Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 414/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. W punkcie 2 tego wyroku przyznano i nakazano wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – WSA w Łodzi adwokatowi P. B. kwotę 295,20 zł obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Zażalenie na pkt 2 powyższego wyroku, rozstrzygający o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, wniósł A. K., domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia w zakresie kosztów, poprzez przyznanie adwokatowi P. B. kwoty ustalonej na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. z) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714; powoływanego dalej jako: rozporządzenie w sprawie kosztów pomocy prawnej), tj. według wartości przedmiotu zaskarżenia należności pieniężnej, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, powiększonej o należny podatek od towarów i usług.
W uzasadnieniu podniesiono, że Sąd I instancji uznał, iż rozpoznawana sprawa ma charakter "innej sprawy" w rozumieniu § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia w sprawie kosztów pomocy prawnej i w związku z tym zasądził kwotę 240 zł + VAT, tj. kwotę 295,20 zł. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się wnoszący zażalenie, twierdząc, że jego skarga dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującego w mocy postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanego w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów postępowania egzekucyjnego. Zdaniem wnoszącego zażalenie, w złożonej przez niego skardze zaskarżone zostały konkretne tytuły wykonawcze wystawione przez ZUS, opiewające na konkretne należności pieniężne, wskazane w tych tytułach. Każdy z tytułów wykonawczych, stanowiących przedmiot zaskarżenia, miał zatem nierozerwalny związek z należnościami pieniężnymi, na jakie tytuły te opiewały.
W świetle powyższego, zdaniem skarżącego, Sąd I instancji powinien zastosować § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia w sprawie kosztów pomocy prawnej, a nie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) tego rozporządzenia. Wbrew stanowisku WSA, rozpoznawana sprawa, w ocenie strony, nie ma charakteru "innej sprawy" lecz jest sprawą, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Określenie "inna sprawa" nie powinno być interpretowane rozszerzająco, ponieważ jest to wyjątek od zasady wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. z) oraz lit. b) powołanego rozporządzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Do wymienionych w cytowanym przepisie przepisów odrębnych, na podstawie których ustala się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, należy zaliczyć m.in. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Przepis § 21 ust. 1 pkt 1 powołanego wyżej aktu prawnego stanowi, że opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji:
- a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę obliczoną na podstawie § 8,
- b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł,
- c) w innej sprawie - 240 zł;
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie budzi wątpliwości, że sprawa ze skargi A. K., zakończona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 października 2017 r., dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi) wydanego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd pierwszej instancji nie kontrolował zatem postępowania wymiarowego, w którym zostałoby ustalone zobowiązanie powstałe z tytułu niezapłaconych składek należnych na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w konkretnej wysokości, lecz sprawdzał zasadność i prawidłowość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dokonując kalkulacji stawki wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, zasądzonego w punkcie 2 ww. wyroku WSA jako zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu, Sąd pierwszej instancji słusznie zatem przyjął, że tocząca się przed nim sprawa nie dotyczyła należności pieniężnej.
Jako sprawa zawisła w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, winna bowiem zostać zakwalifikowana jako "sprawa inna", której przedmiotem zaskarżenia – wbrew twierdzeniom wnoszącego zażalenie – nie jest należność pieniężna. W konsekwencji powyższego, swym przedmiotem mieści się ona więc w zakresie hipotezy ujętej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia w sprawie kosztów pomocy prawnej, nie zaś jak wnioskował skarżący w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) powołanego rozporządzenia. Wskazywane przez wnoszącego zażalenie tytuły wykonawcze, wystawione na konkretne kwoty pieniężne, pozostają na tym etapie postępowania sądowego bez znaczenia, ze względu na przedmiot rozpoznawanej aktualnie sprawy.
Tym samym należności pieniężne określone w tych tytułach wykonawczych nie mogły być brane pod uwagę przy ustalaniu i przyznawaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.