Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1716/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa), odmówił wstrzymania, na wniosek A. Sp. z o.o. w W., wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r., w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że A. Sp. z o.o. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podała, że wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą ryzyko utraty płynności finansowej spółki oraz wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody. Skarżąca dodała, że w 2014 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniosła stratę w wysokości 65.495,98 zł. Ponadto zaznaczyła, że toczy się przeciwko niej inne postępowania w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych. W tej sytuacji brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego może spowodować, że skarżąca będzie zmuszona zamknąć prowadzoną działalność gospodarczą. Do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dołączyła rachunek zysków i strat oraz kopię bilansu za rok obrachunkowy 2014, z którego wynika, że suma aktywów jest równa sumie pasywów. Z ww. dokumentów wynika, że we wskazanym okresie Spółka poniosła stratę w wysokości 65.495,98 zł – jej przychody wyniosły 398.514,70 zł, a koszty uzyskania przychodów 464.010,68 zł.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Sąd I instancji stwierdził, że strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie jest przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji. Strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Poza tym Sąd zauważył, że skarżąca spółka nie przedstawiła swojej aktualnej sytuacji finansowej ponieważ złożone dokumenty dotyczą 2014 r. a przedmiotem skargi wniesionej w dniu 10 maja 2016 r. jest decyzja z 19 kwietnia 2016 r. Nadesłane dokumenty nie obrazują okresu poprzedzającego bezpośrednio datę wniesienia wniosku.
Tym samym argumentacja przedstawiona we wniosku, że w wyniku uiszczenia kary spółka utraci płynność finansową nie zasługuje zdaniem WSA na uwzględnienie i nie uzasadnia zastosowanie wobec skarżącej instytucji z art. 61 § 3 ppsa. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.
Ponadto Sąd I instancji podkreślił, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Skarżąca spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. Dodatkowo na podstawie art. 196 p.p.s.a. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia postępowania zażaleniowego.
Spółka zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów "prawa materialnego", a to art. 61 § 3 ppsa poprzez przyjęcie, że w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wykazana stosownymi dokumentami strata z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i związana z tym realna groźba utraty płynności finansowej, a także zagrożenia płynące z innych postępowań sądowoadministracyjnych dają pełną podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 61 § 3 ppsa, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 36.000 zł.
Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, możliwość wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w wyniku wykonania decyzji, powinna zostać oceniona w kontekście aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej strony skarżącej. Tymczasem dla zobrazowania swojej sytuacji finansowej spółka przedstawiła jedynie rachunek zysków i strat oraz kopię bilansu za rok obrachunkowy 2014. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, takie dokumenty nie uprawdopodabniają niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków już dwóch zasadniczych powodów.
Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę, że dane wynikające ze złożonych dokumentów nie obrazują sytuacji spółki skarżącej decyzję z kwietnia 2016 r. Już samo złożenie jedynie dokumentów niemiarodajnych do dokonania oceny sytuacji majątkowej spółki w kontekście przesłanek art. 61 § 3 ppsa, uzasadniało oddalenie jej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Poza tym, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji wskazujące, że akcentowana w zażaleniu strata z działalności gospodarczej powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej.
Co więcej, skarżąca, ograniczając się jedynie do twierdzeń o charakterze ogólnym, nie dokonała nawet próby określenia, jakie konkretnie skutki albo jaką szkodę może wywołać wykonanie decyzji, nie sposób więc uznać, żeby uprawdopodobniła wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ppsa postanowił jak w sentencji.