Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny Olsztynie wyrokiem z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 665/16, w sprawie ze skargi [A] Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie bez zezwolenia, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji oraz orzekł o kosztach postępowania – zasądzając od organu na rzecz skarżącej 2314 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Orzekając o kosztach postępowania, Sąd zastosował art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) z uwagi na fakt, iż – jego zdaniem – w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu tego przepisu, przemawiający za przyznaniem pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia jedynie w wysokości 500 zł. Zdaniem WSA, w związku z treściową zbieżnością skargi wniesionej w niniejszej sprawie ze skargami wnoszonymi przez tego samego pełnomocnika lub współpracujących z nim w tej samej kancelarii w bardzo wielu analogicznych sprawach, nakład pracy pełnomocnika w rozpoznawanej sprawie był niewspółmierny do wynagrodzenia określonego w § 6 pkt 6 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 461).
Spółka złożyła zażalenie na postanowienie WSA zawarte w zaskarżonym wyroku w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego, zarzucając mu nieprawidłowe zastosowanie art. 200 i art. 206 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż tożsamość wnoszonych do rozpoznania w WSA skarg uzasadnia możliwość zasadzenia zwrotu kosztów postępowania w części, podczas gdy sąd nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności faktycznych przemawiających za przyznaniem kosztów w pełnej wysokości, oraz wnosząc o jego zmianę w ten sposób, że zasądzony zostanie zwrot całości poniesionych przez skarżącą kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że zarzuty zawarte w skardze nie zostały uznane w całości za bezzasadne, co ewentualnie mogłoby uzasadniać zasądzenie zwrotu kosztów wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika w ograniczonej wysokości. W przedmiotowej sprawie uchylenie zaskarżonej decyzji nastąpiło w części z przyczyn podniesionych w skardze.
W związku ze złożeniem skargi kasacyjnej przez organ od ww. wyroku WSA z dnia 7 czerwca 2016 r., zarządzeniem z dnia 24 stycznia 2017 r. zdjęto sprawę z wokandy posiedzenia niejawnego i skierowano do rozpoznania na rozprawie wspólnie ze skargą kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Zasada ponoszenia przez strony kosztów postępowania sądowoadministracyjnego została określona w art. 200 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie zaś do art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Wyjątek od opisanej zasady uregulowany jest w art. 206 p.p.s.a. Przepis ten wyraża zasadę miarkowania kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z jego treścią, sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.
Przepis art. 206 p.p.s.a. w przywołanym brzmieniu obowiązuje od dnia 15 sierpnia 2015 r., został bowiem zmieniony przez art. 1 pkt 60 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). W nowym stanie prawnym uznanie, że zaistniał uzasadniony przypadek pozwalający na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części nie jest – wbrew twierdzeniom zażalenia – uzależnione od konieczności częściowego uwzględnienia skargi. Ustalenie, czy w sprawie zachodzi uzasadniony przypadek, zależy od swobodnej oceny sądu. Stosując art. 206 p.p.s.a. sąd działa w sposób uznaniowy. Ocena ta musi jednak uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji, odstępując od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w części, doszedł do przekonania, że w sprawie zachodził "uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 206 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że w związku z treściową zbieżnością skargi wniesionej w niniejszej sprawie ze skargami wnoszonymi przez tego samego pełnomocnika lub współpracujących z nim w tej samej kancelarii w bardzo wielu analogicznych sprawach, uprawnione stało się miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika.
Z taką oceną – dopuszczającą dostosowanie wynagrodzenia pełnomocnika do stopnia zindywidualizowania sprawy i koniecznego nakładu pracy – należy się zgodzić. Pogląd ten znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo, NSA w postanowieniu z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt I OZ 544/16, również stanął na stanowisku, że wielość analogicznych spraw tego samego skarżącego, prowadzonych przez tego samego pełnomocnika daje podstawę do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie art. 206 p.p.s.a. Powyższego nie wyklucza – niekwestionowany zresztą przez Sąd I instancji – fakt przyczynienia się autora skargi do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołane przez Sąd I instancji okoliczności, takie jak wielość spraw, zbieżne zarzuty i argumentacja skarg, jednolita regulacja prawna, a także prowadzenie spraw przez jeden zespół prawników, uzasadniały w stopniu wystarczającym miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika na poziomie 500 zł.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.