnego zawiadomienia o przesyłce dokonano 10 listopada 2021 r., zaś zwrot do nadawcy nastąpił 18 listopada 2021 r. z adnotacją "nie podjęto w terminie". Jednocześnie z oświadczenia zainteresowanego w sprawie listonosza, który na stałe obsługuje ten rejon wynikało, że z całą pewnością zawiadomienia pozostawił we właściwej skrzynce oddawczej, gdyż znał wskazanego adresata. Ponadto podano, że dotychczas nie odnotowano skarg na pracownika dotyczących doręczania korespondencji niezgodnie z adresem.
Postanowieniem z 7 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 1063/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił R.K. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z [...] sierpnia 2021 r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.
Zdaniem WSA pierwszej instancji, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi.
Sąd podkreślił, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku fiskalnego skargi nie została odebrana przez skarżącego. Zwrócono ją do Sądu z adnotacją na kopercie o podwójnym awizowaniu (2 listopada 2021 r. oraz 10 listopada 2021 r.) oraz zwrocie do nadawcy z powodu niepodjęcia w terminie. W rezultacie Sąd uznał ją za skutecznie doręczoną na podstawie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "p.p.s.a.").
W ocenie Sądu pierwszej instancji, skarżący nie zdołał przedstawić takich okoliczności, które mogłyby podważyć domniemanie prawidłowości doręczenia przesyłki. Przeciwdowodem dla dokumentu urzędowego, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, wraz z odpowiednimi adnotacjami o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, nie może stanowić samo oświadczenie strony o braku awiza.
Sąd nie negował, że mogą zdarzyć się indywidualne przypadki nieprawidłowego doręczania wezwań adresatom oraz brak pozostawionego awiza, jednak nie zostało to uprawdopodobnione. Tym bardziej w kontekście wyjaśnień operatora pocztowego zawartych w piśmie z dnia 31 stycznia 2022 r., stanowiącym odpowiedź na reklamację przesyłki. Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia stanowiska skarżącego, powołującego się w tym zakresie na oświadczenie swojego ojca, który wedle strony codziennie sprawdza zawartość skrzynki i przyjęcia, że zawiadomienie o przesyłce sądowej zostało pozostawione w skrzynce listowej dopiero 23 listopada 2021 r.
Z uwagi na wyjaśnienia Poczty Polskiej, Sąd nie uwzględnił argumentacji strony o powtarzających się przypadkach nieprawidłowego działania pracownika Poczty w tym rejonie. Powyższej oceny nie zmieni również powołany przez skarżącego raport NIK odnoszący się do sposobu świadczenia usług przez Pocztę.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uczulenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a.
Skarżący zwrócił uwagę, że Sąd przyjął wyjaśnienia listonosza, o umieszczeniu awiza w skrzynce adresu Skarżącego – z treści tego oświadczenia jednakże nie wynika, ażeby listonosz próbował doręczyć przesyłkę osobiście, tym bardziej, że w terminie doręczenia przesyłek skarżący przebywał pod wskazanym adresem. Wyjaśnił, że w placówce pocztowej były zgłaszane nieprawidłowości w doręczeniu pracownikom tej placówki, natomiast skarżący nie składał pisemnej skargi.
Skarżący wskazał, że Sąd oparł się tylko na wyjaśnieniach operatora pocztowego, zwracając się tytko do niego o złożenie wyjaśnień, a pomijając całkowicie możliwość złożenia przed Sądem wyjaśnień przez skarżącego, czy członków jego rodziny. Podkreślił, że instytucja zastępczych doręczeń została wprowadzona, ze względu na tych obywateli, którzy przedłużali postępowania, co nie było celem skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie terminu jest możliwe pod następującymi warunkami: 1) nastąpiło uchybienie terminu do dokonania czynności, 2) strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 3) dokonała jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 4) uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 5) w wyniku uchybienia terminu powstały dla strony ujemne skutki procesowe.
W rozpoznawanej sprawie sporne jest to, czy skarżący uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jako przesłankę braku winy strona powołała okoliczność, że nie wiedział o terminie do wniesienia skargi, ponieważ przesyłka zawierająca to wezwanie nie była prawidłowo awizowana.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rację miał Sąd pierwszej instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący wskazał na nieprawidłowe praktyki pracowników poczty w doręczaniu przesyłek na obszarze jego miejsca zamieszkania. W żaden sposób nie uprawdopodobnił jednak tej okoliczności, chociażby poprzez przedłożenie oświadczenia ojca czy sąsiadów. Natomiast Sąd pierwszej instancji – po zapoznaniu się ze stanowiskiem skarżącego co do błędnego doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – złożył reklamację do operatora pocztowego i przyjął jego wyjaśnienia. Z uwagi na brak dokumentów świadczących za tezą skarżącego, należy się zgodzić ze stanowiskiem Sądu, że przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi była awizowana i doręczona prawidłowo, wobec czego nie można było przyjąć, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Zdaniem NSA, oceny tej nie może zmienić raport NIK o nieprawidłowościach w doręczeniu przesyłek przez Pocztą Polską. Raport ten jest ogólnym dokumentem, który nie odnosi się do niniejszej sprawy. Ponadto, o prawidłowości doręczenia świadczą zarówno informacje znajdujące się na kopercie zawierającej sporną przesyłkę, jak również w wyjaśnieniach Poczty Polskiej. Co więcej, przyjęcie stanowiska wyrażonego w powołanym raporcie niezależnie od okoliczności danej sprawy powodowałoby, że żadna przesyłka pocztowa nie mogłaby zostać uznana za doręczoną.
Ponadto, zdaniem NSA, domniemanie doręczenia w art. 73 p.p.s.a. nie tyle ma na celu uniemożliwienie przedłużenia postępowania nierzetelnym stronom, co wprowadzenie pewności obrotu prawnego. Wobec tego zastosowanie tej instytucji wobec skarżącego nie stanowiło nadużycia prawa.
Podsumowując, NSA stwierdza, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, a więc Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Dopiero przedstawienie dodatkowych oświadczeń czy uwypuklenie nadzwyczajnych okoliczności tej sprawy w zakresie doręczenia przesyłki sądowej mogłoby stanowić podstawę do uwzględnienia wniosku skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.